மஹாகல்பாபிதாநேப்யோ வ்ரு'க்ஷேப்யஃ பரிஶாதயந் । தேவாஸுரகணாந் பக்வாந் பலபாராந் அவஸ்திதஃ
பெரும் யுகங்களின் பெயரால் அழைக்கப்படும் மரங்களுக்கிடையில் நின்று, பழுத்த பழங்களைப் போல கூடி இருக்கும் தேவர்கள் மற்றும் அசுரர்களை அதுவே குலைத்து கீழே விழச் செய்கிறது.
ஆலோலபூதமஷககுங்குமாநாம் ப்ரபாதிநாம் । ப்ரஹ்மாண்டோடும்பரௌகாநாம் ப்ரு'ஹத்பாதபதாம் கதஃ
அசையும் ஈக்கள் போல ஒலித்து, கீழே விழும் பிரபஞ்சங்களின் கூட்டத்துக்குள், அது பெரும் பாதங்களோடு நடக்கிறது.
ஸத்தாமாத்ரகுமுத்வத்யா சிஜ்ஜ்யோத்ஸ்நாபரிபுல்லயா । வபுர் விநோதயத்ய் ஏகஃ க்ரியாப்ரியதமாந்விதஃ
உண்மை என்ற தாமரை, அறிவின் ஒளியில் மலர, அது தன் சொந்த உருவத்தில், மிகவும் விரும்பும் செயல்களுடன் மகிழ்கிறது.
அநந்தாபாயபர்யந்தம் பத்தபீடம் நிஜம் வபுஃ । மஹாஶைலவத் உத்துங்கம் அவலம்ப்ய வ்யவஸ்திதஃ
ஆரம்பமும் முடிவும் இல்லாத அளவுக்கு விரிந்த தன் உருவத்தை, பெரிய மலை போல உயர்த்தி, உறுதியாக நிலைத்து நிற்கிறது.
க்வசிச் ச்யாமாதமஶ்ஶ்யாமம் க்வசித் காந்தியுதம் ததம் । த்வயேநாபி க்ரமாத் ரிக்தம் ஸ்வபாவம் பாவயந் ஸ்திதஃ
ஒரு நேரம் அவர் நிழல்போல் கருப்பாகத் தோன்றுகிறார்; சில சமயம் ஒளியோடு பிரகாசமாகவும் தெரிகிறார். ஆனால், இரண்டிலும் இல்லாமல், தன் இயல்பில் அமைதியாக நிலைத்திருக்கிறார்.
ஸம்லீநாஸங்க்யஸம்ஸாரஸாரயா ஸ்வாத்மஸத்தயா । குர்வீவ பாரகநயா நிபத்தபததாம் கதஃ
எண்ணிக்கையற்ற உலகங்களின் சாரத்துடன் தன் உண்மை சுயத்தால் கலந்தவர், பெரும் பாரம் போல உறுதியாக நிலைத்து நிற்கிறார்.
ந கித்யதே ந ம்ரியதே நாயாதி ந ச கச்சதி । நாஸ்தம் ஏதி ந சோதேதி மஹாகல்பஶதைர் அபி
அவர் துன்பப்படுவதும் இல்லை, இறப்பதும் இல்லை; வருவதோ, போவதோ இல்லை; நூறு பெரும் யுகங்கள் கடந்தாலும், அவர் மறையவோ, எழுவதோ இல்லை.
கேவலம் ஜகதாரம்பலீலயா கநஹேலயா । யாபயத்ய் ஆத்மநாத்மாநம் அநஹங்காரம் ஆகதம்
உலகம் தோன்றும் விளையாட்டுக்காக, எளிதாகவும் சிரமமில்லாமல், தானே தன்னுள் தன்னை அனுபவிக்கிறார்; அஹங்காரம் இல்லாத நிலையை அடைந்துள்ளார்.
