கிஞ்சிஜ்ஜாததியோ ஜந்தோர் தேஶபாஷார்தவேதிநஃ । க்ரு'ஹ்ணாமீதம் த்யஜாமீதம் இதி ஸஞ்ஜாயதே ஸ்திதிஃ
ஒரு உயிரின் மனம் சற்று விழித்தபோது, இடம், மொழி, பொருள் ஆகியவற்றின் அர்த்தத்தை அறிந்தவுடன், 'இதை எடுத்துக்கொள்கிறேன், இதை விட்டுவிடுகிறேன்' என்ற எண்ணம் தோன்றுகிறது.
ஏதாவந்மாத்ரபுத்திர் யஸ் ஸ்வவ்ரு'த்தஜநகோசரஃ । பவேத் ஸ்வகர்மஶாஸ்த்ராணாம் விஷயோ ऽஸாவ் அலம் விதேஃ
யாருடைய அறிவு இவ்வளவு மட்டுமே இருந்தால், அவர் பெரியவர்களின் கண்காணிப்பில் இருப்பவர்; அவருக்கான கடமைகளும், நூல்களும் போதுமானவை, அவை அவரை வழிநடத்தும்.
குலவ்ரு'த்தப்ரயுக்தேந ஸ்வநிஶ்சயவதைவ வா । பாவ்யம் பதபதார்தாநாம் தேந தஜ்ஜ்ஞேந வை ததஃ
ஒரு பொருளின் உண்மை அர்த்தத்தை, குடும்ப மூத்தோர்கள் சொல்வதையோ அல்லது தன் மனதில் உறுதி கொண்டதையோ வைத்து, அதைப் பற்றித் தெரிந்தவரே சரியாகப் புரிந்து கொள்ள வேண்டும்.
ஜந்துḫ பதபதார்தஜ்ஞோ ஹேயம் த்யஜதி தஜ்ஜ்ஞதீஃ । உபாதேயம் உபாதத்தே நாலோகயதி மத்யமம்
பொருள்களின் உண்மை அர்த்தங்களை அறிந்தவன், தன் புத்தியால் எதை விட்டு விட வேண்டுமோ அதை விட்டு விடுகிறான்; எதை ஏற்க வேண்டுமோ அதை ஏற்கிறான்; நடுவிலுள்ளவற்றை அவன் கவனிக்க மாட்டான்.
விவேகாத் வ்ரு'த்தபீத்யா வா ஶாஸ்த்ரார்தவ்யவஹாரிணஃ । விசாரபூர்வம் யஸ்யேஹா ஸ புமாந் இதி கத்யதே
புத்தியாலும், மூத்தோர்களை மரியாதை செய்வதாலும், வேதங்களின் அர்த்தப்படி செயல்படுகிறவன், எதையும் ஆராய்ந்து முடிவெடுப்பவன் தான் உண்மையில் மனிதன் என்று கூறப்படுகிறான்.
ப்ரவ்ரு'த்தஶ் ச நிவ்ரு'த்தஶ் ச பவதி த்விவிதḫ புமாந் । ஸ்வர்காபவர்கோந்முகயோஶ் ஶ்ரு'ணு லக்ஷணம் ஏதயோஃ
மனிதன் இரண்டு வகை: செயலில் ஈடுபட்டவன், செயலிலிருந்து விலகியவன். இவர்கள் சொர்க்கத்தையும், விடுதலையையும் நோக்கி இருப்பவர்களாக உள்ளனர். இவர்கள் இருவரின் தன்மைகளை இப்போது கேள்.
கிம் ஏதந் நாம நிர்வாணம் வரம் ஸம்ஸ்ரு'திர் ஏவ நஃ । இதி கர்தவ்யகர்தா யஸ் ஸ ப்ரவ்ரு'த்த இதி ஸ்ம்ரு'தஃ
"இது என்ன விடுதலை என்று சொல்லப்படுவது? நமக்குத் தோன்றுவது இம்மை வாழ்கையே உண்மையோ?" என்று எதைச் செய்ய வேண்டும், எதைச் செய்யக்கூடாது என்று எண்ணி யோசிப்பவன் செயலில் ஈடுபட்டவன் என்று அழைக்கப்படுகிறான்.
