ஸுகம் துஃகம் ச மநஸி திலே தைலம் இவ ஸ்திதம் । தத் தேஶகாலவஶதோ கநம் வா தநு வா பவேத்
இன்பமும் துன்பமும் மனத்தில், எள்ளில் எண்ணெய் இருப்பதைப் போல இருக்கின்றன. அவை இடம், காலம் ஆகியவற்றின் படி, சில சமயம் மிக அடர்த்தியாகவும், சில சமயம் மென்மையாகவும் தோன்றும்.
தைலம் திலஸ்ய ச க்ராந்த்யா ஸ்புடதாம் ஏதி ஶாஶ்வதீம் । சேதஸோ மநநாஸங்காத் கநீபூதே ஸுகாஸுகே
எப்படி எள் நன்கு நசுக்கப்பட்டால் எண்ணெய் தெளிவாக வெளிப்படுகிறதோ, அதுபோல் மனம் தொடர்ந்து சுகமும் துக்கமும் பற்றி சிந்தித்தால், அவை தெளிவாக வெளிப்படும்.
தேஶகாலாபிதாநேந ராம ஸங்கல்ப ஏவ ஹி । கத்யதே தத்வஶாத் யஸ்மாத் தேஶகாலௌ ஸ்திதிம் கதௌ
இடமும் காலமும் என்று சொல்லப்படுவது, ராமா, உண்மையில் மனதில் உருவாகும் கற்பனை மட்டுமே. அந்தக் கற்பனையின் வலிமையால் தான் இடமும் காலமும் இருப்பதாகத் தோன்றுகிறது.
ப்ரஶாம்யத்ய் உல்லஸத்ய் ஏதி யாதி நந்ததி வல்கதி । மநஶ் ஶரீரஸங்கல்பே பலிதே ந ஶரீரகம்
இந்த உடலை மனம் கற்பனை செய்யும் போது, அது அமைதியடைகிறது, எழுகிறது, நகர்கிறது, மகிழ்கிறது, துள்ளுகிறது; ஆனால் அந்தக் கற்பனை நிறைவேறியதும், உண்மையில் உடல் எதுவும் இல்லை.
நாநாஸ்பாலஸமுல்லாஸைஸ் ஸ்வஸங்கல்போபகல்பிதைஃ । மநோ வல்கதி தேஹே ऽஸ்மிந் ஸ்வஶ்வவார இவாஜிரே
இந்த உடலில் மனம், தானே உருவாக்கும் பல்வேறு உணர்ச்சிகளாலும், கற்பனைகளாலும், துள்ளித் துள்ளி ஓடுகிறது; அது, தன் பந்தத்தில் ஓடும் குதிரையைப் போலே.
சாபலே ப்ரஸரஸ் தஸ்மாத் அந்தர் யேந ந தீயதே । மநோ விநயம் ஆதத்தே தஸ்யாலாந இவ த்விபஃ
உள்ளுக்குள் அலைச்சல் ஏற்பட இடம் கொடுக்காமல் இருந்தால், மனம் கட்டுப்பாட்டை அடைகிறது; இது கட்டுப் போட்டியில் இருக்கும் யானையைப் போலாகும்.
ந ஸ்பந்ததே மநோ யஸ்ய ஶஸ்த்ரஸ்தம்ப இவோத்தமஃ । ஸத்வஸ்துநோ ऽஸௌ புருஷஶ் ஶிஷ்டாஃ கர்தமகீடகாஃ
யாருடைய மனம் அசையாமல், ஆயுதத்தால் நிலைநிறுத்தப்பட்ட தூணைப் போல அமைதியாக இருக்கிறதோ, அவனே உண்மையான மனிதன்; மற்றவர்கள் எல்லாம் சேற்றில் வாழும் புழுக்கள் போன்றவர்கள்.