யாமிநீபங்ககலிலாம் திநகோகநதாவலீம் । க்ரியாப்ரமரிகாம் ஸ்வாத்மஸரஸ்ஸ்வ் ஆரோபயந் ஸ்திதஃ
இவன் இரவின் கரும்பழுப்பு இருளையும், பகலின் தாமரை மலர்களையும், செயலின் தேனீயாக தனது உள்ளத்தின் ஏரிக்குள் வைத்து நிற்கிறான்.
க்ரு'ஹீத்வா பீஷணஃ க்ரு'ஷ்ணாம் ரஜநீம் ஜீர்ணமார்ஜநீம் । ஆலோககநகக்ஷோதம் ஆஹரத்ய் அபிதோ ऽவநிம்
பயங்கரமான கருஇரவை, பழைய தூய்மைப் பணியாளரைப் போலப் பிடித்து, ஒளியின் பொன்னிற தூசியை பூமியின் எல்லா இடங்களிலும் பரப்புகிறான்.
ஸஞ்சாரயந் க்ரியாங்குல்யா கோணகேஷ்வ் அர்கதீபிகாம் । ஜகத்ஸத்மநி காருண்யாத் க்வ கிம் அஸ்தீதி வீக்ஷதே
செயலின் விரலால் சூரிய விளக்கை மூலைக்கோணங்களில் நகர்த்தி, உலகம் என்னும் வீடில் எங்கு என்ன இருக்கிறது என்று இரக்கம் கொண்டு கவனிக்கிறான்.
ப்ரேக்ஷ்யாஹாநி நிமேஷேண ஸூர்யாக்ஷ்ணா பாகவந்த்ய் அலம் । லோகபாலபலாந்ய் அத்தி ஜகஜ்ஜீர்ணவநாத் அயம்
சூரியனின் கண்கள் ஒரு கணத்தில் நாட்களை பழுக்கச் செய்வதைப் பார்த்து, உலகத்தை காக்கும் தெய்வங்களின் பலன்களை, பழைய காட்டில் பழங்களை உண்ணும் ஒருவன் போல் அனுபவிக்கிறான்.
ஜகஜ்ஜீர்ணகுடீகீர்ணாந் அர்பயத்ய் உக்ரகோடரே । க்ரமேண குணவல்லோகமணீந் ம்ரு'த்யுஸமுத்ககே
மரணமென்ற அந்தக் கொடூரமான பெட்டியில், இந்த உலகம் பழைய குடிசைகள் போல் சிதைந்து போனவற்றை, ஒவ்வொன்றாக உலகங்களின் மணிகள் போலச் சேர்த்து வைக்கிறது.
குணைர் ஆபூர்யதே யைவ லோகரத்நாவலீ ப்ரு'ஶம் । பூஷார்தம் இவ தாம் அங்கே க்ரு'த்வா பூயோ நிக்ரு'ந்ததி
உலகங்களின் மணிகள், பல நற்குணங்கள் நிறைந்தவை, அவற்றை அழகாக அலங்கரிப்பதுபோல் தன் மேல் அணிந்து, மறுபடியும் அவற்றை துண்டித்துவிடுகிறான்.
திநஹம்ஸாநுஸ்ரு'தயா நிஶேந்தீவரமாலயா । தாராகேஸரயாஜஸ்ரம் சபலோ வலயத்ய் அலம்
பகலின் அன்னப்பறவையைத் தொடர்ந்து வரும் இரவின் நீலத்தாமரை மாலையுடன், நட்சத்திரங்களின் கதிர்களைத் தண்டு போலக் கொண்டு, அந்த மாற்றமுள்ளவன் எப்போதும் ஆகாயத்தைச் சுற்றிக் கொள்கிறான்.
ஶைலோர்ணத்யுதராஶ்ரு'ங்கஜகதூர்ணாயுஸௌநிகஃ । ப்ரத்யஹம் பிபதி ப்ரோக்ஷ்ய தாராரக்தகணாந் அபி
மலை, ஆறு, மேகம், உலகம் ஆகியவற்றை கலக்கும் உயிரின் மதுபான விற்பனையாளர், ஒவ்வொரு நாளும் நட்சத்திரங்களின் சிவப்பு துளிகளைத் தெளித்து, அவற்றை குடித்து விடுகிறான்.