சலார்ணவயுகச்சித்ரகூர்மக்ரீவார்பணோபமா । அநேகஜந்மாந்தரதோ பாவிநீ தஸ்ய மோக்ஷதீஃ
அவனுக்குப் பிறந்த பிறவிகளின் எண்ணிக்கையற்ற அனுபவங்களால் எழும் விடுதலை எண்ணம், அலைகளால் அசையும் கடலில் ஓரிடத்தில் தோன்றும் ஓரிரு துளைகளில் ஆமைக்கழுத்து சற்று நேரம் தொட்டுவிட்டு மறைவது போல், மிகச் சிறிது நேரமே தோன்றும்.
அஸாரா பத ஸம்ஸாரவ்யவஸ்தாலம் மமைதயா । கிம் கர்மபிḫ பர்யுஷிதைர் திநம் தைர் ஏவ நீயதே
ஐயோ, இந்த உலக வாழ்க்கையின் அமைப்பு எனக்குப் பொருளற்றது; பழைய செயல்கள் என்ன பயன் தரும்? அந்த செயல்களோடு நாளும் வீணாகக் கழிகிறது.
க்ஷயாதிஶயநிர்முக்தம் கிம் ஸ்யாத் விஶ்ரமணம் பரம் । இதி நிஶ்சயவாந் யோ ऽந்தஸ் ஸ நிவ்ரு'த்த இதி ஸ்ம்ரு'தஃ
"அழிவும் அதிகப்படியும் இல்லாத உயர்ந்த அமைதி எது?" என்று உள்ளுக்குள் உறுதியாகத் தீர்மானிக்கிறவன் செயலில் இருந்து விலகியவன் என்று அறியப்படுகிறான்.
ஸ வர்தமாந ஏவேஹ ஜந்மநி த்வ் அவிவேகிநி । ஸ யோகபூமிஷ்வ் ஏதாஸு விஷயோ விஶதாஶயஃ
இவன் இப்பிறப்பிலேயே பகுத்தறிவில்லாதவர்களுடன் வாழ்ந்தாலும், இந்த யோக நிலைகளில் தெளிவான மனநிலையுடன் இருக்கிறான்.
கதம் விராகவாந் பூத்வா ஸம்ஸாராப்திம் தராம்ய் அஹம் । ஏவம்விசாரணபரோ யதா பவதி ஸந்மதிஃ
நான் எப்படி விரகுடன் இருந்து, இந்த உலகச் சமுத்திரத்தை கடந்துபோக முடியும்? இப்படிப்பட்ட ஆராய்ச்சியில் மனம் முழுவதும் ஈடுபடும் போது,
ஸாதுஸங்கமம் ஆதத்தே ஸச்சாஸ்த்ரம் அபி வீக்ஷதே । விராகம் உபயாத்ய் அந்தர் பாவநாஸ்வ் அநுவாஸரம்
அது நல்லவர்களின் நட்பை நாடி, உண்மையான நூல்களைப் பார்வையிட்டு, மனத்தில் மீண்டும் மீண்டும் சிந்திப்பதன் மூலம் உளவிரகை அடைகிறது.
க்ரியாஸூதாரரூபாஸு ரமதே மாநம் ஈஹதே । க்ராம்யாஸு ஜடசேஷ்டாஸு சலாஸு விசிகித்ஸதே
அது உயர்ந்த செயல்களில் மகிழ்ச்சி அடைந்து, மரியாதையை நாடி, சாதாரண உலகின் மந்தமான, நிலைபெறாத செயல்களில் தயங்குகிறது.
நோதாஹரதி மர்மாணி புண்யஶர்மாணி சேஷ்டதே । அநந்யோத்வேககாரீணி ம்ரு'துகர்மாணி ஸேவதே
அவன் ஒருவரையும் புண்படுத்தும் வார்த்தைகள் பேசுவதில்லை; நல்ல புண்ணியம் தரும் செயல்களில் ஈடுபடுகிறான்; மற்றவர்களுக்கு தொந்தரவு இல்லாத மென்மையான செயல்களையே செய்கிறான்.
