ఒకసారి, రామా, మనస్సు లో ఉన్న అన్ని కోరికలను పూర్తిగా వదిలిపెట్టినవాడు, ఆ మనస్సు చంద్రబింబంలా స్థిరంగా ఉండి, ఎక్కడైనా మధురంగా విహరిస్తూ సుఖాన్ని అనుభవిస్తుంది. అలాంటి స్థితిలో, ఏదైనా సృష్టించకపోయినా లేదా ఏదైనా ప్రారంభించకపోయినా, జిజ్ఞాస పూర్తిగా విడిచిపెట్టినా, అతడు తనలో తాను మత్తులో మునిగిపోడు. అది చంద్రునికి అమృతం మత్తు కలిగించనట్లే. అతడు మాయాచర్యలు చేయడు, కోరికల వెంబడి పరుగెత్తడు; బాలిష్టమైన చంచలతను వదిలిపెట్టి, సంపూర్ణతలో ప్రకాశిస్తాడు. నిరంతర సాధన ద్వారా, తన అనుభవం, సత్యశాస్త్రం, గురువాక్యాలు—ఈ మూడింటి ఏకత్వాన్ని గ్రహించిన చోట, అక్కడ ఆత్మను నిరంతరం దర్శించవచ్చు. శాస్త్రార్థాన్ని నిర్లక్ష్యం చేసినవాడు, పండితులచే తిరస్కరించబడినవాడు—even అతడు గొప్ప అపయశంలో పడినా—అజ్ఞానులతో సమానంగా ఉండే ప్రయత్నం చేయరాదు. ఎందుకంటే, ఈ లోకంలో మన శరీరంలో నివసించే అజ్ఞానమంత కష్టాన్ని కలిగించేది, వ్యాధి, విషం, అపాయం ఏదీ లేదు. స్వల్పంగా అయినా refinement ఉన్నవారు ఈ శాస్త్రాన్ని వినాలి; అజ్ఞానాన్ని తొలగించడంలో దీనికంటే గొప్ప గ్రంథం లేదు. ఇది వినడానికి మధురంగా ఉంటుంది, కథలు, ఉదాహరణలతో అలంకరించబడి, అన్ని శాస్త్రార్థాలకు అనుగుణంగా ఉంటుంది. కష్టాలు, దురాశలు అన్నీ అజ్ఞానమే మూలం; అవి ఖదిర వృక్షంలో ముల్లు పుట్టినట్లే. కనుక, రామా, అజ్ఞానంతో నాశనం అయిన జీవితాన్ని కన్నా, చండాలుల వీధుల్లో భిక్షాటన చేస్తూ సంచరించడం మేలైనది. ఈ మోక్ష మార్గజ్యోతి లభించినవాడు, మళ్లీ అంధకారంలో పడడు, మాయలో కలవరపడడు. మానవజీవిత కమలాన్ని, తృష్ణ అనే చీకటి కుదిపేస్తుంది; కానీ వివేకసూర్యుడి పవిత్ర కాంతి వెలిగితే అది వికసిస్తుంది. సంసార దుఃఖాన్ని తొలగించేందుకు, నా వంటి సత్సంగతితో, గురువు, శాస్త్రాధారాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని, ఆత్మస్వరూపాన్ని తెలుసుకోవాలి. ముక్తులు జీవించేటప్పుడు, హరి, హరులు, ఇతర మహర్షుల వలె ఈ లోకంలో విహరిస్తారు; రాఘవా! నువ్వు కూడా అలా జీవించాలి. ఇక్కడ దుఃఖాలకు అంతం లేదు, ఆనందం మాత్రం క్షణికమైనది; కనుక, దుఃఖానికి కారణమయ్యే సుఖాలపై మనసు నిలిపే అవసరం లేదు. పరిపూర్ణతకు కారణమయ్యే, అంతం లేని, ప్రయత్నం లేని ఆ స్థితిని సాధించాలి; అది గ్రహించినవాడు ప్రయత్నంతో ఆ స్థితిని పొందాలి. అందరిలో గొప్పవారు, అప్రతిహత స్థితిలో స్థిరమైన వారు, మానవజన్మ ధ్యేయాన్ని నెరవేర్చేవారు. తినడం, అనుభవించడం, అధికారం వంటి సుఖాల్లోనే తృప్తి పొందే వారు, మనస్సు చెడిపోయిన వారు, అంధులు, ఖాళీ మృదంగాలవలె. భోగాసక్తులైన