రాఘవ! మనస్సు అన్ని జీవుల శాంతిని అనుసరించే స్వభావం కలిగి ఉంటుంది. ప్రజల మధ్య శాంతిగా ఉండే వ్యక్తి చూసినప్పుడు, చంద్రుడు కూడా అంత ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించడు. ఎవరైనా శాంతి, సమానభావంతో అన్ని ప్రాణుల పట్ల దయను కలిగి ఉంటే, ఆ వ్యక్తిలో పరమసత్యం స్వయంగా వెలుగుతుంది. తల్లి దగ్గర ఉన్నట్లుగానే, కఠినమైనవారు, మృదువైనవారు—అందరూ శాంతిగా ఉన్నవారిపై నమ్మకాన్ని ఉంచుతారు. అంతటి ఆనందం, ఎలిక్సిర్లు తాగినా, అదృష్టాన్ని పొందినా, అంతగా లభించదు; అంతటి ఆనందం అంతర్గత శాంతి ద్వారా మాత్రమే లభిస్తుంది. రాఘవ! అన్ని రకాల వ్యాధులతో బాధపడుతున్న, కోరికల బంధనంలో చిక్కుకున్న మనసును, శాంతి అనే అమృత ప్రవాహంతో సాంత్వన పరచాలి. ఏ పని చేసినా, ఏ ఆహారం తిన్నా, శాంతితో చల్లబడిన మనస్సుతో చేస్తే, అది మాత్రమే అత్యంత మధురంగా అనిపిస్తుంది; మనస్సులో శాంతి లేకపోతే, అంతటి రుచి ఉండదు. రాఘవ! శాంతి అమృతంలో స్నానం చేసిన మనస్సు సంతృప్తిని పొందినప్పుడు, తెగిపోయిన అవయవాలు కూడా పునరుద్ధరించబడతాయని నేను నమ్ముతున్నాను. శాంతిలో స్థిరంగా ఉన్న వ్యక్తికి, భూతాలు, రాక్షసులు, దైత్యులు, శత్రువులు, పులులు, పాములు—ఏవీ శత్రుత్వాన్ని చూపించవు. శాంతి అమృత కవచంతో పూర్తిగా రక్షించబడినప్పుడు, దుఃఖాలు అతన్ని చీల్చలేవు; ఎలా అయితే వజ్రాన్ని బాణాలు చీల్చలేకపోతాయో, అలాగే. అంతటి శాంతి, స్థిరమైన ప్రవర్తనతో అలంకరించబడిన వ్యక్తి, రాజు—even మంత్రి, అంతఃపురంలోని స్త్రీలతో కూడి ఉన్నా—అంతటి కాంతిని పొందడు. జీవితం కన్నా ప్రియమైనదాన్ని చూసినప్పుడు కూడా, ప్రజలకు అంతటి ఆనందం కలుగదు; శాంతిగా, నియమంగా ఉన్న వ్యక్తిని చూసినప్పుడు మాత్రమే ఆ ఆనందం కలుగుతుంది. శాంతి, నియమంగా జీవించే వ్యక్తి మాత్రమే నిజంగా జీవిస్తున్నవాడు; అందరూ అతన్ని గౌరవిస్తారు—ఇతరులు కాదు. శాంతి, వినయంతో కూడిన మనస్సుతో చేసిన శుభకార్యం, ప్రపంచంలోని అన్ని జీవులకు ఆనందాన్ని కలిగిస్తుంది. ఇష్టమైనదాన్ని, అనిష్టమైనదాన్ని వినినా, తాకినా, చూసినా, తిన్నా, వాసన చూసినా—ఆ వ్యక్తి ఆనందించడు, విచారించడు; అతని మనస్సు శాంతిగా ఉంటుంది. అన్ని పరిస్థితుల్లో సమంగా ఉండే, కోరికలు లేక, తిరస్కరణలు లేక, ఇంద్రియాలను ప్రయత్నంతో జయించినవాడు—అతను శాంతిగా ఉంటాడు. శరదృతువులో చంద్రబింబం ఎంత స్వచ్ఛంగా, కలత లేకుండా ఉంటుందో, మరణంలో, ఉత్సవంలో, యుద్ధంలో కూడా, మనస్సు అంతే నిర్మలంగా ఉన్నవాడు—అతను శాంతిగా ఉంటాడు. స్థిరంగా ఉన్నా, స్థిరంగా లేని వాడిలా కనిపించే, ఆనందం, కోపం లేకుండా, లోతైన నిద్రలో ఉన్నట్టు, సౌకర్యంగా ఉండే వాడు—అతను శాంతిగా ఉంటాడు. అతని చూపు, అమృత ప్రవాహంలా ఆనందంగా, ప్రేమతో, అందరి పట్ల విస్తరించబడుతుంది—అతను శాంతిగా ఉంటాడు. అతని చర్యలు, లోపల, బయట, నిర్మలమైన, స్వచ్ఛమైన మనస్సుతో కనిపిస్తాయి—అతను