ப்ரமத்தபுஷ்கராவர்தடமரூட்டாமராரவைஃ । தஸ்யாஃ கில பலாயந்தே கல்பாந்தே தும்புராதயஃ
கொந்தளிக்கும் தாளவொலி, சுழலும் தாமரைத் தடாகங்கள் ஆகியவற்றுடன், யுகத்தின் முடிவில், தும்புரு முதலானவர்களும் அவளிடமிருந்து ஓடிச் செல்கிறார்கள்.
ந்ரு'த்யதோ ऽந்தே க்ரு'தாந்தஸ்ய சந்த்ரமண்டலஹாஸிநஃ । தாரகாசந்த்ரிகாசாருவ்யோமபிஞ்சாவசூலிநஃ
மரணம் நடனமாடும் போது, சந்திரமண்டலத்தைப் போல் ஒளிரும் வாள், நட்சத்திரங்களும் சந்திர ஒளியும் அலங்கரித்த கூந்தல், ஆகாய இறகுகளை முத்திரையாக அணிந்து, அவன் நிற்கிறான்.
ஏகஸ்மிஞ் ஶ்ரவணே தீர்கா ஹிமவாந் அஸ்தி முத்ரிகா । அபரே ऽபி மஹாமேருஃ காந்தா காஞ்சநகர்ணிகா
ஒரு காதில் நீளமான இமயமலை மோதிரமாக இருக்கிறது; மற்றக் காதில் அழகான பொன்னால் ஆன பெரிய மேரு மலை அலங்காரமாக உள்ளது.
அத்ரைவ குண்டலே லோலே சந்த்ரார்கௌ கண்டமண்டலே । லோகாலோகாசலஶ்ரேணீ ஸர்வதஃ கடிமேகலா
இங்கே ஆடிக்கொண்டிருக்கும் குண்டலங்களில் சந்திரனும் சூரியனும் கன்னத்தில் ஒளிர்கின்றன; எல்லா பக்கமும் உலகாலோக மலைத்தொடர் இடையணியாக சுற்றி உள்ளது.
இதஶ் சேதஶ் ச கச்சந்தீ வித்யுத்வலயவர்ணிகா । அநிலாந்தோலிதா பாதி நீரதாம்ஶுகபட்டிகா
இங்கும் அங்கும் நகரும் மின்னல் ஒரு அழகான வளையமாக, காற்றில் அசைந்தாடி, மேகத்துணி போல ஒளிரும் பட்டையாக தெரிகிறது.
முஸுலைஃ பட்டிஸைஶ் ஶூலைஃ ப்ராஸைஸ் தோமரமுத்கரைஃ । தீக்ஷ்ணைஃ க்ஷீணஜகத்வ்ராதக்ரு'தாந்தைர் இவ ஸம்ப்ரு'தைஃ
கம்புகள், வேல்கள், சுழிகள், கணைகள், குற்றிகள், உருமரங்கள்—இவை அனைத்தும் கூர்மையாக, உலகத்தை அழிக்கும் காலனின் ஆயுதங்களைப் போலச் சேர்த்து வைத்துள்ளன.
ஸம்ஸாரபந்தநாதீர்கே பாஶே காலகரச்யுதே । ஶேஷபோகமஹாஸூத்ரே ப்ரோதைர் மாலாஸ்ய ஶோபதே
இடையறாத உலகப் பாசத்தில், காலம் நூலாடை போல் சுற்றி, பெரிய பாம்பு சேஷன் ஒரு மாலையாக அவளுக்கு அலங்காரம் ஆக இருக்கிறது.
ஜீவோல்லஸந்மகரிகாரத்நதேஜோபிர் உஜ்ஜ்வலா । ஸப்தாப்திகங்கணஶ்ரேணீ புஜயோர் அஸ்ய பூஷணம்
உயிருடன் ஒளிரும் மணிப்பூச்சிகளின் பிரகாசத்தில், ஏழு கடல்களைக் குறிக்கும் வளையல்கள் அவளது கைகளில் அழகான ஆபரணமாக இருக்கின்றன.