ஸ்நேஹப்ரணயகர்பாணி பேஶலாந்ய் உசிதாநி ச । தேஶகாலோபபந்நாநி வசநாந்ய் அபிபாஷதே
அவன் அன்பும் நட்பும் நிறைந்த, இனிமையானதும் பொருத்தமானதும், இடம் காலத்திற்கேற்ற வார்த்தைகளையே பேசுகிறான்.
ததாஸௌ ப்ரதமாம் ஏகாம் ப்ராப்தோ பவதி பூமிகாம் । வக்ஷ்யமாணஸ்வபாவோ ऽத தத்ர ரூடிம் உபேஷ்யதி
அப்போது அவன் முதற்கட்ட நிலையை அடைகிறான்; பின்னர் கூறப்படவுள்ள பண்புகள் அவனிடம் தோன்றிக், அந்த நிலையில் உறுதியாக நிலைகொள்கிறான்.
தேவாயதநதேஶேஷு ப்ராஹ்மணாவஸதேஷு ச । வநேஷு ரமதே நித்யம் ப்ரதமாம் பூமிகாம் இதஃ
இந்நிலையில், அவன் கோயில்கள் உள்ள இடங்களிலும், பிராமணர்களின் இல்லங்களிலும், காடுகளிலும் எப்போதும் மகிழ்ச்சியுடன் இருக்கிறான்.
ஶாஸ்த்ரஸஜ்ஜநஸம்பர்கைḫ ப்ரஜ்ஞாம் வர்தயதி ஸ்வயம் । ஶுக்லபக்ஷẖ கலாம் இந்தோர் இவ ஸௌந்தர்யஶாலிநீம்
சாஸ்திரங்களும் நல்லவர்களின் நட்பும் மூலம், அவன் தன் அறிவைத் தானாகவே வளர்க்கிறான்; வளர்ந்து வரும் சந்திரன் அழகில் பெருகுவது போல.
ஸர்வாஸ்திவாதநிரதḫ பேஶலḫ ப்ரணயாந்விதஃ । மநஸா கர்மணா வாசா ஸஜ்ஜநாந் உபஸேவதே
எல்லாம் இருப்பது உண்மை என்ற நம்பிக்கையில் நிலைத்தவன், மென்மையும் பாசமும் கொண்டவன்; மனத்தாலும் செயலாலும் சொல்லாலும் நல்லவர்களைப் பணிவுடன் சேவிக்கிறான்.
கதர்தலப்தாம்ல் லப்யாம்ஶ் ச தஜ்ஜ்ஞாந் அநுஸரம்ஶ் சிரம் । யதẖ குதஶ்சித் ஆநீய நித்யம் ஶாஸ்த்ராண்ய் அவேக்ஷதே
எளிதாகக் கிடைக்கிறதும் கடினமாகக் கிடைக்கிறதும் எல்லா நூல்களையும் எங்கிருந்தும் தேடி எடுத்து, அவற்றை எப்போதும் படித்து, அறிஞர்களின் அறிவை நீண்ட நாட்கள் பின்பற்றுகிறான்.
வ்யாலாபத்வம்ஸநஶிகீ தர்மாப்தேஶோச்சகந்தரஃ । ஸ்நாநதாநதபோத்யாநவிபவாந் அபிவாஞ்சதி
அறியாமை என்ற இருட்டை அழிக்கும் தீப்பொறி போல், தர்மத்தின் பெருங்கடலில் உயர்ந்து நிற்பவன்; நீராடல், தானம், தவம், தியானம் ஆகிய செல்வங்களை ஆவலுடன் விரும்புகிறான்.
