ஸஞ்ஜாதே ஸங்கரே லோகே கர்மஸ்வ் அபலதாயிஷு । மாத்ஸ்யே ந்யாயே விலஸதி நாஶ ஏவாவஶிஷ்யதே
உலகில் குழப்பம் ஏற்பட்டு, செய்கைகளுக்கு பலன் கிடைக்காதபோது, பெரிய மீன் சிறிய மீனை விழுங்கும் விதி நடக்கிறது; அப்போது அழிவே மட்டுமே மிஞ்சும்.
கிம் தத் க்ரு'தம் பவத்ய் ஏவம் பகவந் ப்ரூஹி தத்த்வதஃ । ஏதம் மே ஸம்ஶயம் ஸ்பாரம் சிந்த்தி வேதவிதாம் வர
பகவனே, இப்படிச் செயல்படுவது என்ன? உண்மையைச் சொல்லுங்கள். வேதங்களை அறிந்தவர்களில் சிறந்தவரே, எனக்கு உள்ள இந்தப் பெரிய சந்தேகத்தைத் தீர்த்து விடுங்கள்.
ஸாது ராகவ ப்ரு'ஷ்டோ ऽஸ்மி த்வயா ப்ரஶ்நம் இமம் ஶுபம் । ஶ்ரு'ணு வக்ஷ்யாமி தே யேந ப்ரு'ஶம் ஜ்ஞாநோதயோ பவேத்
ராவா, நீ இந்த நன்மையான கேள்வியை என்னிடம் கேட்டது மிகவும் நன்று. கேள், நான் சொல்வதை; அதனால் உனக்குப் பெரும் அறிவு உதயம் செய்யும்.
மநஸோ யஸ் ஸமுந்மேஷஃ கலாகலநரூபதஃ । ஏதத் தத் கர்மணாம் பீஜம் பலம் அஸ்யைவ வித்யதே
மனது எண்ணம் மற்றும் அளவீடு போன்ற வடிவத்தில் எழும் போது, அதுவே செயல்களின் விதையாகும்; அதன் விளைவும் அதிலேயே உள்ளது.
யத் ஏவ ஹி மநஸ்தத்த்வம் உத்திதம் ப்ரஹ்மணஃ பதாத் । தத் ஏவ கர்ம ஜந்தூநாம் ஜீவோ தேஹதயா ஸ்திதஃ
பிரம்மத்தின் நிலைமையில் இருந்து எழும் மனத்தின் சாரமே உயிரினங்களுக்கு செயல் ஆகிறது; உயிர் உடல் வடிவில் தங்கி இருக்கிறது.
குஸுமாமோதயோர் பேதோ ந யதா பிந்நயோர் இஹ । ததைவ கர்மமநஸோர் பேதோ நாஸ்த்ய் அபி பிந்நயோஃ
பூவும் அதன் மணமும் தனித்தனியாகத் தோன்றினாலும், இரண்டிற்கும் வேறுபாடு இல்லாதது போல், செயலும் மனதும் வெவ்வேறாகத் தெரிந்தாலும், உண்மையில் வேறுபாடு இல்லை.
க்ரியாஸ்பந்தோ ஜகத்ய் அஸ்மிந் கர்மேதி கதிதோ புதைஃ । பூர்வம் தஸ்ய மநோதேஹஃ கர்மாதஶ் சித்தம் ஏவ ஹி
இந்த உலகில் நிகழும் செயலின் அசைவையே அறிஞர்கள் 'செயல்' என்று அழைக்கின்றனர்; அதன் ஆரம்பம் மனம் உடலிலிருந்து வருகிறது, செயலிலிருந்தே சித்தம் தோன்றுகிறது.
ந ஸ ஶைலோ ந தத் வ்யோம ந ஸா திங் ந த்ரிவிஷ்டபம் । அஸ்தி யத்ர பலம் நாஸ்தி க்ரு'தாநாம் ஆத்மகர்மணாம்
எந்த மலையிலும், எந்த ஆகாயத்திலும், எந்த திசையிலும், சுவர்க்கத்திலும் கூட, ஒருவர் செய்த செயல்களின் விளைவு இல்லாத இடம் எங்கும் இல்லை.
ஐஹிகம் ப்ராக்தநம் வாபி கர்ம யத் ரசிதம் ஸ்புடம் । பௌருஷோ ऽஸௌ பரோ யத்நோ ந கதாசந நிஷ்பலஃ
இந்த பிறவியில் செய்த செயலாக இருந்தாலும், முந்தைய பிறவியில் செய்த செயலாக இருந்தாலும், மனதார முயன்று செய்தால் அந்த மனிதப் பாடுபாடு ஒருபோதும் வீணாகாது.
ப்ரஹ்மணஃ ப்ரோத்திதம் சித்தம் கர்ம வித்தீஹ நேதரத் । தத் ஏவ ஜநதாபீஜம் வித்தி ராகவ நேதரத்
பிரம்மத்திலிருந்து எழும் மனமே செயலை உருவாக்குகிறது; வேறு எதுவும் அல்ல. இதுவே உயிர்களின் விதை என்று அறிந்துகொள், ராகவா, வேறு எதுவும் அல்ல.
