ததோ ந பஶ்யதி மநஃ ப்ரஶாந்தம் தேஹதாம் புநஃ । ஸ்வநாஶேந பதம் ப்ராப்தம் வாஸநைவ மநோ விதுஃ
அப்போது மனம் அமைதியை அடைந்து, தன்னையே களைந்து விட்டபின், உடல் நிலையை மீண்டும் காணாது; மனம் என்பது வெறும் பழக்கவாசனைகளாகவே அறியப்படுகிறது.
சேதோ ஹி வாஸநாமாத்ரம் ததபாவஃ பரம் பதம் । தச் ச ஸம்பத்யதே ஜ்ஞாநாஜ் ஜ்ஞாநம் ஆஹுர் விசாரணம்
சிந்தனை என்பது பழக்கவாசனைகளே; அவை இல்லாத நிலையே உயர்ந்த நிலை. அது அறிவால் பெறப்படுகிறது; அந்த அறிவையே உண்மையான பகுத்தறிவு என்று சொல்வார்கள்.
இத்ய் அஸ்யாஸ் ஸம்ஸ்ரு'தே ராம பர்யந்தஸ் ஸம்ப்ரவர்ததே । ஸ்வயம் விவேகமாத்ரேண ரஜ்ஜுஸர்பப்ரமாக்ரு'தேஃ
இப்படியே, ராமா, இந்த சுழற்சி அதன் முடிவுவரை நடக்கிறது; அது பகுத்தறிவால் மட்டும், கயிற்றில் பாம்பு என்று தோன்றும் மாயை போல் நீங்குகிறது.
ஏகார்தாப்யஸநப்ராணரோதசேதஃபரிக்ஷயாஃ । ஏகஸ்மிந்ந் ஏவ ஸம்ஸித்தே ஸம்ஸித்யந்தி பரஸ்பரம்
ஒரே பொருளை மீண்டும் மீண்டும் சிந்திப்பதும், உயிர் மூச்சை அடக்குவதும், சிந்தனையை குறைப்பதும்—இவை அனைத்தும் ஒன்றில் பூரணமாகும் போது, ஒன்றோடொன்று சேர்ந்து பூரணமடைகின்றன.
தாலவ்ரு'ந்தபரிஸ்பந்தே ஶாந்தே ஶாந்தோ யதாநிலஃ । ப்ராணாநிலபரிஸ்பந்தே ஶாந்தே ஶாந்தம் ததா மநஃ
ஒரு பனை இலை அசைவது நின்றுவிட்டால், காற்றும் அமைதியாகும் போல, உயிர் மூச்சின் அசைவும் நின்றுவிட்டால், மனமும் அமைதியாகும்.
ப்ராணாஶ் ஶரீரவிலயே ப்ரயாந்தி வ்யோமவாயுதாம் । யதாவாஸிதம் ஏவேதம் மநஃ பஶ்யந்தி தத்ர ச
உடல் அழிந்தபோது, உயிர் மூச்சுகள் வானில் கலந்த காற்றாகி விடுகின்றன; அங்கே, மனம் அதில் பதிந்துள்ளதை மட்டுமே காண்கிறது.
யதா விதேஹாஃ பஶ்யந்தி ப்ராணா வ்யோமநி தேஹகம் । ஸமநஸ்காஸ் ததாசாரம் ஸர்வம் சாநுபவந்தி தே
உடலற்றவர்கள் வானில் நுண்ணுடலைப் பார்ப்பது போல, மனம் உடையவர்கள் தங்கள் செயல்களையும் மற்ற அனைத்தையும் அனுபவிக்கிறார்கள்.
ஶாந்தே வாதபரிஸ்பந்தே யதா கந்தஃ ப்ரஶாம்யதி । ததா ஶாந்தே மநஸ்ஸ்பந்தே ஶாம்யந்தி ப்ராணவாயவஃ
காற்றின் அசைவு நின்றால் வாசனை மறைந்து போகும் போல, மனம் அமைதியானால் உயிர் மூச்சுகளும் அமைதியாகி விடுகின்றன.
