மயோக்தம் தநயாஸ்யாம் து சிதாயாம் பதிதாத் புநஃ । உத்க்ரு'த்யோத்க்ரு'த்ய போக்தவ்யம் மத்தோ மாம்ஸம் க்ஷணாத் த்வயா
அப்போது என் மகள் என்னிடம் சொன்னாள்: 'நீ இந்தச் சிதையில் விழும் போது, உடனே உன் இறைச்சியை துண்டு துண்டாக கிழித்து உனக்கே உண்ண வேண்டும்' என்று.
இத்ய் உக்த்வா யாவத் ஆத்மாநம் ஸ்வம் சிதாயாம் க்ஷிபாம்ய் அஹம் । லுடிதோ ऽஸ்மி ஜவாத் தாவத் அஸ்மாத் ஸிம்ஹாஸநாந் ந்ரு'பஃ
அவள் இப்படிச் சொன்னதும், நான் என்னைச் சிதையில் எறிய முயன்றபோது, அரசே, இந்தச் சிம்மாசனத்திலிருந்து திடீரென கீழே விழுந்தேன்.
ததஸ் தூர்யநிநாதேந ஜயஶப்தேந சாபிதஃ । ப்ரு'ஶம் ஏவ ப்ரபுத்தோ ऽஹம் ஸ்ம்ரு'த்யா ச வலிதஸ் ஸ்திதஃ
அதன் பிறகு, மத்தள ஒலி மற்றும் 'வெற்றி' என்ற கூச்சல் முழங்கச் சுற்றி, நான் திடீரென விழித்தேன்; நினைவும் உணர்வும் திரும்ப வந்தது.
இதி ஶாம்பரிகேணேஹ மோஹ உத்பாதிதோ மம । அஜ்ஞாநேநேவ ஜீவஸ்ய தஶாஶதஸமந்விதஃ
இவ்வாறு ஶாம்பரிகனின் வலிமையால் நான் மயக்கத்தில் மூழ்கினேன்; உயிரினம் அறியாமையில் மூடப்பட்டு, எண்ணிக்கையற்ற நிலைகளை அனுபவிப்பதைப்போல்.
ஆத்மோதந்தம் பவத்ஸ்வ் இத்தம் ஏநம் கதிதவாந் அஹம் । மார்காண்டேய இவாநந்தம் கல்பதுஃகம் ஸுராஜஸு
நான் என் சொந்த கதையை உங்களிடம் இவ்வாறு கூறினேன்; மாற்கண்டேயர், தேவர்களின் அரசர்களிடம் முடிவில்லா யுக துயரங்களைச் சொன்னதைப்போல்.
இத்ய் உக்தவதி ராஜேந்த்ரே லவணே பூரிதேஜஸி । அந்தர்தாநம் ஜகாமாஸௌ தத்ர ஶாம்பரிகஃ க்ஷணாத்
இவ்வாறு பெரும் தெய்வீக ஒளியுடன் கூடிய லவணன் பேசிக் கொண்டிருந்தபோது, அங்கேயே ஶாம்பரிகன் ஒரு கணத்தில் மறைந்துபோனான்.
அதேதம் ஊசுஸ் தே ஸப்யா விஸ்மயாகுலசேதஸஃ । அந்யோऽந்யாலோகநவ்யக்ரபத்மபத்த்ரநிபேக்ஷணாஃ
அப்போது அங்கு கூடியிருந்தவர்கள் அனைவரும் ஆச்சரியத்தில் மனம் கலங்க, ஒருவரை ஒருவர் தாமரை இதழைப் போல அகன்ற கண்களால் பார்த்து, இவ்வாறு பேசினர்:
அஹோ நு கலு சித்ரேயம் மாயா நநு விலக்ஷணா । கோ நு ஶாம்பரிகோ நாம க்வ சாஸாவ் அக்ரதோ கதஃ
அருமை! இந்த மாயை எவ்வளவு விசித்திரமாகவும், வியப்பாகவும் இருக்கிறது! இந்த ஷாம்பரிகன் என்றால் யார்? அவன் எங்கே போனான்?
ஸர்வஶக்தேர் விசித்ரா ஹி ஶக்தயஶ் ஶதஶோ விதேஃ । யத் விவேகிமநோ ऽப்ய் ஏஷ விமோஹயதி மாயயா
பிரமாவின் சக்திகள் எவ்வளவு வித்தியாசமாகவும், எண்ணிக்கையற்றதாகவும் உள்ளன! அறிவுள்ள மனத்தையும் இந்த மாயை குழப்பி விடுகிறது.
விஜ்ஞாதலோகவ்ரு'த்தாந்தஃ க்வ நாமாயம் மஹீபதிஃ । க்வ ஸாமாந்யமநோவ்ரு'த்தியோக்யா விபுலஸம்ப்ரமாஃ
உலக நிகழ்ச்சிகளை அறிந்த இந்த அரசன் இப்போது எங்கே? சாதாரண மனதில் ஏற்படும் பெரிய குழப்பங்கள் இப்போது எங்கே?
