பாஷாணமௌநப்ரதிமம் நகிஞ்சித் அபிஶப்திதம் । யத் தத் கிஞ்சித் இவோத்த்யோதரூபம் ப்ரஹ்ம ஜகத் ஸ்ம்ரு'தம்
கல் போன்ற அமைதியாக, எந்த வார்த்தையாலும் விவரிக்க முடியாததாக, ஏதோ ஒன்று போல மெதுவாக உருவம் கொண்டது—அதே பிரம்மம், உலகமாக நினைவில் கொள்ளப்படுகிறது.
விபாத்ய் அசேத்யசித்வ்யோம்நி ஸ்வஸத்தைவ ஜகத்தயா । நிராகாரே நிராகாரா ஸ்வப்நாநுபவஸந்நிபா
அறிவும் இல்லாத, இருப்பும் இல்லாத வெற்றிடத்தில், அதன் சொந்த இருப்பு தான் உலகமாக வெளிப்படுகிறது; உருவமற்றதில் உருவமற்றது, கனவுபோல் அனுபவிக்கப்படுகிறது.
அநந்யத் ஆத்மநோ ப்ரஹ்ம ஸர்வம் பாமாத்ரரூபகம் । ப்ரகாஶநம் இவாலோகẖ கரோதி ந கரோதி ச
ஆத்மாவைத் தவிர வேறில்லை; அதுவே பிரம்மம், எல்லாவற்றிலும் பிரகாசமாகத் தோன்றுகிறது. ஒளி போல, அது வெளிச்சம் தருகிறது என்றும், தரவில்லை என்றும் கூறலாம்.
தேஷு ராமாநுபூயந்தே ஜகல்லக்ஷேஷு தத்ர வை । உஷ்ணாநி சந்த்ரவ்ரு'ந்தாநி ஸூர்யாஶ் ஶீதலமூர்தயஃ
அங்கே, ராமா, உலகத்தின் பல்வேறு அடையாளங்களில், வெப்பம் தரும் சந்திரர்கள், குளிர்ச்சியான உருவமுள்ள சூரியர்கள் அனுபவிக்கப்படுகின்றன.
ப்ரஜாஸ் தமஸி பஶ்யந்தி பஶ்யந்த்ய் ஏவ ந தேஜஸி । உலூகஸ்ய ஸமாசாராஸ் தஸ்யைவ ஸத்ரு'ஶஸ்வநாஃ
அங்கு உயிர்கள் இருளில் பார்ப்பார்கள்; ஆனால் வெளிச்சத்தில் பார்ப்பதில்லை. அவற்றின் பழக்கங்கள் ஆந்தையின் பழக்கங்களைப் போல், அவற்றின் ஒலிகளும் அதுபோலவே இருக்கும்.
இதஶ் ஶுபேந நஶ்யந்தி யாந்தி பாபைஸ் ததா திவம் । விஷாஶநேந ஜீவந்தி ம்ரியந்தே ऽம்ரு'தபோஜநைஃ
இங்கே நன்மையின் மூலம் அழிகிறார்கள்; பாவத்தின் மூலம் விண்ணுலகிற்குச் செல்கிறார்கள். விஷம் உண்டு வாழ்கிறார்கள்; அமிர்தம் உண்டு இறக்கிறார்கள்.
யத் யதா புத்யதே போதோ யதோதேத்ய் அத வா ஸ்வதஃ । ததாஶு ஸ்புடதாம் ஏதி ஸத் வாஸத் வா ஸத் ஏவ தத்
எப்படி எந்த வகையில் அந்த அறிவு தோன்றுகிறதோ, அது தானாகவே வந்தாலும், வேறு விதமாக வந்தாலும், அது உண்மை அல்லது பொய் என்று விரைவாக தெளிவாகிறது; அது மட்டுமே அங்கே இருக்கிறது.
விடபாகாரமூலௌகதர்ஶநாத் வஜ்ரஶோபிபிஃ । கூர்ணதே புஷ்பபத்த்ராட்யைḫ பாதபைர் வ்யோம்நி காநநம்
மரக்கிளைகள், வேர்கள், தண்டு போன்ற தோற்றத்தால், ஆகாயத்தில் இருக்கும் காடு, மலர்களும் இலைகளும் அலங்கரிக்கப்பட்ட மரங்களால் வைரம்போல் பிரகாசமாக அசைந்து கொண்டிருப்பதைப் போலத் தெரிகிறது.