யஸ்யாசாபலதாம் யாதம் மந ஏகத்ர ஸம்ஸ்திதம் । அநுத்தமபதேநாஸௌ த்யாநேநாநுகதோ ऽநகஃ
முன்பு அலைந்த மனம் ஒரே இடத்தில் நிலைபெற்றவனுக்கு, தவறில்லாதவனே, தியானத்தின் மூலம் உயர்ந்த நிலை எளிதாக கிடைக்கும்.
ஸம்யமாந் மநஸஶ் ஶாந்திம் ஏதி ஸம்ஸாரஸம்ப்ரமஃ । மந்தரே ऽஸ்பந்ததாம் யாதே யதா க்ஷீரமஹார்ணவஃ
மனம் கட்டுப்பட்டால், இவ்வுலக வாழ்வின் குழப்பம் அமைதியாகிவிடும்; அது மந்தரமலை அசையாமல் இருந்தால் பாற்கடல் அசைவது நிற்கும் போலாகும்.
மநஸோ வ்ரு'த்தயோ யா யா போகஸங்கல்பவிப்ரமைஃ । ஸம்ஸாரவிஷவ்ரு'க்ஷஸ்ய தா ஏவாங்குரயோநயஃ
மனதில் உண்டாகும் எல்லா வளர்ச்சிகளும், அனுபவ ஆசைகளால் உருவாகும் குழப்பங்களால் தோன்றுகின்றன. இவைதான் இந்த உலக வாழ்க்கை என்ற விஷமரத்தின் முளைகளை உருவாக்கும் மூல காரணங்கள்.
சித்தம் சலத்குவலயம் வலயந்த ஏதே மூடா மஹாஜடஜவே மதமோஹமந்தாஃ । ஆவர்தவர்திநி விலூநவிஶீர்ணசித்தாஶ் சக்ரப்ரமே புருஷதுர்ப்ரமராஃ பதந்தி
மனம் ஒரு அசையாத நீலத்தாமரை போல், இந்த மயக்கத்தால் சூழப்பட்டுள்ளது. பெரிய அறியாமை, வேகமான முட்டாள்தனம், மயக்கத்தில் மயங்கும் மனநிலை கொண்டவர்கள், சுழலும் சக்கரத்தில் சிக்கி, மனம் சிதறி, தேனீகள் சக்கரத்தில் வழிதவறி விழும் போல் வீழ்கிறார்கள்.
அஸ்ய சித்தமஹாவ்யாதேஶ் சிகித்ஸாயாம் வரௌஷதம் । ஸ்வாயத்தம் ஶ்ரு'ணு யுக்த்யாத்மஸுஸாதம் ஸ்வாத்மநி ஸ்திதம்
இந்த மனம் என்ற பெரிய நோய்க்கு சிறந்த மருந்தாக, யாரும் பயன்படுத்தக்கூடிய, சுலபமாக செயல்படுத்தக்கூடிய, தானாகவே உள்ளே நிலைத்திருக்கும் ஒரு சிறந்த மருந்தை விவேகத்துடன் கேள்.
ஸ்வேநைவ பௌருஷேணாஶு ஸ்வஸம்வேதநரூபிணா । யத்நேந சித்தவேதாலஸ் த்யக்த்வேஷ்டம் வஸ்து ஜீயதே
தனது சொந்த முயற்சியாலும், நேரடி சுய அனுபவத்தின் சக்தியாலும், விரைவாகவும், விடாமுயற்சியுடனும், விரும்பிய பொருளை விட்டு விட்டு, மனம் என்ற பேயை அடக்க முடியும்.
த்யஜந்ந் அபிமதம் வஸ்து யஸ் திஷ்டதி நிராமயஃ । ஜிதம் ஏவ மநஸ் தேந குதாந்த இவ தந்திநா
யார் விரும்பிய பொருளை விட்டுவிட்டு, எந்தவிதமான துயரமும் இல்லாமல் நிலைத்திருக்கிறார், அவரே உண்மையில் மனதை வென்றவர்; யானையை அடக்குபவர் எப்படி 'யானைமீறுபவர்' என்று அழைக்கப்படுகிறாரோ, அப்படியே.
