தத்த்வம் ஜ்ஞாதும் அதோ யத்நாத் தீமாந் ஏவ ஹி தீமதா । ப்ராமாணிகஃ ப்ரபுத்தாத்மா ப்ரஷ்டவ்யஃ ப்ரணயாந்விதம்
அதனால், உண்மையை அறிய புத்திசாலிகள் மட்டும் முயற்சியுடன், விழிப்புணர்வும் நம்பிக்கையும் உள்ள ஒரு அறிஞரை மரியாதையுடன் கேட்டு தெரிந்து கொள்ள வேண்டும்.
ப்ராமாணிகஸ்ய ப்ரு'ஷ்டஸ்ய வக்துர் உத்தமசேதஸா । யத்நேந வசநம் க்ராஹ்யம் அம்ஶுகேநேவ குங்குமம்
அறிவும் நல்ல மனமும் கொண்ட ஆசானிடம் கேட்டபோது அவர் சொல்வதை, ஆடையால் குங்குமம் எடுத்து வைத்துக் கொள்வது போல, கவனமாக ஏற்றுக்கொள்ள வேண்டும்.
அதத்த்வஜ்ஞம் அநாதேயவசநம் வாக்விதாம் வர । யஃ ப்ரு'ச்சதி நரம் தஸ்மாந் நாஸ்தி மூடதரோ ऽபரஃ
உண்மை அறியாதவனிடம் அல்லது மதிப்பில்லாத வார்த்தைகள் பேசுபவரிடம் யார் கேட்கிறாரோ, அவரைவிட அறியாமை மிகுந்தவர் வேறு யாரும் இல்லை.
ப்ராமாணிகஸ்ய தஜ்ஜ்ஞஸ்ய வக்துஃ ப்ரு'ஷ்டஸ்ய யத்நதஃ । நாநுதிஷ்டதி யோ வாக்யம் நாந்யஸ் தஸ்மாந் நராதமஃ
அறிவும் அனுபவமும் கொண்ட ஆசானிடம் கவனமாக கேட்ட பிறகு, அவர் சொல்வதை பின்பற்றாதவனைவிட கீழானவன் மனிதரில் இல்லை.
தஜ்ஜ்ஞதாதஜ்ஜ்ஞதே பூர்வம் வக்துர் நிர்ணீய கார்யதஃ । யஃ கரோதி நரஃ ப்ரஶ்நம் ப்ரு'ச்சகஸ் ஸ மஹாமதிஃ
ஓர் மனிதன், பேசுபவர் அந்த விஷயத்தை அறிவாரோ இல்லையோ என்பதை முதலில் தெளிவாக அறிந்து, அதன்படி கேள்வி கேட்பாரானால், அவர் உண்மையில் புத்திசாலி என்பவர்.
அநிர்ணீய ப்ரவக்தாரம் பாலஃ ப்ரஶ்நம் கரோதி யஃ । அதமஃ ப்ரு'ச்சகஸ் ஸ ஸ்யாந் ந மஹார்தஸ்ய பாஜநம்
ஆனால், பேசுபவர் தகுதியுள்ளவரா என்று பார்க்காமல், குழந்தைபோல் கேள்வி கேட்பவர், அவர் கீழ்மையானவர்; பெரிய அறிவுக்கு அவர் உரியவர் அல்ல.
பூர்வாபரஸமாதாநக்ஷமபுத்தாவ் அநிந்திதே । ப்ரு'ஷ்டம் ப்ராஜ்ஞேந வக்தவ்யம் நாதமே பஶுதர்மிணி
ஆரம்பமும் முடிவும் புரிந்து கொள்ளும் திறன் கொண்ட, குற்றமில்லாதவரிடம் கேள்வி கேட்டால் தான், அறிவுள்ளவர் பதில் சொல்ல வேண்டும்; கீழ்மையானவர் அல்லது மிருகப் போக்கு உடையவரிடம் பதில் சொல்ல வேண்டாம்.