வ்யவஹாரமஹாவர்தா ஸுகதுஃகபரம்பரா । ரஜஃபூர்ணா தமஶ்ஶ்யாமா ரோமாலீ தஸ்ய ராஜதே
உலக வாழ்க்கையின் பெரிய சுழற்சி, இன்பமும் துன்பமும் தொடரும் ஓட்டம், தூசியால் நிரம்பி இரவுப் போல இருண்டது—இதுவே அவளது உடலில் ஒளிரும் ரோமரேகை.
ஏவம்ப்ராயாம் ஸ கல்பாந்தே க்ரு'தாந்தஸ் தாண்டவோத்படாம் । உபஸம்ஹ்ரு'த்ய ந்ரு'த்தேஹாம் ஸ்ரு'ஷ்ட்யா ஸஹ மஹேஶ்வரஃ
இவ்வாறு, ஒரு யுகம் முடிவில், பயங்கரமான நடனத்துடன் இறப்பு, இந்த படைப்பை எல்லாம் பெருமை உடைய இறைவனுடன் சேர்த்து திரும்ப அழைக்கின்றான்.
புநர் ஹாஸ்யமயீம் ந்ரு'த்தலீலாம் ஸர்வஸ்வரூபிணீம் । தநோதீமாம் ஜராதுஃகஶோகாபிநயபூஷிதாம்
மீண்டும், அவள் எல்லா உருவங்களிலும், சிரிப்பும் நடனமும் கலந்த ஒரு நாடகத்தை நடத்துகிறாள்; அதில் முதுமை, துயரம், சோகம் ஆகியவற்றின் சைகைகள் அலங்காரமாக அமைந்துள்ளன.
பூயஃ கரோதி புவநாநி வநாந்தராணி லோகாந்தராணி ஜநஜாலககல்பநாம் ச । ஆசாரசாருகலநாம் ச சலாசலாம் ச பங்காத் யதார்பகஜநோ ரசநாம் அகிந்நஃ
அவள் மீண்டும் உலகங்களையும், காடுகளையும், வேறு உலகங்களையும், மனிதர்களின் வலைப்பின்னலையும் உருவாக்குகிறாள்; அசையும், அசையாத உயிர்களின் பலவகை நடத்தைமுறைகளையும் க泥த்தில் குழந்தை ஓயாமல் உருவங்கள் செய்வதைப் போல், அவள் சோர்வில்லாமல் படைக்கிறாள்.
வ்ரு'த்தே ऽஸ்மிந்ந் ஏவ சைதேஷாம் காலாதீநாம் மஹாமுநே । ஸம்ஸாரநாம்நி கைவாஸ்தா மாத்ரு'ஶாநாம் பவத்வ் இஹ
இந்த காலம் முதலானவற்றின் தொடர்ச்சியில், பெரிய முனிவரே, இந்தச் சஞ்சார வாழ்க்கையில் எங்கள்போன்றவர்களுக்கு நிலைத்திருக்கும் மனநிலை எங்கே இருக்க முடியும்?
விக்ரீதா இவ திஷ்டாம ஏதைர் தைவாதிபிர் வயம் । தூர்தைஃ ப்ரபஞ்சசதுரைர் முக்தா வநம்ரு'கா இவ
நாம், விதி முதலானவற்றால் விற்கப்பட்டவர்கள்போல் நிற்கிறோம்; உலகத்தின் வஞ்சகமான சூழ்ச்சிகளால் ஏமாற்றப்பட்ட, காட்டில் குழப்பமடைந்த மிருகங்களைப் போல் இருக்கிறோம்.
ஏஷோ ऽநார்யஸமாசாரஃ காலஃ கவலநோந்முகஃ । ஜகத்ய் அவிரதம் லோகம் பாதயத்ய் ஆபதர்ணவே
இந்த காலம், நல்லொழுக்கமில்லாமல், எப்போதும் விழுங்கத் தயாராக இருந்து, உலகத்தை இடையறாது துன்பக் கடலில் வீழ்த்துகிறது.