శాంతిగా ఉంటాడు. భయంకరమైన విపత్తులు, యుగాంతంలో, ప్రపంచం కాలిపోతున్నప్పటికీ, అతని మనస్సు చిన్నదిగా, కలత లేకుండా ఉంటుంది—అతను శాంతిగా ఉంటాడు. అంతర్గత చల్లదనాన్ని పొందినవాడు, మనస్థితులను లోతుగా తగిలించుకోని, ప్రపంచంలో కలత లేకుండా ప్రవర్తించే వాడు—అతను శాంతిగా ఉంటాడు. తన పనిలో నిత్యం నిమగ్నమైన మనస్సు, ఆకాశంలా పాడుగా, మచ్చలేకుండా ఉండే వాడు—అతను శాంతిగా ఉంటాడు. తపస్సు, విద్య, యజ్ఞం, రాజ్యం, బల, సద్గుణాలు—ఇవన్నీ ఉన్నవారిలో, శాంతి కలిగినవాడు మాత్రమే నిజంగా ప్రకాశిస్తాడు. సద్గుణాలతో, శాంతిలో నిమగ్నమైన మహాత్ముల మనస్సులో, సంతృప్తి, చంద్రుని చల్లని కిరణాల్లా, చైతన్యంలొంచి వెలుగుతుంది. సమత్వం, అన్ని గుణాలకు సరిహద్దు, నిజమైన పురుషత్వానికి ప్రత్యేక అలంకారం, కష్టాల్లో భయరహిత స్థానం—ఇది ప్రకాశిస్తుంది. రామా! మహాత్ములు, అమరమైన, అపహారించలేని, సద్గుణాలవల్ల ప్రోత్సహించబడిన సమత్వాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని, పరమస్థితిని పొందారు. నీవు కూడా, ఆ మార్గాన్ని స్థిరంగా అనుసరించి, విజయాన్ని పొందాలి. కారణాలను తెలుసుకున్నవాడు, శాస్త్రజ్ఞానంతో మనస్సు నిర్మలంగా చేసుకుని, ఆత్మ నియంత్రణతో, విచారణను ప్రారంభించాలి. విచారణ ద్వారా, బుద్ధి పదునుగా మారి, పరమస్థితిని గ్రహిస్తుంది; విచారణే, సాంసారిక వ్యాధికి మహౌషధం. అనేక కోరికలతో పెరిగిన విపత్తుల అరణ్యం, విచారణ అనే రేఖతో కోసినప్పుడు, మళ్లీ పెరగదు. మాయలు, బంధువుల నష్టం, కష్టాలు, కలతలు—ఇవన్నీ ఎదురైనప్పుడు, విచారణే జ్ఞానుల మార్గం. విచారణ లేకుండా, పరమశాంతికి మార్గం లేదు; విచారణ ద్వారా, సద్గుణుల మనస్సు, అనర్ధాన్ని విడిచి, శుభాన్ని పొందుతుంది. బలం, బుద్ధి, కాంతి, వివేకం, కర్మఫలం—ఇవి అన్నీ జ్ఞానులకు విచారణ ద్వారానే కలుగుతాయి. వివేకాన్ని, తగినదాన్ని తగనిదాన్ని వేరు చేసే గొప్ప దీపాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని, విశాలమైన విచారణతో, సాంసార మహాసముద్రాన్ని దాటి పోవాలి. నిర్మలమైన మనస్సు, సింహంలా, మాయ అనే ఏనుగును, దాని పద్మ హృదయాన్ని చీల్చి పడగొడుతుంది. కాల ప్రభావంతో మాయలో పడిపోయినవారు, పరమస్థితిని పొందినప్పుడు—ఇది విచారణ దీపం యొక్క అత్యుత్తమ ప్రకటన. రాజ్యాలు, సంపద, అనుభవాలు, శాశ్వత విముక్తి—రాఘవ! ఇవన్నీ వివేక అనే కల్పవృక్ష ఫలాలు. మహాత్ముల సద్గుణాలు, వివేకంలో ఆనందించేవి, కష్టాల్లో మునిగిపోవు; ఎలా అయితే సొరకాయ నీటిలో మునిగిపోవదో, అలాగే. వివేకం ఉదయించిన మనస్సుతో చేసే కార్యాలు, అత్యుత్తమ ఫలాలకు పాత్రలు అవుతాయి. బుద్ధి చెడిపోయినవారి హృదయంలో, ఆశ అడ్డుపడిన అరణ్యంలో, వివేక వృక్షాలు లేని చోట, దుఃఖాల లతలు పెరుగుతాయి. విచారణ లేకుండా, నిద్ర, నల్లటి, మద్యం లా మత్తుగా, నిన్ను ఆవరించకుండా, దాని ముగింపును కోరుకుంటున్నాను, రాఘవ!