ஸிகதாḫ பீடிதாஸ் ஸத்யஸ் ஸ்ரவந்தி ஸ்நேஹஜம் ரஸம் । ஶிலாபலஹகேப்யஶ் ச ஜாயந்தே கமலாந்ய் அலம்
மணல் அழுத்தப்படும்போது, உண்மையில் அதிலிருந்து ஈரத்தால் உருவான சாறு வடிகிறது; கல்லான பழப்பெட்டிகளில் இருந்து நிறைய தாமரைகள் உருவாகின்றன.
தாருண்ய் அஶ்மநி பித்தௌ ச சஞ்சலாஸ் ஸாலபஞ்ஜிகாஃ । க்ரு'ஹாங்கநாபிஸ் ஸஹிதா காயந்தி கதயந்தி ச
மரத்தில், கல்லில், சுவரில், சுறுசுறுப்பான சாலபஞ்சிகை பெண்கள், வீட்டுப் பெண்களுடன் சேர்ந்து பாடியும் பேசியும் மகிழ்கிறார்கள்.
மேகாந் பரிததத்ய் உச்சைர் பூதாந்ய் உச்சைḫபடாந் இவ । ப்ரதிவர்ஷம் விஜாதீயாந்ய் உத்பத்யந்தே பலாந்ய் அகே
உயர்ந்த ஆடைகள் போல் மேகங்களைத் தாங்கி உயிர்கள் நிற்கின்றன; ஆண்டுதோறும் அவற்றின் முனையில் பலவகை பழங்கள் தோன்றுகின்றன.
ஸந்நிவேஶே ந நியதைர் அங்காநாம் விவிதாங்ககைஃ । ஶிரோபிஸ் ஸர்வபூதநி பரிக்ராமந்தி பூமிகைஃ
அங்கங்கள் நிலையாக இல்லாமல், பலவிதமான உடற்பாகங்களுடன், எல்லா உயிர்களும் தலையை மட்டும் உடலாகக் கொண்டு பூமியில் சுற்றிச் செல்கின்றன.
ஶாஸ்த்ரவேதவிஹீநாநி நிர்தர்மாண்ய் ஏவ காநிசித் । யத்கிஞ்சநைககாரீணி திர்யக்வத் த்ரிஜகந்த்ய் அதஃ
சில கீழ் உலகங்கள் வேதங்களும் நூல்களும் இல்லாதவை, தர்மம் அற்றவை, எப்படியும் நடக்கும் உயிர்கள் நிரம்பியவை, மிருகங்கள் போல் நடக்கும் இடங்கள்.
காமஸம்வித்திஹீநாநி நிஸ்ஸ்த்ரீஜாதீநி காநிசித் । பூதைஸ் ஸம்ஶுஷ்கஹ்ரு'தயைர் வ்யாப்தாந்ய் அஶ்மமயைர் இவ
சில உலகங்களில் ஆசையும் அறிவும் இல்லாமல், பெண்கள் இனமே இல்லாமல், உள்ளிருக்கும் உயிர்கள் கல்லைப் போல உலர்ந்த மனதுடன் நிறைந்திருக்கின்றன.
பவநாஶநபூதாநி ஸமரத்நாஶ்மகாநி ச । அஜ்ஞாதார்தாந்ய் அலுப்தாநி நிர்கர்தாநி ச காநிசித்
சில உயிர்கள் காற்றை மட்டுமே உணவாகக் கொண்டு வாழ்கின்றன; சிலர் மாணிக்கம் அல்லது கல்லைப் போல் உறுதியுடன் இருக்கின்றனர்; சிலர் தங்கள் வாழ்க்கையின் நோக்கமே தெரியாமல் இருக்கிறார்கள்; சிலர் ஆசை இல்லாமல் இருக்கிறார்கள்; இன்னும் சிலர் எந்த சொத்தும் இல்லாமல் வாழ்கின்றனர்.