ந ச ஶாம்பரிகோத்தேயம் மாயா மநஸி மோஹநீ । அர்தஸ்ய க்ரு'த்நவோ ஹ்ய் ஏதே நித்யம் ஶாம்பரிகாஃ கில
இந்த மாயை ஷாம்பரிகனால் உண்டான மனக்கிளர்ச்சி அல்ல; ஏனெனில் இந்த ஷாம்பரிகர்கள் எப்போதும் லாபத்தையே நாடுபவர்கள்.
யத்நேந ப்ரார்தயந்தே ऽர்தம் நாந்தர்தாநம் வ்ரஜந்தி தே । இதி ஸந்தேஹதோலாயாம் ஸம்ஸ்திதௌ லுடிதா வயம்
பொருளை அடைய பெருமுயற்சி செய்கிறார்கள்; அவர்கள் காணாமல் போவதில்லை. இப்படிச் சந்தேகத்தின் ஊஞ்சலில் நாங்கள் சிக்கிக்கொண்டு அலைகிறோம்.
ஸபாயாம் அவஸம் தஸ்யாம் அஹம் ராம ததா கில । தேந ப்ரத்யக்ஷதோ த்ரு'ஷ்டம் மயைதந் நாப்ததஶ் ஶ்ரூதம்
ராமா, அந்தச் சபையில் அப்போது நானும் இருந்தேன்; நான் நேரில் பார்த்ததுதான் உண்மை, பிறர் வாயிலாகக் கேட்டது அல்ல.
அதிபஹுகலநாவிவர்திதாங்கம் நய நிஜசித்தம் இதம் ஶமம் மஹாத்மந் । ஶமம் உபகமிதே பரம் ஸ்வபாவே பரமம் உபைஷ்யஸி பாவநம் பதம் தத்
அதிகமான எண்ணங்களால் குழப்பமடைந்த உன் மனதை அமைதிக்குத் திருப்பு, மகானே; உண்மையான இயல்பில் அமைதி வந்தால், நீ அந்த உயர்ந்த தூய நிலையை அடைவாய்.
பரஸ்மாத் காரணாத் ஆதௌ சிச் சேத்யபதபாதிநீ । கலநாபதம் ஆஸாத்ய கலங்ககலநாந்தரம்
ஆரம்பத்தில், வேறு ஒரு காரணத்தால், அறிவு பொருள்-பரிசோதனை நிலைக்குத் தள்ளப்படுகிறது; அங்கேயிருந்து கற்பனையின் பாதையில் சென்று, பின்னர் மேலும் மாசான எண்ணங்கள் உருவாகின்றன.
அஸத்ஸ்வ் ஏவ விமோஹேஷு ராமைவம்ப்ராயவ்ரு'த்திஷு । கநேஷு துச்சதாம் ஏத்ய சிராய பரிமஜ்ஜதி
ராமா, பொய்யான மாயைகளில் மனம் இப்படிப் போக்கில் நடந்துகொண்டு, அடர்ந்த மாயைகளுக்குள் நீண்ட நாட்கள் சிறியதாகவே இருந்து விடுகிறது.
அஸத் ஏவ மநோவ்ரு'த்திர் ம்லாநா விஸ்தாரயத்ய் அலம் । துஃகம் தோஷஸஹஸ்ரேண வேதாலம் இவ பாலகஃ
மனம் பொய்யை நோக்கி சோர்ந்தாலும், அது பரவலாகப் பரவி, ஆயிரம் குறைகளோடு துன்பத்தை உண்டாக்குகிறது; அது ஒரு சிறுவன் பேயுடன் இருப்பதைப் போல்.
ஸத் ஏவ ஹி மஹாதுஃகம் அஸத்தாம் நயதி க்ஷணம் । நிஷ்கலங்கா மநோவ்ரு'த்திர் அந்தகாரம் இவார்கருக்
உண்மை என்றாலும், ஒரு கணம் அது பொய்யை உண்டாக்கி பெரும் துன்பத்தை தருகிறது; தூய்மையான மனநிலை, சூரியன் இருளை அகற்றுவது போல், அந்த இருளை அகற்றுகிறது.
நயத் அப்யாஶதாம் தூரம் அப்யாஶம் தூரதாம் நயத் । மநோ வல்கதி பூதேஷு பாலோ பாலககேஷ்வ் இவ
அருகிலுள்ளதை தூரமாகவும், தூரமானதை அருகிலாகவும் மாற்றி, மனம் உயிர்களில், ஒரு சிறுவன் பறவைக்குஞ்சுகளிடையே விளையாடும் போல் துள்ளுகிறது.
அபயம் பயம் அஜ்ஞஸ்ய சேதஸோ வாஸநாவதஃ । தூரதோ முக்தபாந்தஸ்ய ஸ்தாணுர் யாதி பிஶாசதாம்
அறிவில்லாதவனின் மனதில் பழக்கங்கள் நிறைந்திருப்பதால், அஞ்ச வேண்டாத இடத்திலும் பயம் தோன்றுகிறது; வழி தெரியாமல் குழம்பிய பயணி, தூரத்தில் ஒரு மரத்தை பேயாகவே நினைக்கிறான்.