தேஶாத் தேஶாந்தரப்ராப்தேர் அநுஸந்தாநஹேதுதஃ । பூர்வம் ஹி காரணம் சேதஃ கர்ம சித்தம் அதோ விதுஃ
ஒரு இடத்திலிருந்து மற்றொரு இடத்திற்குச் செல்ல ஆராய்ச்சி காரணமாகிறது; ஆகவே, மனமே முதற்காரணம், செயல் மனதிலிருந்து தோன்றுகிறது என்று அறிந்துள்ளனர்.
அக்ஷுப்தஸாகரப்ரக்யாத் ப்ரஹ்மணஸ் ஸ்பந்ததர்மிணீ । யா சித் ஆஹுர் அதஶ் சித்தம் ஜநதாஜீவதாம் கதம்
அசையாத பெருங்கடலைப் போல, பரம்பொருளின் அசைவாக விளங்கும் அந்த அறிவு, மனமாகி உயிர்களுக்குள் புகுந்து வாழ்கிறது என்று கூறப்படுகிறது.
மநஃ கர்ம மநோ ஜீவஃ காயஸ் தேநைவ தந்யதே । அதஃ கர்ம ச கர்தா ச ந பிந்நௌ திலதைலவத்
மனம் தான் செயலும், மனம் தான் உயிரும்; அதனாலேயே உடலும் விரிகிறது. ஆகவே, செயலும் செய்பவரும் வெவ்வேறல்ல, எள்ளில் எண்ணெய்போல் ஒன்றாகவே இருக்கின்றன.
கர்த்ரு'கர்மாத்மகாவ் அர்தாவ் அபிந்நௌ நித்யம் ஏவ ஹி । அபோதாத் பேதம் ஆயாதௌ கல்ப்யமாநௌ முதைவ ஹி
செய்பவரும் செயலும் எப்போதும் ஒன்றாகவே இருக்கின்றன; அறியாமையால் தான் அவை வேறென்று தோன்றுகிறது, ஆனால் அது உண்மை அல்ல.
த்வே கர்மமநஸீ ராம மூர்காணாம் ந து தீமதாம் । ஸமுத்ராம்பு தரங்காம்பு பாலாநாம் இவ பேததீஃ
இஞ்ஞானமில்லாதவர்களுக்கு மட்டும் மனமும் செயலும் இரண்டாகத் தெரியும், அறிவுள்ளவர்களுக்கு அல்ல; குழந்தைகள் கடலும் அலைகளும் வேறென்று நினைப்பதைப் போலவே.
பர்யாயஶப்தாவ் ஏதௌ ஹி வித்தி த்வம் சித்தகர்மணீ । பர்யாயஶப்ததாம் த்யக்த்வா ஸ்திதே துரவபோததஃ
மனமும் செயலும் ஒரே பொருளுக்குப் பெயர்கள் மட்டுமே என்பதை நீ அறிந்துகொள். இந்தப் பெயர் வேறுபாடுகளை விட்டு விட்டால், அவற்றின் உண்மையான தன்மை எளிதில் புரியாது.
மநஃ கர்மாத்மகம் பூர்வம் பரஸ்மாத் ஸம்ப்ரவர்ததே । ஆமோதாத்மேவ குஸுமம் விவிதாக்ரு'தி பாதபாத்
செயலே ஆன மனம் முதலில் பரம்பொருளிலிருந்து தோன்றுகிறது; வாசனை கொண்ட பூ மரத்திலிருந்து பல வடிவங்களில் தோன்றுவது போல்.
கர்த்ரு'கர்மாபிதாநீஹ சேதாம்ஸ்ய் அவிரதம் பதாத் । பரஸ்மாத் ஸம்ப்ரவர்தந்தே தரங்கா இவ ஸாகராத்
இங்கு, செய்பவர் என்றும் செயல் என்றும் அழைக்கப்படும் மனம் இடைவிடாது பரம்பொருளிலிருந்து எழுகிறது; அது கடலில் இருந்து எழும் அலைகள் போல்.
உத்த்ரு'தாந்ய் ஏவ தஸ்மிம்ஸ் து ஜீவஸஞ்ஜ்ஞாநி தாநி து । ஸ்புரித்வா ப்ரவிலீயந்தே தரங்கா இவ ஸாகரே
அங்கே உயிர்கள் என்று அழைக்கப்படுவது அந்த அலைகளே. அவை தோன்றி, மீண்டும் அதிலேயே கரைந்து விடுகின்றன; அது கடலில் கரையும் அலைகள் போல.
மநஸா க்ரியதே கர்ம யத் யத் தத் ஸபலம் பவேத் । மநஸ்ய் ஏவ ந காயோத்தம் கர்தா கர்ம மநஸ் ததஃ
எது எது மனதில் செய்யப்படுகிறதோ, அதுவே பலனைத் தரும்; செயல் என்பது உடலில் இருந்து அல்ல, மனதில் தான் தோன்றுகிறது. ஆகவே, செய்பவர் மற்றும் செயலும் மனதிலேயே இருக்கின்றன.