க்வசித் ப்ரத்யேகம் ஆத்மாநம் பஶ்யத்ய் ஆப்நோதி நேதரத் । பஹுபூதகம் அப்ய் அஸ்தி ஜகத் இத்ய் ஏகபூதகம்
சில இடங்களில் ஒருவருக்கு தன்னைத் தவிர வேறு எதுவும் தெரியாது; மற்ற இடங்களில் உலகம் பல உயிர்களால் நிரம்பியதாகவும், அதே சமயம் ஒன்றாகவும் தோன்றுகிறது.
நககேஶாதிகே யத்வத் தத்வத் அந்யத்ர ஸம்ஸ்திதிஃ । ஆத்மவத் ஸர்வபூதாநாம் ஏகபூதாத்மபாவநா
நகங்களும் முடிகளும் இருப்பது போலவே மற்ற இடங்களிலும் இருப்பது உண்டு; எல்லா உயிர்களிலும், தன்னைப் போல் ஒரே ஆதாரம் இருக்கிறது என்று நினைக்கும் எண்ணம் உள்ளது.
அநந்தாபாரபர்யந்தம் ஶூந்யம் ஏவ பஹு க்வசித் । யந் ந நஸ் ஸம்வித் ஆப்நோதி தஸ்யாந்தே ऽபி ஜகத் புநஃ
சில இடங்களில் முடிவும் எல்லையும் இல்லாத வெறுமை மட்டுமே காணப்படுகிறது; அந்த வெறுமையின் எல்லையிலும், அறிவு எட்டாத இடத்திலும், உலகம் மீண்டும் தோன்றுகிறது.
அத்யந்தாபுத்தபுத்தீநி மோக்ஷஶப்தார்தத்ரு'ஷ்டிஷு । தாருயந்த்ரமயாஶேஷபூதௌகாந்ய் ஏவ காநிசித்
சில உயிர்கள் முற்றிலும் அறிவில்லாதவர்களாக இருக்கின்றனர்; 'முக்தி' என்ற சொல்லின் அர்த்தம் கூட அவர்களுக்கு தெரியாது. அவர்கள் மரச்சட்டிகள் போல, உயிர்கள் கூட்டமாக மட்டுமே இருக்கின்றனர்.
ரு'க்ஷசக்ரவிஹீநாநி நிஷ்காலகலநாநி ச । மூகஸங்கேதஸாராணி பூதஜாலாநி காநிசித்
சில உயிர்கள் நட்சத்திரங்கள் அல்லது சுழற்சிகள் இல்லாமல், எண்ணிக்கையற்றவையாகவும், சொற்கள் இல்லாமல் சுட்டிக்காட்டும் தன்மை கொண்டவையாகவும், வெறும் உயிர்களின் கூட்டங்களாகவும் உள்ளன.
காநிசித் வர்ஜிதாந்ய் ஏவ நேத்ரஶப்தார்தஸம்விதா । வ்யர்ததீப்தார்கதேஜாம்ஸி பூதாநீத்ய் ஏகசிந்தயா
சில உயிர்களுக்கு பார்வை, ஒலி, அர்த்தம் ஆகியவற்றின் உணர்வு முற்றிலும் இல்லை; அவர்களின் ஒளி வெறும் சூரியனின் ஒளிபோல் பயனற்றது, ஒரே ஒரு எண்ணத்தால் மட்டுமே அவர்கள் உயிர்கள் என கருதப்படுகிறார்கள்.
க்ராணஸம்வித்விஹீநாநி வ்யர்தாமோதாநி காநிசித் । மூகாநி ஶப்தவையர்த்யாச் ச்ருதிஹீநாநி காநிசித்
சில உயிர்களுக்கு மணம் உணர்வே இல்லை; அவர்களின் வாசனை வீணாகிறது. சிலர் ஒலி அவர்களுக்கு பயனில்லாததால் மௌனமாக இருக்கின்றனர்; இன்னும் சிலர் கேட்கும் திறன் இல்லாதவர்களாக உள்ளனர்.