ப்ரதமாம் இத்ய் உபாருஹ்ய த்விதீயாம் ஆஶ்ரயேத் பலாத் । புருஷார்தாத் ரு'தே நாந்யா ஸங்கடோத்தரணே கதிஃ
முதலில் அந்த முதல் படியை அடைந்து, பிறகு இரண்டாம் படியை உறுதியாக நாட வேண்டும்; உறுதி மற்றும் முயற்சி இல்லாமல் கடினமான இடங்களை கடக்க வேறு வழியில்லை.
ஏவம் விசாரவாந் யஸ் ஸ்யாத் ஸம்ஸாரோத்தரணம் ப்ரதி । ஸ பூமிகாவாந் இத்ய் உக்தஶ் ஶேஷஸ் த்வ் ஆர்ய இதி ஸ்ம்ரு'தஃ
இவ்வாறு, பிறவி கடந்து செல்லும் வழியில் ஆராய்ச்சி உள்ளவனே படிகளைக் கொண்டவன் என்று சொல்லப்படுகிறான்; மற்றவர்கள் நல்லவர்களாக மட்டும் கருதப்படுகிறார்கள்.
ஆர்யதாதுல்யதாம் யாதா ப்ரதமைகைவ பூமிகா । பூமிகாநாம் து ஶேஷாணாம் ஆர்யதா தாஸ்யம் அர்ஹதி
முதலாவது படி மட்டுமே நல்லவர்களின் சமமாகிறது; மற்ற படிகள் எல்லாம் நல்லவர்களுக்கு சேவை செய்யும் நிலையை மட்டுமே பெறுகின்றன.
விசாரநாம்நீம் இதராம் ஆகதோ யோகபூமிகாம் । உதாரமதிர் ஆதத்தே ஸ்வபாவம் மஹதாம் இதி
விசாரணை என்று அழைக்கப்படும் மற்ற யோகபடியில் அடைந்தவனுக்கு, உயர்ந்த மனம் இருப்பதால், மகான்களின் இயல்பை அவர் ஏற்கிறார்.
ஶ்ருதிஸ்ம்ரு'திஸமாசாரதாரணாத்யாநகர்மணாம் । முக்யயா வ்யாக்யயா க்யாதம் ஶ்ரயதி ஶ்ரேஷ்டபண்டிதம்
வேதம், ஸ்மிருதி, நன்னடத்தை, நினைவு, தியானம், செயல் ஆகியவற்றின் உண்மையான விளக்கத்தின் மூலம், சிறந்த பண்டிதர் என்று அறியப்படுகிறார்.
இச்சாகுதுகபந்தேஷு ஜயதீந்த்ரியஶத்ருஷு । ஆதேஹம் ப்ரஹரத்ஸ்வ் அந்தர் வீரேஷ்வ் இவ ஸுதாருணஃ
ஆசை மற்றும் ஆர்வத்தில் கட்டுண்டுள்ள இந்திரிய விரோதிகளை, உடலுக்குள் வீரனாகக் கடுமையாக எதிர்த்து வெல்ல்கிறான்.
கிம் அபூர்வாம் சகித்ய் ஏநாம் ஸம்ஶ்ரயாம்ய் அநுராகிணீம் । இதி ஹ்ரீமாந் இவ ஹ்ரியம் தயாம் சைஷ ந முஞ்சதி
"இந்த புதுமையான, மிகவும் நேசமானவளை விரைவில் அணைத்துக்கொள்வேன்" என்று எண்ணி, வெட்கத்துடன், கருணையை ஒருபோதும் விடுவதில்லை.
பதார்தப்ரவிபாகஜ்ஞẖ கார்யாகார்யவிநிஶ்சயம் । ஜாநாத்ய் அதிகதஶ்ரவ்யோ க்ரு'ஹம் க்ரு'ஹபதிர் யதா
பொருள்களின் வேறுபாடுகளை அறிந்து, செய்ய வேண்டியது, செய்யக்கூடாதது என்ன என்பதை தெளிவாக உணர்ந்து, கற்றுக்கொள்ள வேண்டியதை, வீட்டை அறிந்த வீட்டுத் தலைவன் போல் அறிவான்.