ஆலோகலாஞ்சிதாபோகே மகுரே ராஜதே ஸுகம் । ப்ரஹ்மதத்த்வபராம்ரு'ஷ்டே கர்த்ரு'த்வம் மநஸி ஸ்புடம்
ஒளியால் ஒளிவீசும் கண்ணாடி போல், பரமத்துவத்தைத் தொட்ட மனதில் செய்பவராக இருப்பது தெளிவாக தெரிகிறது.
குணோ குணிநி ஶௌக்ல்யாதிஃ படாதௌ ஸம்ஸ்திதோ யதா । ததா மநஸி கர்த்ரு'த்வம் ஜீவநாம்நி வ்யவஸ்திதம்
வெண்மை போன்ற குணங்கள் துணியில் இருப்பதைப் போல, செய்பவராக இருப்பது 'ஜீவன்' என்ற பெயரில் மனதிலேயே உள்ளது.
யதா ஶைத்யாதிரஹிதஸ் துஷாரோ நோபலப்யதே । ததா கர்ம விநா சித்தம் ந கிஞ்சித் உபலப்யதே
குளிர்ச்சி இல்லாமல் பனி கிடைக்காதது போல, செயல் இல்லாமல் மனமும் எங்கும் காணப்படாது.
க்ரு'ஷ்ணதாஸங்க்ஷயே யத்வத் க்ஷீயதே கஜ்ஜலம் ஸ்வயம் । ஸ்பந்தாத்மகர்மவிகமே தத்வத் ப்ரக்ஷீயதே மநஃ
எப்படி கருப்பு தன்மை குறையும்போது கரியம் தானாகவே குறைந்து போகிறதோ, அதுபோலவே, மனதில் உள்ள அசைவும் செயலும் நின்றுவிட்டால் அந்த மனமும் அழிந்து விடும்.
கர்மநாஶோ மநோநாஶோ மநோநாஶோ ஹ்ய் அகர்மதா । முக்தஸ்யைவ பவத்ய் ஏஷ நாமுக்தஸ்ய கதாசந
செயல் அழிந்தால் மனமும் அழிகிறது; மனம் அழிந்தால் செயலும் இல்லை. இது விடுதலை பெற்றவர்களுக்கு மட்டும் நடக்கும்; விடுதலை பெறாதவர்களுக்கு ஒருபோதும் நடக்காது.
வஹ்ந்யௌஷ்ண்யயோர் இவ ஸதா ஶ்லிஷ்டயோஶ் சித்தகர்மணோஃ । த்வயோர் ஏகதராபாவே த்வயம் ஏவ விலீயதே
எப்போதும் வெப்பம் மற்றும் நெருப்பு ஒன்றோடொன்று இணைந்திருப்பதைப் போல, மனமும் செயலும் எப்போதும் சேர்ந்தே இருக்கும். இதில் ஒன்று இல்லையென்றால் இரண்டும் ஒரே நேரத்தில் மறைந்து விடும்.
சித்தம் ஸதா ஸ்பந்தவிலாஸம் ஏதத் ஸ்பந்தைகரூபம் நநு கர்ம வித்தி । கர்மாத சித்தம் கில தர்மதர்மி பதம் கதே ராம பரஸ்பரேண
மனம் என்றது எப்போதும் அசைவின் விளையாட்டு தான்; செயலும் அந்த அசைவின் வடிவமே என்று அறிந்து கொள். ராமா, மனமும் செயலும் பொருள் மற்றும் அதன் தன்மை போல ஒன்றோடொன்று சார்ந்தவை.
மநோ ஹி பாவநாமாத்ரம் பாவநா ஸ்பந்தரூபிணீ । க்ரியா தத்பாவிதம் ரூபம் பலம் ஸர்வோ ऽநுதாவதி
மனது என்பது வெறும் கற்பனை மட்டுமே; அந்தக் கற்பனை அலைபோல அசையும் தன்மை உடையது. அந்தக் கற்பனையால் உருவாகும் செயல், அதன் விளைவையே எல்லோரும் விரும்பி நாடுகிறார்கள்.
விஸ்தரேண மம ப்ரஹ்மஞ் ஜடஸ்யாப்ய் அஜடாக்ரு'தேஃ । ரூபம் ஆரூடஸங்கல்பம் மநஸோ வக்தும் அர்ஹஸி
பிரம்மனே, உயிரில்லாததிலிருந்தும், உயிருள்ளதாலும் உருவாகும் மனதின் இயல்பை நீ விரிவாக எனக்குச் சொல்ல வேண்டும்.
அநந்தஸ்யாத்மதத்த்வஸ்ய ஸர்வஶக்தேர் மஹாத்மநஃ । ஸங்கல்பஶக்திஸஹிதம் யத் ரூபம் தந் மநோ விதுஃ
எல்லாம் செய்யும் வல்லமை கொண்ட, எல்லாம் பரப்பியுள்ள ஆத்மாவின் முடிவில்லாத சுருதியுடன், சிந்தனை வல்லமை சேர்ந்த உருவமே மனதென அறியப்படுகிறது.