க்ரு'ஹீதஜலஸம்வித் சித்வ்யோம வாரி வ்யவஸ்திதம் । ஸ்வப்நே ததா ஹி புருஷஃ பஶ்யத்ய் ஆத்மநி வாரிதாம்
நீரின் தன்மையை எடுத்த அறிவு, அந்த அறிவு விண்ணில் நீராக நிலைபெற்றிருக்கும்; அதுபோல் கனவில் ஒருவர் தன் உள்ளேயே நீரை காண்கிறான்.
ஸ்வமருத்ஸம்விதா பாதி பவத்ய் ஏஷா யதாஸ்திதா । சிச்சமத்காரசாதுர்யம் அஸத் ஏதத் ஸமூஹதே
தன் காற்றின் அறிவால் இது வெளிப்படுகிறது, எப்படியோ அப்படியே உள்ளது; இந்த அறிவின் வித்தை, இல்லாததை உண்மையாகக் கற்பனை செய்கிறது.
கத்வம் மருத்த்வம் உர்வீத்வம் அப்த்வம் அக்நித்வம் அப்ய் அஸத் । வேத்த்ய் அந்தஸ் ஸ்வப்நஸங்கல்பத்யாநேஷ்வ் இவ சிதிஸ் ஸ்வயம்
விண்ணாகவும், காற்றாகவும், மண்ணாகவும், நீராகவும், நெருப்பாகவும் இருப்பது எல்லாம் உண்மையில் இல்லை என்று, நம் உள்ளுணர்வு, கனவிலும், கற்பனையிலும், தியானத்திலும் தெரிந்துகொள்கிறது.
மரணாநந்தரம் கர்மபலாநுபவநக்ரமம் । ஸர்வகர்மேஹஶாந்த்யர்தம் ஶ்ருதம் ஶ்ரேயஸ்கரம் ஶ்ரு'ணு
இங்கே எல்லா செயல்களும் நின்று விட, மரணத்துக்குப் பிறகு கர்ம பலங்களை அனுபவிக்கும் ஒழுங்கைச் சொல்வதை நீ கேள்; அது உனக்கு நன்மை தரும்.
ரூடாதிஸர்கே நியதிர் யைகத்வித்ரிசதுர்மிதா । புஷ்ட்யாதிஷ்வ் ஆயுஷஃ பும்ஸாம் தஸ்யாத நியதிம் ஶ்ரு'ணு
உலகம் உருவானபோது ஏற்படும் ஒழுங்கு ஒன்று, இரண்டு, மூன்று அல்லது நான்கு வகையாகும்; உயிர்களுக்கு ஊட்டம் முதலியவற்றில் ஆயுளின் ஒழுங்கை இப்போது கேள்.
தேஶகாலக்ரியாத்ரவ்யஶுத்த்யஶுத்தீ ஸ்வகர்மணாம் । ஊநத்வே சாதிகத்வே ச ந்ரு'ணாம் காரணம் ஆயுஷஃ
மனிதர்களின் ஆயுள் குறையவும், அதிகரிக்கவும் காரணம், இடம், காலம், செயல், பொருள் ஆகியவை தூய்மையோ, அசுத்தமோ, அவரவர் செய்கைகளோ ஆகியவை தான்.
ஸ்வகர்மதர்மே ஹ்ரஸதி ஹ்ரஸத்ய் ஆயுர் ந்ரு'ணாம் இஹ । வ்ரு'த்தே வ்ரு'த்திம் உபாயாதி ஸமம் ஏவ பவேத் ஸமே
ஒருவரது சொந்த கடமை குறைந்தால், இங்கே மனிதர்களின் ஆயுளும் குறைகிறது; அது அதிகரித்தால், ஆயுளும் அதிகரிக்கிறது; அது நிலையாக இருந்தால், ஆயுளும் அதேபோல் நிலைகிறது.
பாலம்ரு'த்யுப்ரதைர் பாலோ யுவா யௌவநம்ரு'த்யுதைஃ । வ்ரு'த்தம்ரு'த்யுப்ரதைர் வ்ரு'த்தஃ கர்மபிர் ம்ரு'திம் ரு'ச்சதி
சிறுவன், சிறுவயதில் இறப்பதற்கான செயலால் மரணமடைகிறான்; இளையவன், இளமைக்குரிய மரணத்தைக் கொடுக்கும் செயலால் இறக்கிறான்; முதியவன், முதுமையில் மரணமடையச் செய்யும் செயலால் இறக்கிறான்.
யோ யதா ஶாஸ்த்ரம் ஆரப்தம் ஸ்வதர்மம் அநுதிஷ்டதி । பாஜநம் பவதி ஶ்ரீமாந் ஸ யதாஶாஸ்த்ரம் ஆயுஷஃ
யார் யார் நெறிப்படி தம் கடமையைச் செய்து வருகிறார்களோ, அவர்கள் அந்த நெறிக்கேற்ப செல்வும் ஆயுளும் பெறும் பாக்கியவான்களாகிறார்கள்.
ஏவம் கர்மாநுஸாரேண ஜந்துர் அந்த்யாம் தஶாம் இதஃ । பவத்ய் அஸ்தங்கதவசோ த்ரு'ங்மர்மச்சேதிவேதநஃ
இவ்வாறு, ஒவ்வொருவரது செயலுக்கேற்ப, உயிரினம் இங்கிருந்து இறுதி நிலையை அடைகிறது—அப்போது பேச முடியாமல், பார்வை மங்கச் செய்து, உடலின் முக்கிய இடங்களில் வலி அனுபவிக்கிறது.
மரணம் மே ஸமாஸேந கதயேந்துஸமாநநே । கிம் ஸுகம் மரணம் கிம் வா துஃகம் ம்ரு'த்வா ச கிம் பவேத்
ஓ சந்திரனைப் போல் முகமுள்ளவளே, மரணம் பற்றி சுருக்கமாக எனக்குச் சொல்லுங்கள். மரணம் எப்போது இனிமையாகும், எப்போது வேதனையுடன் இருக்கும், மரித்த பிறகு என்ன நடக்கும் என்பதையும் கூறுங்கள்.
த்ரிவிதாஃ புருஷாஸ் ஸந்தி தேஹஸ்யாந்தே முமூர்ஷவஃ । மூர்கோ ऽத தாரணாப்யாஸீ யுக்திமாந் புருஷஸ் ததா
உடல் முடிவில் மரிக்க விரும்பும் மனிதர்கள் மூன்று வகைப்படும்: அறியாமை கொண்டவன், மனதை ஒருமுகப்படுத்தி பயிற்சி செய்பவன், அறிவுடன் செயல்படுகிறவன்.
அப்யஸ்ய தாரணாஶ் சேஷ்டா தேஹம் த்யக்த்வா யதாஸுகம் । ப்ரயாதி தாரணாப்யாஸீ யுக்தியுக்தஸ் ததைவ ச
மனதை ஒருமுகப்படுத்தும் பயிற்சியில் நிலைத்திருப்பவரும், அறிவுடன் செயல்படுகிறவரும், உடலை விட்டுவிட்டு மகிழ்ச்சியுடன் செல்கின்றனர்.
தாரணா யஸ்ய நாப்யாஸம் ப்ராப்தா நைவ ஸ முக்திபாக் । மூர்கஸ் ஸ்வம்ரு'திகாலே ऽஸௌ துஃகம் ஏத்ய் அவஶாஶயஃ
மனதை ஒருமுகப்படுத்தும் பயிற்சி எவருக்கு கிடைக்கவில்லை அவருக்கு விடுதலை கிடையாது; அறியாமை கொண்டவன் தன் மரண நேரத்தில் துயரத்தையும், ஆற்றல் இல்லாமலும், நம்பிக்கையில்லாமலும் அனுபவிக்கிறான்.