தஹத்ய் அந்தே துராஶாபிர் தைவோ தாருணசேஷ்டயா । லோகம் புஷ்பநிகாஶாபிர் ஜ்வாலாபிர் தஹநோ யதா
இறுதி நேரத்தில், கடுமையான செயல்களாலும் பொய்யான நம்பிக்கைகளாலும், விதி உலகத்தை எரிகின்றது; அது பூப்போல் அழகாகத் தெரியும் ஜ்வாலைகளால் தீ எரிவதுபோல்.
த்ரு'திம் விதுரயத்ய் ஏகாமயதா ரூபவல்லபா । ஸ்த்ரீத்வாத் ஸ்வபாவசபலா நியதிர் நியமோந்முகீ
இயற்கையாகச் சஞ்சலமாகவும், உருவங்களை விரும்புவதாகவும் இருக்கும் விதி, ஒரே ஒரு துன்பத்தால் மன உறுதியை உடைக்கிறது; அது பெண் தன்மையால் இயல்பாக அசையும்போல், எப்போதும் தன் கட்டுப்பாட்டை விதிக்கத் தயாராக இருக்கிறது.
க்ரஸதே ऽவிரதம் பூதஜாலம் ஸர்ப இவாநிலம் । க்ரு'தாந்தஃ கர்கஶாசாரோ ஜராம் நீத்வா ஜகத்வபுஃ
மரணம், கடுமையான நடத்தை உடையது, உலகத்தின் உடலை முதுமை அடையச் செய்து, பின் அந்த உயிர்கள் எல்லாவற்றையும், பாம்பு காற்றை விழுங்கும் போல், இடையறாது விழுங்குகிறது.
யமநிர்க்ரு'ணராஜேந்த்ரோ நார்தம் நாமாநுகம்பதே । ஸர்வபூததயாசாரோ ஜநோ துர்லபதாம் கதஃ
அருளில்லாத யமதர்மராஜா துன்பப்படுகிறவர்களுக்கு கருணை காட்டுவதில்லை; எல்லா உயிர்களையும் இரக்கம் கொண்டு நடத்தும் மனிதர்கள் இப்போது மிகவும் அரிதாகி விட்டார்கள்.
ஸர்வா ஏவ முநே பல்குவிபவா பூதஜாதயஃ । துஃகாயைவ துரந்தாய தாருணா லோபபூமயஃ
முனிவரே, எல்லா உயிர்களும் மிகக் குறைவான செல்வத்துடன் இருக்கின்றன; அவை எல்லாம் முடிவில்லாத கடுமையான துயரத்திற்கு காரணமாக, பேராசையிலிருந்து தோன்றுகின்றன.
ஆயுர் அத்யந்ததரலம் ம்ரு'த்யுர் ஏகஸ் து நிஷ்டுரஃ । தாருண்யம் சாதிதரலம் பால்யம் ஜடதயா ஹ்ரு'தம்
வாழ்க்கை மிக விரைவாக ஓடிவிடுகிறது; மரணம் மட்டும் கடுமையாக நிலைத்திருக்கிறது. இளமை கூட நொடி போல் மாறி விடுகிறது; பிள்ளைத்தனம் அறிவில்லாமல் கழிந்துவிடுகிறது.
கலாகலங்கிதோ லோகோ பந்தவோ பவபந்தநம் । போகா பவமஹாரோகாஸ் த்ரு'ஷ்ணா ச ம்ரு'கத்ரு'ஷ்ணிகா
இந்த உலகம் குற்றங்களால் களங்கமடைந்துள்ளது; உறவினர்கள் பிறவிப் பந்தமாக இருக்கின்றனர்; அனுபவங்கள் வாழ்க்கையின் பெரிய நோய்கள், ஆசை ஒரு மிராஜாக உள்ளது.