தாருண்யநலிநீஸோம ஆயுர்மாதங்ககேஸரீ । ந தத் அஸ்தி ந யஸ்யாயம் துச்சாதுச்சஸ்ய தஸ்கரஃ
இளம் வயது, தாமரை, சந்திரன், உயிரின் சிங்கமான் — இதெல்லாம் சிறியது, பெரிது என்று வேறுபாடில்லாமல், எதையும் இந்த திருடன் விட்டு விடுவதில்லை.
கல்பகேலிவிலாஸேந பிஷ்டபாதிதஜந்துநா । ந்யக்பாவோத்பவஹாஸேந ரமதே ஸ்வாத்மநாத்மநி
உலகம் தோன்றி மறையும் விளையாட்டில், உயிர்களை இடித்து வீழ்த்தி, எழுந்து மறையும் சிரிப்போடு, அவன் தன் உள்ளத்திலேயே மகிழ்கிறான்.
கர்தா போக்தாத ஸம்ஹர்தா ஸ்மர்தா ஸர்வபதம் கதஃ । ஸர்வம் ஏவ கரோதீதம் ந கரோதி ச கிஞ்சந
அவன் செய்பவன், அனுபவிப்பவன், அழிப்பவன், நினைப்பவன்; எல்லா நிலைகளையும் எட்டியவன். இவை அனைத்தையும் செய்கிறான், ஆனால் ஒன்றையும் செய்யாதவனாக இருக்கிறான்.
ஸகலம் அப்ய் அகலாகலிதாந்தரம் ஸுபகதுர்பகரூபதரம் வபுஃ । ப்ரகடயந் ஸஹஸைவ ச கோபயந் விலஸதீஹ ஹி காலபலம் ந்ரு'ஷு
காலத்தின் சக்தி, மனிதர்களிடையே விளங்கும் போது, எல்லா காலங்களின் அடையாளங்களோடும், நல்லதும் கெட்டதும் உடைய உருவத்தையும் ஒரே நேரத்தில் வெளிப்படுத்தி மறைத்தும் காட்டுகிறது.
அஸ்யோட்டாமரலீலஸ்ய தூராஸ்தஸகலாபதஃ । ஸம்ஸாரே ராஜபுத்ரஸ்ய காலஸ்யாகலிதௌஜஸஃ
இந்த உலகத்தில், அந்த இளவரசனின் வாழ்க்கை ஒரு பெரிய நாடகமாக நடக்கிறது. ஆனால் அவன் சக்தி இன்னும் காலத்தால் அளக்கப்படவில்லை என்பதால், அந்த நாடகத்தின் எல்லா படிகளும் அவனுக்கு எட்டாததாகவே இருக்கின்றன.
அஸ்மிந்ந் ஆசரதோ தீநைர் முக்தைர் பூதம்ரு'கவ்ரஜைஃ । ஆகேடகம் ஜர்ஜரிதே ஜகஜ்ஜங்கலஜாலகே
இங்கு, அவன் துன்பத்தில் மூழ்கிய, குழப்பமடைந்த உயிரினங்களுடன் நடிக்கும்போது, இந்த உலகம், வாழ்வின் காட்டுக்குள் சிக்கிய ஒரு வேட்டையாடும் இடமாக மாறுகிறது.
ஏகதேஶோல்லஸச்சாருவடவாநலபங்கஜா । க்ரீடாபுஷ்கரிணீ ரம்யா கல்பகாலமஹார்ணவஃ
ஒரு இடத்தில், அழகான அடிக்கடி தீப்பொறி மலர் மலர்கிறது; அது ஒரு மகிழ்ச்சியான விளையாட்டு குளமாகவும், அழிவுக்காலத்தின் பெரிய கடலாகவும் இருக்கிறது.