வாஸநாவேஶவைவஶ்யம் பாவயந் விஷயாஶயஃ । தீநதாம் பரமாம் ஏதி பரிலூநம் இவாம்புஜம்
மனதில் பழைய ஆசைகள் வலுவாக ஊன்றிக் கொண்டு, பொருள்களில் பற்றுதல் வளர்ந்தால், அந்த மனிதன் ஆழ்ந்த துக்கத்தில் மூழ்கி விடுகிறான்; அது வாடிப்போன தாமரைப்பூவுக்கு ஒப்பாகும்.
அஶாஸ்த்ரஸம்ஸ்க்ரு'தமதிர் அஸஜ்ஜநபராயணஃ । ம்ரு'தாவ் அநுபவத்ய் அந்தர் தாஹம் அக்நாவ் இவ ச்யுதஃ
வேதங்கள் போன்ற நூல்களால் மனம் தூய்மை பெறாமல், கெட்டவர்களின் நட்பில் வாழும் ஒருவன், இறப்பின்போது உள்ளுக்குள் தீப்போல் எரியும் வேதனையை அனுபவிக்கிறான்.
யதா கர்கரகண்டத்வம் வைரூப்யம் த்ரு'ஷ்டிவர்ணஜம் । கச்சத்ய் ஏஷ விநாஶாத்மா ததா பவதி தீநதீஃ
குரல் கரகரப்பாகி, கண்களில் தெளிவும் அழகும் குறைந்து, உடல் சீரழிந்து போனால், அந்த நிலை மனதை மிகவும் தளர்வாக மாற்றி விடுகிறது.
பரமஶ்யாமலாலோகோ திவாப்யுதிதராத்ரிகஃ । ப்ரமத்திங்மண்டலாபோகோ கநமேசகிதாம்பரஃ
அவன் உருவம் முற்றிலும் இருண்டு, பகல் இரவாக மாறியதுபோல் தெரிகிறது; அவன் உடல் திசைகளைத் தெரியாமல் அலைந்து, அடர்ந்த மேகங்கள் சூழ்ந்த இருள் போல இருக்கிறது.
மர்மவ்யதாவிதுரிதஃ ப்ரப்ரமத்வ்ரு'க்ஷமண்டலஃ । ஆகாஶீபூதவஸுதோ வஸுதீபூதகாந்தரஃ
உடம்பில் உயிர் புள்ளிகளில் வேதனை கொண்டு, கண்கள் மரங்களுக்குள் சுழன்று, பூமி ஆகாயமாகவும், ஆகாயம் பூமியாகவும் தோன்றுகிறது.
பரிவ்ரு'த்தககுப்சக்ர உஹ்யமாந இவார்ணவே । நீயமாந இவாகாஶே கநநித்ரோந்முகாஶயஃ
ஓணியின் சக்கரம் போல் சுழன்று, கடலில் வீசப்படுபவனைப் போல், ஆகாயத்தில் இழுக்கப்படுபவனைப் போல், மனம் கனமான மேகத்தின் தூக்கத்தை நாடுகிறது.
அந்தகூபம் இவாபந்நஶ் ஶிலாந்தர் இவ யோஜிதஃ । ஸ்வயம் ஜடீபவஜ்ஜிஹ்வோ விகர்தித இவாஶயே
கருங்குழியில் விழுந்தவனைப் போலவும், கற்கள் நடுவில் சிக்கியவனைப் போலவும், நாவு தானாகவே ஊசலாகி, மனம் கிழிக்கப்பட்டது போலவும் உணர்கிறது.
பததீவ நபோமார்காத் குணாவர்த இவார்பிதஃ । ரதத்ருத இவாரூடோ ஹிமவத்கலநோந்முகஃ
ஆகாயப் பாதையில் இருந்து விழும் போல், சுழல்வெள்ளத்தில் சிக்கியவனைப் போல், வேகமாக ஓடும் ரதத்தில் ஏறி, இமயமலையின் வாயை நோக்கிச் செல்கிறவனைப் போல் தெரிகிறது.