ஶத்ரவஶ் சேந்த்ரியாண்ய் ஏவ ஸத்யம் யாதம் அஸத்யதாம் । ப்ரஹரத்ய் ஆத்மநைவாத்மா மந ஏவ மநோரிபுஃ
இந்திரியங்கள் தான் நமக்கு பகைவர்களாக இருக்கின்றன; உண்மை பொய்யாக மாறிவிட்டது; ஆன்மா தானே தன்னைத் தாக்குகிறது; மனமே மனதுக்கே எதிரியாக உள்ளது.
அஹங்காரஃ கலங்காய புத்தயஃ பரிபேலவாஃ । க்ரியா துஷ்பலதாயிந்யோ லீலாஸ் ஸ்த்ரீநிஷ்டதாம் கதாஃ
அஹங்காரம் ஒரு குறையாகும்; புத்தி நிலைபெறாமல் மாறிக்கொண்டே இருக்கிறது; செயல்கள் பயனளிக்காமல் போய்விடுகின்றன; விளையாட்டுகள் பெண்களில் மட்டும் மூழ்கி விட்டன.
வாஞ்சாவிஷயஶாலிந்யஸ் ஸசமத்க்ரு'தயஃ க்ரு'தாஃ । நார்யோ தோஷபதாகிந்யோ ரஸா நீரஸதாம் கதாஃ
விருப்பங்கள் பொருட்களில் கட்டுப்பட்டுள்ளன, அவை இனிமையாகத் தோன்றினாலும்; பெண்கள் குற்றங்களுக்குச் சின்னமாக இருக்கின்றனர்; இன்பங்கள் சுவையிழந்துவிட்டன.
வஸ்த்வ் அவஸ்துதயா சாத்தம் தத்தம் சித்தம் அஹங்க்ரு'தௌ । அபாவரோதிதா பாவா பவாந்தோ நாதிகம்யதே
உண்மை இல்லாததாக எடுத்துக்கொள்ளப்படுகிறது; மனம் அஹங்காரத்தில் மூழ்கியுள்ளது; இருப்புகள் இல்லாமையால் தடுக்கப்படுகின்றன; பிறப்பின் முடிவை அடைய முடியவில்லை.
தப்யதே கேவலம் ஸாதோ மதிர் ஆகுலிதாந்தரா । ராகோரகோ விலஸதி விராகம் நோபகச்சதி
ஓ நல்லவரே, உள்ளுக்குள் கலக்கம் கொண்ட மனம் மிகவும் வேதனை அடைகிறது; ஆசையின் நிறம் வெளிப்படுகிறது, ஆனால் விரக்தி ஒருபோதும் அடையப்படவில்லை.
ரஜோகுணாஹதா த்ரு'ஷ்டிஸ் தமஸ் ஸம்பரிவர்ததே । ந சாதிகம்யதே ஸத்த்வம் தத்த்வம் அத்யந்ததூரதஃ
ஆசைச் சுவை மனதை ஆட்கொள்கிறது; அறியாமை அதிகரிக்கிறது; உண்மையான அமைதி மிகவும் தொலைவில் இருப்பதால், அதை அடைய முடியவில்லை.
ஸ்திதிர் அஸ்திரதாம் யாதா ம்ரு'திர் ஆகமநோந்முகீ । த்ரு'திர் வைதுர்யம் ஆயாதி ரதிர் நித்யம் அவஸ்துநி
நிலைத்த நிலை நிலைநிறுத்தமின்றி மாறுகிறது; மரணம் எப்போதும் நெருங்கிக் கொண்டே இருக்கிறது; மன உறுதி குழப்பமாகிறது; பற்றுதல் எப்போதும் பொய்யானவற்றில்தான் இருக்கிறது.
மதிர் மாந்த்யேந மலிநா பாதைகபரமம் வபுஃ । ஜ்வலதீவ ஜரா தேஹே ப்ரவிஸ்பூர்ஜதி துஷ்க்ரு'தம்
மந்தமாகிவிட்ட மனம் மாசடைந்து போயுள்ளது; உடல் வீழ்ச்சி மட்டுமே நாடுகிறது; வயது முதிர்ச்சி உடலில் தீப்போல் எரிகிறது; தவறான செயல்கள் வன்மையாக எழுகின்றன.