அவிநாபாவிநீ நித்யம் ஜந்தூநாம் ப்ராணசேதஸீ । குஸுமாமோதவந் மிஶ்ரே திலதைலே இவ ஸ்திதே
உயிரினங்களின் உயிரும் மனமும் எப்போதும் பிரிக்க முடியாதவை; பூவில் மணம் இருப்பது போலவும், எள்ளில் எண்ணெய் இருப்பது போலவும், இரண்டும் ஒன்றாகவே நிலைத்திருக்கின்றன.
மநஸஸ் ஸ்பந்தநம் ப்ராணஃ ப்ராணஸ்ய ஸ்பந்தநம் மநஃ । ஏதே விஹரதோ நித்யம் அந்யோऽந்யம் ரதஸாரதீ
மனத்தின் அசைவே உயிராகும்; உயிரின் அசைவே மனமாகும். இந்த இரண்டும் எப்போதும் ஒன்றோடொன்று இணைந்து, ஒருவருக்கு ஒருவர் தேரோட்டிகளாக வாழ்கின்றன.
ஆதாராதேயவத் த்வ் ஏதே ஏகாபாவே விநஶ்யதஃ । குருதஶ் ச ஸ்வநாஶேந கார்யம் மோக்ஷாக்யம் உத்தமம்
ஆதாரம், ஆதரிக்கப்படும் பொருள் போல, இவை இரண்டும் ஒன்றில்லையென்றால் அழிந்துவிடும்; இரண்டும் ஒரே நேரத்தில் அழிந்தால், அதுவே உயர்ந்த விடுதலை எனப்படும் நிலையைத் தருகிறது.
ஏகதத்த்வகநாப்யாஸாச் சாந்தம் ஶாம்யத்ய் அலம் மநஃ । தல்லயத்வாத் ஸ்வபாவஸ்ய தேந ப்ராணோ ऽபி ஶாம்யதி
ஒன்றே ஆன உண்மை மீது மனதை முழுமையாக நிலைநிறுத்தி பயிற்சி செய்தால், மனம் முற்றிலும் அமைதியாகிறது; அதன் இயல்பில் மனம் கலந்ததால், உயிரும் அமைதியடைகிறது.
விசார்ய யத் அநந்தாத்மதத்த்வம் தந்மயதாம் நயேத் । மநஸ் ததஸ் தல்லயதஸ் தத் ஏவ பவதி ஸ்திரம்
அனந்தமான ஆன்மாவின் உண்மை தன்மையை ஆழமாக ஆராய்ந்து, மனதை அதில் ஒன்றுபடச் செய்ய வேண்டும். அப்போது மனம் அதில் கரைந்துவிட்டால், அது நிலையாக அமையும்.
யத் ஏவாதிதராம் ஶ்ரேயோ ऽநுபலம்போபலம்பயோஃ । த்வயோர் அப்ய் அஸதோஸ் தத்ர ஶேஷே வாபி ஸ்திரோ பவ
உண்மையில் மிக உயர்ந்தது எது என்று பார்த்தால், அனுபவத்தை பற்றிக்கொள்ளுதல் அல்லது பற்றாமல் விடுதல் என்ற இரண்டிலும், அவை இரண்டும் உண்மையல்லாத நிலையிலும், எது மீதமிருக்கிறதோ, அதில் உறுதியாக நிலைத்திரு.
ஏகஸ்மிந் ஸுத்ரு'டே தத்த்வே தாவத் பாவம் விபாவயேத் । பாவோ ऽபாவத்வம் ஆயாதி ஸ்வாப்யாஸாத் யாவத் ஆததம்
ஒரு உறுதியான உண்மையில் மனதைக் கவனமாக வைத்திரு; தொடர்ந்து பயிற்சி செய்தால், அந்த நிலை இல்லாமை எனும் அமைதிக்கு விரிவடையும்.