ஸ்வஸம்வேதநயத்நேந பால்யதே சித்தபாலகஃ । அவஸ்துநோ வஸ்துநி ச யோஜ்யதே போத்யதே ऽபி ச
தன்னுடைய உணர்வால் முயற்சி செய்து, குழந்தைபோன்ற மனதை பாதுகாக்க வேண்டும்; பொய்யிலிருந்து உண்மையை நோக்கி அதை இணைக்க வேண்டும், அதுவே அறிவுறுத்தப்பட வேண்டும்.
ஶாஸ்த்ரஸங்கமதீரேண சிந்தாதப்தம் அதாபிநா । சிந்த்தி த்வம் அயஸேவாயோ மநஸைவ மநோ முநே
முனிவரே, நூல்களில் பற்றுகொண்டும் கவலையால் சுடப்பட்டும் இருக்கும் மனதை, உன் சொந்த மனத்தின் வாளால் வெட்டி விடு; இரும்பை இரும்பால் வெட்டுவது போல.
அயத்நேந யதா பால இதஶ் சேதஶ் ச யுஜ்யதே । பவ்யைஸ் ததைவ சேதோ ऽந்தஃ கிம் இவாத்ராதிதுஷ்கரம்
ஒரு குழந்தையின் மனதை எளிதாக இங்கும் அங்கும் திருப்ப முடியும்தான் போல, நற்குணங்களை நோக்கி மனதை உள்ளுக்குள் திருப்புவதும் அவ்வளவு கடினமல்ல; இதில் என்ன பெரிய சிரமம் இருக்கிறது?
ஸத்கர்மணி ஸமாக்ராந்தம் உதர்கோதயதாயிநி । ஸ்வபௌருஷேணைவ மநஶ் சேதநேந நியோஜயேத்
நல்ல செயல்களில் ஈடுபடும் போது, அது எதிர்காலத்தில் பலன் தரும் என்பதை நினைத்து, தன் மனதைத் தானே விழிப்புடன் வழிநடத்த வேண்டும்.
ஸ்வாயத்தம் ஏகாந்தஹிதம் ஸ்வேப்ஸிதத்யாகவேதநம் । யஸ்ய துஷ்கரதாம் யாதம் திக் தம் புருஷகீடகம்
தனக்கே உரியதும், தனக்கு மிகுந்த நன்மை தருவதாகவும் இருப்பதைத் துறப்பது கடினம் என்று நினைப்பவர், மனிதர்களில் புழுவைப் போல இருப்பவரே, அவருக்கு வெட்கமே.
அரம்யம் ரம்யரூபேண பாவயித்வா ஸ்வஸம்விதா । மல்லேநேவ ஶிஶுஶ் சித்தம் அயத்நேநைவ ஜீயதே
இனிமையில்லாததை இனிமையாகத் தன் அறிவால் எண்ணினால், குழந்தையைப் போல மனதை எளிதில் அடக்க முடியும்.
பௌருஷேண ப்ரயத்நேந சித்தம் ஆஶ்வ் ஏவ ஜீயதே । அசித்தேநாஸபத்நேந பதம் ப்ரஹ்மணி தீயதே
உழைப்பும் முயற்சியும் கொண்டு, குதிரையை அடக்குவது போல மனதையும் அடக்கலாம்; மனம் எதிரியாக இல்லாதபோது பரம்பொருளை அடைய முடியும்.
ஸ்வாயத்தம் ச ஸுஸாதம் ச ஸ்வசித்தாக்ராந்திமாத்ரகம் । ஶக்நுவந்தி ந யே கர்தும் திக் தாந் புருஷஜம்புகாந்
தன் மனதை அடக்கிக் கொள்ளும் சக்தியும், அது எளிதாகச் செய்யக்கூடியதும் தன் வசத்தில் இருப்பதுமாக இருக்க, அதைச் செய்ய முடியாதவர்கள் மனிதர்களில் நரி போன்றவர்கள்; அவர்களுக்கு அவமானம்.