ப்ராமாணிகார்தயோக்யத்வம் ப்ரு'ச்சகஸ்யாவிசார்ய வா । யோ வக்தி தம் இஹ ப்ராஜ்ஞாஃ ப்ராஹுர் மூடதமம் நரம்
கேள்வி கேட்பவர் உண்மையான பொருளையும் தகுதியையும் கொண்டவரா என்று சிந்திக்காமல் யாராவது பேசினால், இந்த உலகில் அறிவாளிகள் அவரை மிக முட்டாளாகக் கருதுவார்கள்.
த்வம் அதீவ குணாதாரஃ ப்ரு'ச்சகோ ரகுநந்தந । அஹம் ச வக்தும் ஜாநாமி ஸ ச யோகோ ऽயம் ஆவயோஃ
ரகு வம்சத்தின் மகனே, நீ மிகுந்த நற்குணங்களும், கேள்வி கேட்கும் திறமுமுள்ளவன்; நானும் பதில் சொல்லும் அறிவு உடையவன். எனவே, நம்முடைய இந்த உரையாடல் மிகவும் பொருத்தமானது.
யத் அஹம் வச்மி தத் யத்நாத் த்வயா ஶப்தார்தகோவித । ஏதத் வஸ்த்வ் இதி நிர்ணீய ஹ்ரு'தி கார்யம் அகண்டிதம்
நான் சொல்வதனை, நீ வார்த்தைகளின் அர்த்தம் அறிந்தவனாக, கவனமாக ஆராய்ந்து, அது உண்மை என்றே உறுதி செய்து, உடனே உன் மனதில் முழுமையாக நிலைநிறுத்த வேண்டும்.
மஹாந் அஸி விரக்தோ ऽஸி தஜ்ஜ்ஞோ ऽஸி ஜநதாஸ்திதௌ । த்வயி வஸ்து லகத்ய் அந்தஃ குங்குமாம்பு யதாம்ஶுகே
நீ உயர்ந்தவனும், பற்றின்மையையும், அறிவையும் பெற்றவனும், மக்களிடையே நிலைபெற்றவனும் ஆக இருக்கிறாய்; உன்னுள் உண்மை உள்ளார்ந்து நிற்கிறது, அது குங்கும நீர் துணியில் ஊறுவது போல.
உக்தாவதாநபரமா பரமார்தவிவேசநீ । விஶத்ய் அர்தம் தவ ப்ரஜ்ஞா ஜலமத்யம் இவார்கபா
உன் புத்தி, உரையைக் கவனமாகக் கேட்டு, உயர்ந்த உண்மையை ஆராயும் தன்மை உடையது; அது பொருளை ஊடுருவுகிறது, அது நீருக்குள் சூரியன் ஒளி புகுவது போல.
யத் யத் வச்மி தவாதேயம் ஹ்ரு'தி கார்யம் ப்ரயத்நதஃ । ந சேத் ப்ரஷ்டவ்ய ஏவாஹம் ந த்வயேஹ நிரர்தகம்
நான் உனக்குச் சொல்வதெல்லாம் நீ மனதில் கவனமாக வைத்துக் கொள்ள வேண்டும்; இல்லையெனில், நீ என்னை ஏன் கேட்க வேண்டும்? நான் இங்கு வீணாகப் பேசுவதில்லை.
மநோ ஹி சபலம் ராம ஸம்ஸாரவநமர்கடம் । ஸம்ரோத்ய ஹ்ரு'தி யத்நேந ஶ்ரோதவ்யா பரமார்ததீஃ
இராமா, மனம் மிகவும் அசையக்கூடியது; இது உலக வாழ்க்கை எனும் காட்டில் குரங்குபோல் அலைகிறது. அதை முயற்சியுடன் உள்ளத்தில் அடக்கி, உயர்ந்த உண்மையை கேள்.
அவிவேகிநம் அஜ்ஞாநம் அஸஜ்ஜநரதிம் ஜநம் । சிரம் தூரதரம் க்ரு'த்வா பூஜநீயா ஹி ஸாதவஃ
பகுத்தறிவு இல்லாதவர்களையும், அறியாமையுள்ளவர்களையும், தீயவர்களுடன் பழக விரும்புபவர்களையும் நீண்ட நாட்கள் தொலைவில் வைக்க வேண்டும்; நல்லவர்கள் மட்டுமே மதிக்கப்படத் தக்கவர்கள்.
