రఘువంశోత్సవుడైన రామా, నేను ఇప్పటివరకు ధర్మాచరణ యొక్క క్రమాన్ని వివరించాను. ఇప్పుడు, జ్ఞాన క్రమాన్ని సక్రమంగా వివరించబోతున్నాను. ఇది ప్రసిద్ధి చెందినదీ, జీవానికి ప్రాణంగా, మానవ జీవిత లక్ష్యాలను ప్రసాదించే గుణమున్నది. అందుకే, జ్ఞానమున్నవాడు, శాస్త్రార్థాన్ని గ్రహించిన, విశ్వసనీయమైన గురువు నుంచి దీనిని వినాలి. ఈ విధంగా వినిన తరువాత, నీ బుద్ధి స్వచ్ఛంగా ఉంటే, నీవు నిజమైన స్థితిని తప్పకుండా పొందుతావు; నీటిలో కటక నట్ కలిసినప్పుడు నీరు ఎలా స్వచ్ఛంగా మారుతుందో, అలాగే. ఓ మునీశ్వరా, మనస్సు తెలిసినదాన్ని తెలుసుకున్నప్పుడు, అది నిస్సహాయంగా పరమ స్థితిని పొందుతుంది. పరమ, అఖండ చైతన్యాన్ని గ్రహించిన తర్వాత, ఆ స్థితిని విడిచిపెట్టదు. బ్రహ్మను తెలిసినవాడు, బ్రహ్మవాక్యాల ద్వారా బ్రహ్మంగా కనిపిస్తాడు; మనం కలలో మనలో మనమే కనిపించుకున్నట్లుగా. ఏది ఏదైతే ఉందో, అది దాని స్వీయ పదార్థార్ధం ద్వారా తెలిసిపోతుంది—ఎవరికి ఏది తెలుసు, వారు అది తెలుసుకోగలరు. ఈ విధంగా, సృష్టిలో, బ్రహ్మ-ఆకాశం ఉన్నప్పుడు, "ఇది ఏమిటి? ఇది ఎవరిది?" అనే ప్రశ్నలు అర్థహీనంగా మారతాయి. అందుకే, నేను నా అర్థాన్ని, వాస్తవాన్ని, క్రమాన్ని, స్వభావాన్ని అనుసరించి, అన్నీ వివరించబోతున్నాను—జ్ఞానులు వినాలి. కలలో మనం ప్రపంచాన్ని ఎలా చూస్తామో, అలాగే చైతన్యం శరీర-ప్రపంచాన్ని చూస్తుంది; ఇక్కడ కల, జగత్తు రెండింటి ఉపమానాలు కలిసిపోతాయి. ముక్తి కోరుకునే సాధకుని ఆచరణ గురించి చెప్పిన తరువాత, ఇప్పుడు సృష్టి ప్రకరణాన్ని పూర్తిగా వివరించబోతున్నాను. బంధనమంటే, కనిపించేది ఉండటం; కనిపించేది లేకపోతే బంధనం లేదు. కనిపించేది ఎలా ఉత్పన్నమవుతుందో, దాని క్రమాన్ని విను. ప్రపంచంలో ఏదైనా ఉత్పన్నమైతే, అది పెరుగుతుంది; అది ముక్తిని, స్వర్గాన్ని, నరకాన్ని పొందుతుంది. అందుకే, నీ అవగాహన కోసం, నేను ఇప్పుడు చెబుతున్నాను: సృష్టి చక్రంలో, ఉత్పత్తి ముందు వస్తుంది, ఎప్పటికీ అలాగే ఉంది. ఇప్పుడు, ఈ విషయానికి సంబంధించినది, రఘవా, సంక్షిప్తంగా విను; తరువాత, నీ కోరిక మేరకు విస్తృతంగా వివరించబోతున్నాను. ఈ జగత్తులో కదులుతున్న, నిలిచినవి అన్నీ, యుగాంతంలో నశించిపోతాయి; కల లో లోతైన నిద్రలో కల ఎలా కరిగిపోతుందో, అలాగే. ఆ తరువాత, మిగిలింది ప్రశాంతంగా, గంభీరంగా, వెలుగూ, చీకటీ లేని, నామరూప రహితమైన, వ్యక్తముకాని దేనో ఒకటి. సత్యం, ఆత్మ, పరబ్రహ్మ, వాస్తవం—ఇలాంటి పదాలు, ఆ మహత్తును సూచించేందుకు, జ్ఞానులు వాడతారు. అదే ఆత్మ, అటువంటి స్థితిలో ఉండి, వేరొకదిగా ప్రకాశిస్తూ, భవిష్యత్ అనుభవాలకు లోనయ్యే జీవులలో ప్రవేశించినట్లుగా కనిపిస్తుంది. ఆ తరువాత, "జీవ" అనే భ్రమలోకి వచ్చి, అది మనస్సుగా మారుతుంది; నిశ్శబ్దమైన ఆత్మ, ఆలోచన ద్వారా నిద్రముగా మారుతుంది. ఈ విధంగా, పరమాత్మ నుంచి మనస్సు ఉత్పన్నమవుతుంది; స్థిరమైనదానినుంచి చలించేది వస్తుంది, సముద్రంలో అలలలా. ఆ మనస్సు, తన స్వేచ్ఛతో, ఎండ్లేని ఊహలను త్వరగా సృష్టిస్తుంది; దాని ద్వారా ఈ అద్భుతమైన మాయ, మాంత్రికుడి ప్రదర్శనలా విస్తరించబడుతుంది. "బంగారు" లో "గాజు" అనే పదార్థార్థం వేరు, కానీ బంగారులో "గాజు" లేదు—అలాగే, "ప్రపంచ" అనే పదార్థార్థం పరమంలో లేదు. ఈ ప్రపంచం బ్రహ్మన్లో మాత్రమే ఉంది, వేరే సారం లేదు; ప్రపంచానికి వాస్తవత లేదు, బంగారులో "గాజు" లేనట్లుగా. ఈ ప్రపంచం, దుఃఖనదిలో అలలా కదిలే, నిజంగా అసత్యమే; మాంత్రికుడి మాయా ప్రకాశంలా, ఇది మనస్సు ద్వారా ప్రక్షిప్తమవుతుంది. అజ్ఞానం, సంసారం, బంధనం, మాయ, మోహం, మహా చీకటి—ఇవి అన్నీ, ఊహించినదానికి జ్ఞానులు పెట్టిన పేర్లు మాత్రమే. ఇప్పుడు బంధన స్వభావాన్ని వివరించబోతున్నాను; తరువాత, ముక్తి స్వరూపం తెలుసుకుంటావు, ఓ చంద్ర ముఖా. బంధనమంటే, దర్శన, దర్శిత, వారి స్థితి ఉండటం; దర్శితపై ఆధారపడే దర్శి బంధించబడతాడు, దర్శితం లేకపోతే విముక్తుడవుతాడు. దర్శితం అంటే ప్రపంచం, "నేను", "నీవు" వంటి భావాలు, సృష్టి నుంచి ఉత్పన్నమవుతాయి; ఇవి ఉండేంతవరకు, ముక్తి ఉండదు. ఈ దర్శితం అనే వ్యాధి, "ఇది కాదు, అది కాదు" అనే వృథా మాటల ద్వారా తగ్గదు; దానికి కారణమైన ఆలోచనల ద్వారా ఇది పెరుగుతుంది. తర్కబలంతో, యాత్రాది కర్మలతో, కనిపించే ప్రపంచ వాస్తవాన్ని తెలుసుకోలేరు; ఇవి పరిశీలనకు మాత్రమే ఉపాయాలు. ప్రపంచం నిజంగా కనిపిస్తే, అది ఎక్కడా నశించదు; అసత్యానికి స్థితి లేదు, సత్యం ఎప్పుడూ నశించదు. ఎక్కడైతే ఈ సారం, చైతన్య-అచేతనంగా, ఉంటుంది, అక్కడ కనిపించే మహిమ ఉద్భవిస్తుంది—even అణువు లో కూడా. అందుకే, కనిపించే ప్రపంచం ఉంది; కానీ నేను దాన్ని శుద్ధి చేసాను—తపస్సు, ధ్యానం, జపం ద్వారా, మిర్రర్ను మెరిపించిన తరువాత సంతృప్తి పొందినట్లుగా. కనిపించే ప్రపంచం ఉన్నా, అది నిస్సందేహంగా అణువు లో కూడా, చైతన్య మిర్రర్లో ప్రతిబింబించబడుతుంది. ఎక్కడైతే అది ఉంటే, ఓ రామా, అది మిర్రర్లో ప్రతిబింబం లాగా ఉంటుంది; పర్వతాలు, భూమి, నదులు—all చైతన్య మిర్రర్లో కనిపిస్తాయి. ఆ తరువాత, అక్కడ మళ్లీ దుఃఖం, వృద్ధాప్యం, మరణం, జననం, సత్తా-అసత్తా పట్టుకోవడం, వదిలిపెట్టడం, స్థూల-సూక్ష్మ, చలించేది-నిలిచేది—all వస్తాయి. ఈ కనిపించే ప్రపంచాన్ని నేను శుద్ధి చేసాను; నేను దానిలో ఉండను. అయినా, ఇదే సంసారాన్ని స్మరించుకునే సమాధిలో, అటు ముక్తికి నిత్యమైన విత్తనం. ఈ ప్రపంచ దర్శనం ఉన్నప్పుడు, నిత్య నిద్ర, తురీయ స్థితి, నిర్వికల్ప సమాధి లేవు. నిజంగా, మనస్సు సమాధి నుంచి బయలుదేరినప్పుడు, ఈ ప్రపంచం అంతా, లోతైన నిద్ర చివరలా, నిరంతర దుఃఖంగా కనిపిస్తుంది. ఓ రామా, అది పొందినప్పుడు, సమాధులు వాడుకోవడం ఇంకెందుకు? మళ్లీ విపత్తు వచ్చినప్పుడు, సమానత్వం ఒక్క క్షణం ఉన్నా, ఆనందం లేదు. లేదా, ఎవరైనా నిర్వికల్ప సమాధి స్థితిని పొందితే, నేను దాన్ని కలుషరహిత స్థితిగా భావిస్తాను, అది నిత్య నిద్ర లాంటి అమరత్వాన్ని పోలింది.