கடுதிக்தாம்ப்லபூதாட்யைஸ் ஸததிக்ஷீரஸாகரைஃ । தைர் ஏவ தைஃ பர்யுஷிதைர் ஜகத்பிஃ காலவர்தநம்
இந்த உலகத்தில் காலத்தின் ஓட்டம், புளிப்பும், கசப்பும், உப்பும் நிறைந்த கடல்களில் பழுக்கிப் போன அந்த உயிரினங்களாலேயே நிரம்பியுள்ளது.
சண்டீ சதுரஸஞ்சாரா ஸர்வமாத்ரு'கணாந்விதா । ஸம்ஸாரவநவிந்யஸ்தநரைணாகர்ஷணீ வ்ரு'கீ
அனைத்து தாய்மார்கள் சூழ்ந்து, எல்லாத் திசைகளிலும் அலைந்து, மனிதர்களை மான் போல் இழுக்கும், இந்த பயங்கரியானவள், வாழ்க்கை எனும் காட்டில் ஒரு பெண் ஓநாய் போல இருக்கிறாள்.
ப்ரு'த்வீ கரதலே ப்ரு'த்வீ பாநபாத்ரீ ரஸாந்விதா । கமலோத்பலகல்ஹாரலோலஜாலகமாலிதா
பூமி அவளது கரத்தில் உள்ளது; பூமியே சுவைமிக்க பானம் நிரம்பிய பாத்திரம்; அலைக்கும் தாமரை, அல்லி, மலர் மாலைகளால் அலங்கரிக்கப்பட்டு காட்சியளிக்கிறது.
விராவீ விகடாஸ்பாலோ ந்ரு'ஸிம்ஹோ புஜபஞ்ஜரே । ஸடாவிகடபீநாம்ஸஃ காந்தஃ க்ரீடாஶகுந்தகஃ
பெரிய சத்தத்துடன் கர்ஜித்து, வலிமையாக தாக்கி, தன் கைப்பிடியில் நரசிங்கம் போல, பரந்த மயிருடன், அழகானவன், விளையாடும் பறவை போல் மகிழ்ச்சியுடன் இருக்கிறான்.
அலாபுவீணாமதுரஶ் ஶரத்வ்யோமாமலச்சவிஃ । தேவஃ கில மஹாகாலோ லீலாகோகிலபாலகஃ
பூசணிக்காய் வீணையின் இனிமையான இசை போல், சரத்கால ஆகாயத்தின் தூய ஒளியுடன், அந்தத் தெய்வம், உண்மையில், மகாகாலன்; விளையாடும் சிறிய குயிலாகத் தோன்றுகிறான்.
அஜஸ்ரஸ்பூர்ஜிதாகாரோ வாந்ததுஃகஶராஶநிஃ । அபாவநாமகோதண்டஃ பரிஸ்புரதி ஸர்வதஃ
எப்போதும் இரைச்சல் எழுப்பும் உருவம் கொண்டு, துன்பங்களின் அம்புகளை தள்ளி விடும், 'பரிகற்பனை இல்லாத' எனும் வில்லைக் கையில் பிடித்து, அது எல்லா இடங்களிலும் அதிர்வை பரப்புகிறது.
அநுத்தமஸ்புரிதவிலாஸவர்திதோ ப்ரமந் ஹரந் பரிவிலஸந் விதாரயந் । ஜரஜ்ஜகஜ்ஜரடவிலோலமர்கடஃ பரிஸ்புரத்வபுர் இஹ கால ஈஹதே
அதிகமான அதிர்வின் விளையாட்டால் வளர்ந்து, அலைந்து, பிடித்து, சுழன்று, கிழித்து, இந்த முதுமை பிடித்த, உலகத்தால் சோர்ந்த, அமைதி இல்லாத குரங்கு போன்ற காலம் இங்கு தன் உடலை அதிரச் செய்கிறது.