நித்யம் ஸஜ்ஜநஸம்பர்காத் விவேக உபஜாயதே । விவேகபாதபஸ்யைதே போகமோக்ஷௌ பலே ஸ்ம்ரு'தே
நல்லவர்களுடன் எப்போதும் பழகினால் பகுத்தறிவு பிறக்கிறது; அந்த பகுத்தறிவெனும் மரத்துக்கு அனுபவமும் விடுதலையும் என்ற இரண்டு பழங்கள் உண்டு என்று கூறப்படுகிறது.
மோக்ஷத்வாரே த்வாரபாலாஶ் சத்வாரஃ பரிகீர்திதாஃ । ஶமோ விசாரஸ் ஸந்தோஷஶ் சதுர்தஸ் ஸாதுஸங்கமஃ
விடுதலையின் வாசலில் நான்கு காவலர்கள் இருக்கிறார்கள் என்று கூறப்படுகிறது. அவை அமைதி, ஆராய்ச்சி, திருப்தி, நற்குடி உடையவர்களின் நட்பு என்பவையாகும்.
ஏதே ஸேவ்யாஃ ப்ரயத்நேந சத்வாரோ த்வௌ த்ரயோ ऽத வா । த்வாரம் உத்காடயந்த்ய் ஏதே மோக்ஷராஜக்ரு'ஹே பலாத்
இந்த நான்கு பண்புகளையும், அல்லது அவற்றில் இரண்டையோ மூன்றையோ, முழுமையாக வளர்க்க வேண்டும்; இவை விடுதலை எனும் அரசரின் அரண்மனை வாசலை வலுக்கட்டாயமாகத் திறக்கின்றன.
ஏகம் வா ஸர்வயத்நேந ப்ராணாம்ஸ் த்யக்த்வா ஸமாஶ்ரயேத் । ஏதஸ்மிந் வஶகே யாந்தி சத்வாரோ ऽபி வஶம் யதஃ
இந்த நான்கில் குறைந்தபட்சம் ஒன்றையாவது, உயிரை விட்டும் முழு மனதுடன் அடைந்தால் போதும்; ஏனெனில் அதில் ஒன்று அடங்கினால், மற்ற மூன்றும் தானாகவே அடங்கும்.
ஸவிவேகோ ஹி ஶாஸ்த்ரஸ்ய ஜ்ஞாநஸ்ய தபஸோ த்யுதேஃ । பாஜநம் பூஷணாகாரோ பாஸ்கரஸ் தேஜஸாம் இவ
பகுத்தறிவு என்பது வேதங்களுக்கும், அறிவுக்கும், தவத்துக்கும், ஒளிக்கும்கூட, பாத்திரம், அலங்காரம், வடிவம் ஆகிய அனைத்தும் ஆகும்; அது சூரியன் எல்லா ஒளிகளுக்கும் வடிவமானது போலே.
கநதாம் உபயாதம் ஹி ப்ரஜ்ஞாமாந்த்யம் அசேதஸாம் । யாதி ஸ்தாவரதாம் அம்பு ஜாட்யாத் பாஷாணதாம் இவ
மனதில் உள்ள மந்தம் மிக அதிகமாகும் போது, சிந்திக்காதவர்களின் அறிவு அசையாததாகி விடுகிறது; அது குளிரால் நீர் உறைந்தாற்போல், அல்லது கல் போல உறைபோல் ஆகிறது.
த்வம் து ராகவ ஸௌஜந்யகுணஶாஸ்த்ரார்தத்ரு'ஷ்டிபிஃ । விகாஸிதாந்தஃகரணஸ் ஸ்திதஃ பத்ம இவோதயே
ஆனால் நீ ராகவா, நல்ல பண்புகளும், நூல்களின் அர்த்தத்தைப் புரிந்துணர்வும் கொண்டவனாக, உள்மனம் மலர்ந்தவனாக, உதயமான பொழுதில் தாமரை மலர்வதைப்போல் நிற்கிறாய்.