ஶத்ருத்வம் ஶங்கதே மித்ரே கலங்கமலிநம் மநஃ । மதாவிஷ்டமதிர் ஜந்துர் ப்ரமத் பஶ்யதி பூதலம்
மனது களங்கத்தால் மாசுபட்டால், நண்பனிடமே பகைமை என்று சந்தேகிக்கிறது; மதத்தில் மூழ்கிய உயிரினம், தன்னடக்கம் இழந்து சுற்றும்போது பூமி சுழன்றுக்கொண்டிருக்கிறது என்று நினைக்கிறது.
பர்யாகுலே ஹி மநஸி ஶஶிநோ ஜாயதே ऽஶநிஃ । அம்ரு'தம் விஷபாவேந புக்தம் யாதி விஷக்ரியாம்
மனம் மிகவும் கலங்கியபோது, சந்திரனிலேயே இடியைக் காண்கிறது; அமுதம் கூட, விஷம் போல உணர்ந்தால், உண்மையில் விஷமாகி விடுகிறது.
புரபத்தநநிர்மாணம் அஸத் ஸத் இவ பஶ்யதி । வாஸநாவலிதம் சேதஸ் ஸ்வப்நவஜ் ஜாக்ரத் ஏவ ஹி
பழக்கங்களால் மூடிய மனம், இல்லாத நகரங்களையும் உண்மையெனக் காண்கிறது; விழித்திருப்பின்போதும் அது கனவு போலவே அனுபவிக்கிறது.
மோஹைககாரணம் ஜந்தோர் மநஸோ வாஸநோல்பணா । உத்காதவ்யா ப்ரயத்நேந மூலச்சேதேந சைவ ஸா
ஒரு உயிரினம் மயக்கமடைவதற்குக் காரணம் மனதில் வலிமையான பழக்கவாசனைதான்; அதை முழுமையாக வேரோடு பிடித்து, முயற்சியுடன் அகற்ற வேண்டும்.
வாஸநாவாகுராக்ரு'ஷ்டோ மநோஹரிணகோ ந்ரு'ணாம் । பராம் விவஶதாம் ஏதி ஸம்ஸாரவநகுல்மகே
பழக்கவாசனையின் வலைக்குள் இழுக்கப்பட்ட மனம், ஒரு மான் போல், மனிதர்களைச் சஞ்சாரத்தின் காடில் உதவியில்லாமல் வீழச் செய்கிறது.
யேநோச்சிந்நா விசாரேண ஜீவஸ்ய ஜ்ஞேந வாஸநா । நிரப்ரஸ்யேவ ஸூர்யஸ்ய தஸ்யாலோகோ விராஜதே
யாருடைய பழக்கவாசனைகள் விவேகத்தால் முற்றிலும் அழிக்கப்படுகிறதோ, அவருடைய ஒளி மேகமில்லா வானில் சூரியன் போல் பிரகாசிக்கிறது.
அதஸ் த்வம் மந ஏவேதம் நரம் வித்தி ந தேஹகம் । ஜடோ தேஹோ மநஸ் த்வ் அத்ர ந ஜடம் நாஜடம் விதுஃ
ஆகையால், இந்த மனிதன் எனப்படுவது மனமே, உடல் அல்ல என்று அறிந்து கொள்; உடல் ஜடம், ஆனால் இந்த மனம் ஜடமோ அஜடமோ அல்ல என்று ஞானிகள் அறிவார்கள்.
யத் க்ரு'தம் மநஸா ராம தத் க்ரு'தம் வித்தி ராகவ । யத் த்யக்தம் மநஸா ராம தத் த்யக்தம் வித்தி ராகவ
ராமா, மனம் செய்ததைச் செய்ததாகவே அறிந்து கொள்; மனம் விட்டதை விட்டதாகவே அறிந்து கொள்.
மநோமாத்ரம் ஜகத் க்ரு'த்ஸ்நம் மநஃ பர்வதமண்டலம் । மநோ வ்யோம மநோ பூமிர் மநோ வாயுர் மநோ மஹாந்
இந்த உலகம் முழுவதும் மனமே. மலைகளும் மனமே, ஆகாயமும் மனமே, பூமியும் மனமே, காற்றும் மனமே, பெரிய பொருள்களும் மனமே.
மநோ யதி பதார்தம் து தத்பாவேந ந யோஜயேத் । ததஸ் ஸூர்யாதயோ ऽப்ய் ஏதே ந ப்ரகாஶாஃ கதாசந
மனம் ஒரு பொருளைத் தன் எண்ணத்தோடு இணைக்கவில்லை என்றால், சூரியன் முதலியவை எப்போதும் பிரகாசமாகத் தோன்றாது.