ஸ்வபௌருஷைகஸாத்யேந ஸ்வேப்ஸிதத்யாகரூபிணா । மநஃப்ரஶமமந்த்ரேண விநாஸ்தி ந ஶுபா கதிஃ
தன் முயற்சியாலும், தன் ஆசைகளை விட்டு விடுவதாலும் கிடைக்கும் மன அமைதி என்ற மந்திரம் இல்லாமல், நல்ல முடிவு எதுவும் கிடையாது.
மநோமாரணமாத்ரேண ஸாத்யேந ஸ்வாத்மஸம்விதா । நிஸ்ஸபத்நம் அநாத்யந்தம் அநிங்கநம் இஹோஷ்யதாம்
மனதை வெல்லும் இந்த சாதனை, தன் உணர்வால் முடியும்; இதனால் தொடக்கமோ முடிவோ இல்லாத, குறையற்ற, தடையில்லாத நிலை இங்கே அமையட்டும்.
ஈப்ஸிதாவேதநாங்க்யாம் து மநஃப்ரஶமநஶ்ரியி । குரூபதேஶஶாஸ்த்ரார்தமந்த்ராத்யா யுக்தயஸ் த்ரு'ணம்
விரும்பிய உணர்வை அடைய மன அமைதி என்பது முக்கியமானது; அந்த அமைதி கிடைக்கும் போது, ஆசான் உபதேசம், நூல் அர்த்தம், மந்திரம் போன்ற முறைகள் எல்லாம் புல்லாகிவிடும்.
ஸர்வம் ஸர்வகதம் ஶாந்தம் ப்ரஹ்ம ஸம்பத்யதே ததா । அஸங்கல்பநஶஸ்த்ரேண ச்சிந்நம் சித்தகதம் யதா
நாம் மனத்தின் நோய் எண்ணங்களை அறுத்து விடும் போது, எல்லாம் எங்கும் பரவி அமைதியான பிரம்மமாகி விடுகிறது.
ஸ்வஸம்வேதநஸாத்யே ऽஸ்மிந் ஸங்கல்பாநர்தநாஶநே । ஶாந்தஸ்யாச்சாப்ரவபுஷி பும்ஸஃ கேவ கதர்தநா
சுய அறிவால் மனத்தின் பொய்யான எண்ணங்களை அழித்து, தூய மேகத்தைப் போல அமைதியான மனநிலையிலுள்ள ஒருவரை எது கலக்க முடியும்?
நூநம் தைவம் அநாத்ரு'த்ய மூடஸங்கல்பகல்பிதம் । புருஷார்தேந ஸம்வித்த்யா நய சித்தம் அசித்ததாம்
மயங்கிய மனம் உருவாக்கும் விதியைக் கவனிக்காமல், முயற்சியும் விழிப்பும் கொண்டு உன் மனதை எண்ணமற்ற நிலைக்கு அழைத்துச் செல்.
தாம் மஹாபதவீம் ஏகாம் காம் அப்ய் அநுஸரம்ஶ் சிரம் । சித்தம் சித்பக்ஷிதம் க்ரு'த்வா சித்த்வாத் அபி பரம் பவ
அந்த உயர்ந்த ஒரே பாதையை நீண்ட நாட்கள் தொடர்ந்து, மனதை அறிவால் முழுமையாக ஆட்கொண்டு, மனதைத் தாண்டிய நிலையை அடை.
பவபாவநயா முக்தோ யுக்தஃ பரமயா தியா । தாரயாத்மாநம் அவ்யக்ரோ ऽக்ரஸ்தசித்தம் சிதஃ பரம்
பிறப்பும் வளர்ச்சியும் என்ற எண்ணங்களை விட்டுவிட்டு, உயர்ந்த அறிவில் நிலைத்திருப்பாயாக. மனதை உயர்ந்த அறிவில் நிலைத்து, கவலை இல்லாமல், உறுதியுடன் உன்னையே நிலைநிறுத்து.