ப்ரத்யாஹாரவஶாச் சேதஸ் ஸ்வயம் போக்யக்ஷயாத் இவ । விலீயதே ஸஹ ப்ராணைஃ பரம் ஏவாவஶிஷ்யதே
புலன்களை உள்ளே இழுக்கும் சக்தியால், மனம் தானாகவே கரைந்து விடும்; எப்படி அனுபவிக்க வேண்டிய பொருள்கள் முடிந்தால் ரசனை தானாக முடிவதுபோல், உயிரோட்டத்துடன் மனமும் மறைந்து, இறுதியில் பரமம் மட்டும் மீதமிருக்கும்.
யதேகதாநம் பவதி சேதஸ் தத் பவதி க்ஷணாத் । ஶாந்தாஶேஷவிஶேஷௌகம் சிராப்யாஸஸ்வபாவதஃ
மனது ஒரே நோக்கில் நிலைத்துவிட்டால், நீண்ட நாட்களாகப் பழகிய பயிற்சியின் காரணமாக, எல்லா வேறுபாடுகளும் உடனே அமைதியாகி விடுகின்றன.
அவித்யேயம் து நாஸ்தீதி புத்த்வா யுக்தியுதம் தியா । ஜ்ஞாநாத் ஏவ பராவாப்திஸ் ததப்யாஸஸ் ததோ வரம்
இந்த அறியாமை இல்லை என்பதை நியாயமான புத்தியால் உணர்ந்தால், அறிவால் மட்டுமே உயர்ந்த நிலை கிடைக்கும்; அதற்கான பயிற்சி மிகச் சிறந்தது.
சித்தே ஶாந்தே ஶாம்யதீயம் ஸம்ஸாரம்ரு'கத்ரு'ஷ்ணிகா । ஜராம் உபகதே மேகே மிஹிகா மஹதீ யதா
மனம் அமைதியாக இருக்கும்போது, இந்த உலக வாழ்க்கை என்ற மாயை மறைந்து விடுகிறது; பழைய மேகம் போல, பெரும் பனிமூட்டும் களைந்து விடும்.
சித்தமாத்ரம் அவித்யேதி குரு தேநைவ தத்க்ஷயம் । தத்ரூபநாம சித்தாத்மாநுபாவோ ஹி பரம் பதம்
அறியாமை என்பது மனதே என்று அறிந்து, அதையே கொண்டு அதை முற்றிலும் நீக்கு. அந்த மனத்தின் இயல்பும் பெயரும் ஆன ஆத்மாவை உணர்வதே உயர்ந்த நிலை.
முஹூர்தம் ஏவ நிர்வாணம் யதி சேதஃ பரே பதே । தத் தத்பரிணதம் வித்தி தத்ரைவாஸ்வாதம் ஆகதம்
ஒரு கணம் கூட மனம் அந்த உயர்ந்த நிலைமைக்கு அடைந்தால், அது முற்றிலும் மாற்றமடைந்து, அங்கேயே அந்த உயர்ந்த ஆனந்தத்தை அனுபவிக்கிறது என்பதை அறிந்திரு.
யதி ஸாங்க்யேந விஶ்ராந்தம் சேதோ யோகேந வா பதே । க்ஷணம் தத் ஸத்த்வதாம் யாதம் ந பூயஃ பரிஜாயதே
சாங்க்யம் அல்லது யோகம் மூலம் மனம் அந்த நிலைமையில் ஓய்வை அடைந்தால், அந்த ஒரு கணம் அது தூய்மையை அடைந்து, மீண்டும் எழுவதில்லை.
சேதோ விகலிதாவித்யம் ஸத்த்வஶப்தேந கத்யதே । தக்தம் ஸம்ஸாரபீஜம் தந் ந தத்யாத் அங்குரம் புநஃ
அறிவீனம் நீங்கிய மனம் 'சத்துவம்' என்று அழைக்கப்படுகிறது; அதன் உலக வாழ்க்கையின் விதை எரிந்துவிட்டதால், அது இனி முளைக்காது.