வாக்யஸம்வித்விஹீநத்வாத் ப்ரமூகாந்ய் ஏவ காநிசித் । ஸ்பர்ஶஸம்வித்விஹீநத்வாத் அஶ்மாங்காந்ய் ஏவ காநிசித்
சில உயிர்கள் பேசும் திறன் இல்லாமல் மூக்குப் பிள்ளைகள் போல இருக்கின்றன; சில உயிர்கள் தொடும் உணர்வு இல்லாமல் கல்லைப் போல் இருக்கின்றன.
ஸம்விந்மாத்ரமயாந்ய் ஏவ த்ரு'ஷ்டாந்ய் அபி ச காநிசித் । வ்யவஹாரீண்ய் அதாக்ராஹ்யாண்ய் ஏவ நித்யம் பிஶாசவத்
சில உயிர்கள் முழுவதும் அறிவால் ஆனவை; அவை உலக வாழ்க்கையில் கலந்து கொண்டாலும், எப்போதும் பிடிக்க முடியாதவை, பேய்கள் போல.
பூமயாந்ய் ஏகநிஷ்டாநி நிஷ்பிண்டாந்ய் ஏவ காநிசித் । ஜகந்தி வ்யோமரூபாணி தாவத் தத்ர கசந்தி கே
சில உலகங்கள் முழுவதும் மண்ணில் உறுதியாய் அமைந்துள்ளன; இன்னும் சில உலகங்கள் ஆகாய வடிவில் இருந்து, அந்த விண்ணில் மிதந்து செல்கின்றன.
காநிசித் வாரிபூர்ணாநி வஹ்நிபூர்ணாநி காநிசித் । ஜகந்தி வ்யோமரூபாணி தாவத் தத்ர கசந்தி கே
சில உலகங்கள் நீரால் நிரம்பியுள்ளன; சில உலகங்கள் தீயால் நிரம்பியுள்ளன; அவை எல்லாம் ஆகாய வடிவில் இருந்து, அந்த விண்ணில் மிதந்து செல்கின்றன.
தராபீடைகபூர்ணேஷு திஷ்டந்த்ய் அந்யேஷு தேஹிநஃ । பேகா இவ ஶிலாகோஶே கீடா இவ தரோதரே
மண்ணால் மட்டும் நிரம்பிய உலகங்களில், உடலுடன் பிறந்தவர்கள், கல்லில் அடைக்கப்பட்ட தவளைகள் போலவும், மண்ணுக்குள் இருக்கும் பூச்சிகள் போலவும் தங்குகிறார்கள்.
ஜலைகபரிபூர்ணேஷு நிரப்த்யுர்வீவநாத்ரிஷு । ப்ரமந்த்ய் அந்யேஷு பூதாநி நித்யம் ஏவோக்ரமீநவத்
தண்ணீரால் மட்டும் நிரம்பிய உலகங்களில், தண்ணீர் இல்லாத நிலங்கள், காடுகள், மலைகளில், மற்ற உயிரினங்கள் எப்போதும் கொடூரமான மீன்கள் போல் அலைந்து திரிகின்றன.
அந்யேஷ்வ் அக்ந்யேகபூர்ணேஷு ஜலாதிரஹிதாந்ய் அபி । பூதாந்ய் அக்நிமயாந்ய் ஏவ ஸ்புரந்த்ய் அலம் அலாதவத்
அங்கீகாரம் இல்லாமல், வெறும் நெருப்பால் நிரம்பிய உலகங்களில், நீர் முதலியவை இல்லாவிட்டாலும், அங்குள்ள உயிர்கள் முழுவதும் நெருப்பால் ஆனவை; அவை தீக்குச்சி சுழலும் போல் சுறுசுறுப்பாக அசைகின்றன.
அந்யேஷ்வ் அநிலபூர்ணேஷு பூதாந்ய் அஸ்தேதராண்ய் அபி । வாதமாத்ரமயாங்காநி ஸ்புரந்த்ய் அர்ஜுநவாதவத்
காற்றால் நிரம்பிய உலகங்களில், மற்றப் பொருட்கள் இல்லாவிட்டாலும், அங்குள்ள உயிர்கள் முழுவதும் காற்றால் ஆன உடல்களுடன், அர்ஜுன மரத்தில் வீசும் காற்றைப் போல் அசைந்து செல்கின்றன.