இமாம் ஜ்ஞாநத்ரு'ஶம் ஶ்ரோதும் அவபோத்தும் ச ஸந்மதே । அர்ஹஸ்ய் உத்த்ரு'தகர்ணஸ் து ஜந்துர் வீணாத்வநிம் யதா
நல்ல அறிவு பெற்றவனே, இந்த ஞானத்தைக் கேட்டு, புரிந்து கொள்ளும் தகுதியும் உனக்கு உண்டு; வீணையின் இசையை ஆர்வமாகக் கேட்கும் உயிரினம் போல, செவியைக் கூர்மையாக்கி கேட்கும் தகுதி உனக்கு உள்ளது.
வைராக்யாப்யாஸயோகேந ஸமஸௌஜந்யஸம்பதா । தத் பதம் ப்ராப்யதே ராம யத்ர நாஶோ ந வித்யதே
விருப்பமில்லாமை, ஒழுக்கம், சமமான மனநிலை ஆகியவற்றை பயிற்சி செய்து வளர்த்தால், அழிவில்லாத அந்த நிலையை, ராமா, அடைய முடியும்.
ஶாஸ்த்ரைஸ் ஸுஜநஸம்பர்கபூர்வகைஸ் ஸுதபோதமைஃ । ஆதௌ ஸம்ஸாரமுக்த்யர்தம் ப்ரஜ்ஞாம் ஏவாபிவர்தயேத்
முதலில், இந்த உலக வாழ்க்கையிலிருந்து விடுதலை பெற வேண்டும் என்றால், நல்ல நூல்கள், நல்லவர்களின் நட்பு, சிறந்த தவம் மற்றும் மனஅடக்கம் ஆகியவற்றின் மூலம் அறிவை வளர்க்க வேண்டும்.
ஸம்ஸாரவிஷவ்ரு'க்ஷோக்ரஸேகம் ஆஸ்பதம் ஆபதாம் । அஞ்ஜநம் மோஹயாமிந்யா மௌர்க்யம் யத்நேந நாஶயேத்
உலக வாழ்க்கை என்ற விஷமரத்தின் வேராகவும், segala துன்பங்களின் ஆதாரமாகவும், மாயை இரவின் கண் மருந்தாகவும் இருக்கும் மூடத்தனத்தை, முயற்சியுடன் முற்றிலும் அழிக்க வேண்டும்.
ஏதத் ஏவ ச மௌர்க்யஸ்ய பரமம் வித்தி நாஶநம் । யத் இதம் ப்ரேக்ஷ்யதே ஶாஸ்த்ரம் கிஞ்சித்ஸம்ஸ்க்ரு'தயா தியா
மூடத்தனத்தை முற்றிலும் அழிப்பதற்கு இதுவே சிறந்த வழி என்று அறிந்து கொள்: மனம் சற்று சீரடைந்திருந்தாலும், நூல்களை கவனமாகப் பார்க்கும்போது அது அழிகிறது.
துராஶாஸர்பகர்தேந மௌர்க்யேண ஹ்ரு'தி வல்கதா । சேதஸ் ஸஞ்கோசம் ஆயாதி சர்மாக்நாவ் இவ யோஜிதம்
வெட்டுக்கருத்தும், வீண் ஆசைகளும் உள்ளத்தில் பாம்பு குழியாகக் கலந்தால், மனம் தீயில் போட்ட தோலைப் போல் சுருங்கி விடுகிறது.
ப்ராஜ்ஞே யதார்தபூதேயம் வஸ்துத்ரு'ஷ்டிஃ ப்ரஸீததி । த்ரு'க் இவேந்தௌ நிரம்போதஸகலாமலமண்டலே
புத்திசாலிகளுக்கு உண்மை நிலை தெளிவாகத் தெரிகிறது; அது மேகமில்லா வானில் முழு சந்திரனைப் பார்க்கும் கண்கள் போல தெளிவாகும்.
பூர்வாபரவிசாரார்தசாருசாதுர்யஶாலிநீ । ஸவிகாஸா மதிர் யஸ்ய ஸ புமாந் இதி கத்யதே
யாருடைய மனம் இனிமையான விவேகத்துடன், கடந்த காலத்தையும் எதிர்காலத்தையும் நன்றாக ஆராயும் திறன் கொண்டதோ, அவரே உண்மையான மனிதர் என்று சொல்லப்படுகிறார்.