ஜ்ஞஶ் சித்விகலிதாவித்யஸ் ஸத்த்வஸ்தஶ் ஶாந்தவாஸநஃ । ஸமம் ஶூந்யோபமம் ஶாந்தம் ஜ்யோதிஃ பஶ்யதி ஶாம்யதி
அறிவீனம் நீங்கிய அறிவுடன், சத்துவத்தில் நிலைத்திருக்கும், அமைதியான மனப்பாங்குடைய அறிஞன், சமமானது, வெற்றிடம் போன்ற அமைதியான ஒளியை காண்கிறான் மற்றும் அமைதியடைகிறான்.
விகலிதாஜ்ஞபதம் விமலம் மநஸ் ஸுபக ஸத்த்வம் இதீஹ ஹி கத்யதே । ந புநர் ஏதி கலாமலிநம் பதம் கநகதாம் இவ தாம்ரம் உபாகதம்
அறிவீன நிலை நீங்கி, தூய்மையான மனம் அழகாக இருக்கும் போது, அதனை இங்கு 'சத்துவம்' என்று அழைக்கின்றனர். அது மீண்டும் குற்றமுள்ள நிலையிலே போகாது; எப்படி தங்கம் முற்றிலும் சுத்தமாகி விட்டபின் மீண்டும் வெண்கலமாக மாறாது போல.
ஜீவோ ऽஜீவீபவத்ய் ஆஶு யாதி சித்தம் அசித்ததாம் । விசாராத் இத்ய் அவித்யாந்தோ மோக்ஷ இத்ய் அபிதீயதே
ஆன்மா விரைவில் தனித்த தன்மையை இழந்து, மனமும் மனமற்ற நிலையை அடைகிறது; விசாரணை மூலம் அறியாமை முடிவடைகிறது—இதையே விடுதலை என்று கூறுகிறார்கள்.
ம்ரு'கத்ரு'ஷ்ணாஜலம் இவ ஸர்கோ ऽஹந்தாதி த்ரு'ஶ்யதே । அஸத் ஏவ மநாக் ஏவ தத் விசாராத் ப்ரலீயதே
'நான்' என்ற உணர்விலிருந்து தொடங்கும் இந்த படைப்பு, மிராஜ் நீர் போல தோன்றுகிறது; அது உண்மையில் இல்லை, சிறிது விசாரித்தாலே அது கலைந்து விடுகிறது.
ஸம்ஸ்ரு'திஸ்வப்நவிஶ்ராந்தௌ வேதாலோதாஹ்ரு'தாந் இமாந் । ப்ரஶ்நாந் ஆகர்ணய ஶுபாந் ப்ரஸங்காத் ஸ்ம்ரு'திம் ஆகதாந்
இப்பிறவியின் கனவுப் போல் ஓய்வெடுத்து இருக்கும் போது, பேய்களின் கதைகளில் கூறப்பட்ட, இச்சூழலில் நினைவுக்கு வந்த இந்த மங்களமான கேள்விகளை கேள்.
அஸ்தி விந்த்யமஹாடவ்யாம் வேதாலோ விபுலாக்ரு'திஃ । ஸ கிஞ்சிந் மண்டலம் கர்தாத் ஆஜகாம ஜிகத்ஸயா
விந்திய மலைகளின் பெரிய காட்டில் ஒரு பெரும் உருவம் கொண்ட வேதாளன் இருந்தான். அவன் பசிக்காக ஒரு பகுதியை நோக்கி வந்தான்.
ஸ வேதாலோ ऽவஸத் பூர்வம் கஸ்மிம்ஶ்சித் ஸஜ்ஜநாஸ்பதே । பஹுபல்யுபஹாரேண நித்யத்ரு'ப்ததயா ஸுகீ
அந்த வேதாளன் முன்பு நல்லவர்கள் வாழும் இடத்தில் தங்கி இருந்தான்; அங்கு பலவகை உணவுகள் கிடைத்ததால் எப்போதும் திருப்தியுடன் மகிழ்ச்சியாக இருந்தான்.