వారు, దురుద్దేశ్యంతో, పాపకార్యాలలో నిమగ్నమై, మిత్రుల్లా కనిపిస్తూ, లోపల శత్రుత్వం కలిగి ఉంటారు. అటువంటి మాయాగ్రస్తులు, అజ్ఞానంలో మునిగిపోయి, ఒక కష్టాన్ని వదిలి మరొకదానిలో పడతారు; ఒక భయం వదిలి మరొకదానిలో, ఒక నరకాన్ని వదిలి మరొకదానిలో పడతారు. రామా, పరస్పర నాశనానికి తహతహలాడేవారికి నిజమైన మంగళం ఎప్పుడూ ఉండదు; వారి సుఖ, దుఃఖాలు మెరుపుల్లా క్షణికమైనవి. నీవంటి విరక్తులు, ఏకాంతవాసులు, మహానుభావులు పూజార్హులు; వారు మాత్రమే భోగమూ, మోక్షమూ అనుభవిస్తారు. పరమవివేకం, విరక్తి సాధన ద్వారా, ఈ భయంకరమైన సంసార నదిని దాటాలి. సంసార మాయలో మునిగిపోకుండా, జాగ్రత్తగా వివేకంతో ఉండాలి; అజాగ్రత్తగా ఉంటే, అది మంటపట్టిన ఇంట్లో నిద్రపోవడంలా, ప్రవహించే వరదలో పడుకోవడంలా అవుతుంది. ఒకసారి ఆ స్థితిని పొందితే, తిరిగి పునర్జన్మ లేదు, దుఃఖానికి అవకాశం లేదు; అది జ్ఞానులకు సులభంగా లభిస్తుంది. పరిశీలిస్తే అది లేకపోతే, నీవు నష్టపోయేది ఏముంది? ఉంటే, సంసారసాగరాన్ని దాటి పోతావు. విముక్తి మార్గాన్ని విచారించడానికి వెంటనే ప్రయత్నించే వాడే ముక్తుడవుతాడు. మూడు లోకాల్లో, అయోమయాన్ని దాటి, అచంచలమైన స్థితి, ఏకాంతంలో తప్ప మరెక్కడా లేదు. ఆ పరమపదాన్ని పొందడంలో కష్టాలు, స్నేహితులు, ధనం, బంధువులు పనికిరావు. చేతులు, కాళ్లు కదిలించడం, ఇతర ప్రాంతాలకు ప్రయాణించడం, అధిక తపస్సు, తీర్థయాత్ర—all these are not necessary. మనస్సును జయించడం, ఒకే లక్ష్యాన్ని ఆశ్రయించడం—ఇది మానవజన్మ ధ్యేయాన్ని నెరవేర్చే మార్గం. విచారణద్వారా, దృఢ సంకల్పంతో, దుఃఖపు వలలను విడిచిపెట్టినవాడు దానిని పొందుతాడు. ఒక్కడే కూర్చుని, ఆ స్థితిపై మననం చేస్తూ, దాన్ని పొందినవాడు, దుఃఖించడు, మళ్ళీ పుట్టడు. మహానుభావులు దానిని సర్వానంద పరాకాష్ఠగా గుర్తిస్తారు; దానినే పరమ, అపూర్వ ప్రవాహంగా, నిజమైన అమృతంగా పిలుస్తారు. దేవలోకంలోనూ, మానవలోకంలోనూ, అన్ని స్థితులూ నశ్వరమే; అక్కడ నిజమైన సుఖం లేదు—మృగత్రుష్ణలో నీరు లేనట్లే. అందుచేత, మనస్సుపై ఆధిపత్యాన్ని సాధించాలి; అది శాంతి, సంతృప్తుల ద్వారా లభిస్తుంది. అనంతమైన శాంతి అనుభవంలో, నిజమైన ఆనందం లభిస్తుంది. బతుకుతున్నా, నడుస్తున్నా, సంచరిస్తున్నా, పడిపోతున్నా—రాక్షసుడైనా, దేవుడైనా, మానవుడైనా, ఆ పరమానందాన్ని, మనస్సు శాంతితో కలిగే సుఖాన్ని పొందినవాడు, పరమవివేక ఫలాన్ని పొందుతాడు; అది శాంతిపుష్పం వికసినట్లుగా ఉంటుంది. సంసారంలో ఉన్నా, అనేక కార్యాల్లో నిమగ్నుడై ఉండకపోయినా, అతడు త్యజించబడడు, కోరబడడు; ఆకాశంలో సూర్యుడు స్థితమై ఉన్నట్లే.