ஜ்யோத்குர்வந்ந் இவ ஸம்ஸாரம் வஹ்நிமத்யம் ஸ்ப்ரு'ஶந்ந் இவ । ப்ரமிதஃ க்ஷேபணேணேவ வாதயந்த்ர இவ ஸ்திதஃ
அவன் இந்த உலகத்தை ஒளிரச் செய்கிறவன் போல, நெருப்பின் நடுவில் தொடுகிறவன் போல, ஒரு சக்தியால் சுற்றிச் சுழற்றப்படுகிறவன் போல, காற்றால் இயக்கப்படும் இயந்திரம் போல் நின்று கொண்டிருக்கிறான்.
ப்ரமிதோ வா ப்ரம இவ க்ரு'ஷ்டோ ரஶநயேவ வா । ப்ரமந்ந் இவ ஜலாவர்தே ஶஸ்த்ரயந்த்ர இவார்பிதஃ
அவன் மாயை போல சுழற்றப்படுகிறான், கயிற்றால் இழுக்கப்படுகிறவன் போல, நீர்வட்டத்தில் சுழல்கிறவன் போல, கூரிய கூரிய கருவியில் வைக்கப்பட்டவன் போல இருக்கிறான்.
ப்ரோஹ்யமாநஸ் த்ரு'ணம் இவ மஹத்ய் அர்ணவமாருதே । தூரோடோ வாரிபூரேண நிபதந்ந் இவ வாடவே
அவன் பெரும் கடல் காற்றால் பறக்கும் புல்லி போல தள்ளப்படுகிறான், வெள்ளத்தில் தொலைவுக்கு கொண்டுபோய்ப்படுகிறான், அடிக்கடல் நெருப்பில் விழும் போல் வீழ்கிறான்.
அநந்தககநே ஶ்வப்ரே சக்ராவர்தே பதந்ந் இவ । அத்ரித்யூர்வீவிபர்யாஸதஶாம் அநுபவந் ஸ்திதஃ
அவன் முடிவில்லா ஆகாயத்தில் விழும் போல், ஆழமான குழியில் விழும் போல், சக்கர சுழலில் சுழல்கிறான்; மலை மற்றும் பூமி இடமாற்றம் போன்ற அனுபவங்களை அனுபவித்து நின்றிருக்கிறான்.
பதந்ந் இவாநவரதம் ப்ரோத்பதந்ந் இவ வாபிதஃ । கூத்காராகர்ணநோத்ப்ராந்தஃ பூர்ணஸர்வேந்த்ரியவ்ரஜஃ
அவன் எப்போதும் விழுந்துக்கொண்டிருப்பவன் போலவும், எல்லா பக்கங்களிலும் துள்ளிக்கொண்டிருப்பவன் போலவும் தோன்றுகிறான்; முழங்கும் சப்தம் கேட்டு பயந்தவன், அவனுடைய எல்லா உணர்வுகளும் முழுமையாக செயல்படுகின்றன.
க்ரமாச் ச்யாமலதாம் யாந்தி தஸ்ய ஸர்வார்தஸம்விதஃ । யதாஸ்தங்கச்சந்தி ரவௌ மந்தாலோகதயா திஶஃ
அவனுடைய எல்லா பொருள் உணர்வுகளும் மெதுவாக இருண்டு போகின்றன; அது, சூரியன் மறையும் போது திசைகள் ஒளியை இழக்கும் போல்.
பூர்வாபரம் ந ஜாநாதி ஸ்ம்ரு'திஸ் தாநவம் ஆகதா । யதா பாஶ்சாத்யஸந்த்யாந்தே நஷ்டா த்ரு'ஷ்டிர் திகஷ்டகே
அவனுடைய நினைவு மங்கிப் போய், முன்பும் பின்பும் எதுவும் தெரியாமல் போகிறது; அது, மேற்குக் கலையொளி முடிவில், எட்டு திசைகளிலும் பார்வை மங்குவது போல.
மநஃகல்பநஸாமர்த்யம் ஜஹாத்ய் அஸ்ய விமோஹிதஃ । அவிவேகேந தேநாஸௌ மஹாமோஹே நிமஜ்ஜதி
அவன் குழப்பத்தில், மனதில் உருவாக்கும் சக்தியை இழக்கிறான்; பகுத்தறிவு இல்லாமல், அவன் பெரிய மாயையில் முழுகுகிறான்.