அஸங்கதாம் அநாயாஸாம் ஜீவந்முக்தஸ்திதிம் ஸ்திராம் । அவலம்ப்ய ஸமஸ் ஸ்வஸ்தோ வீதராகோ பவாநக
எளிதாகும் பற்றின்மையையும், நிலையான வாழ்நிலையையும் அடைந்து, சமமான மனதுடன், ஆரோக்கியமாகவும், ஆசைபற்றில்லாமல், பாவமில்லாமல் நீ இருப்பாய்.
ஜீவந்முக்தமதிர் மௌநீ நிக்ரு'ஹீதேந்த்ரியக்ரஹஃ । அமாநமதமாத்ஸர்ய ஆர்யஸ் திஷ்டதி விஜ்வரஃ
வாழ்நிலையிலேயே விடுதலை பெற்றவரின் மனம் அமைதியாகும்; அவன் உணர்வுகளை கட்டுப்படுத்தியவனும், பெருமை, அகம்பாவம், பொறாமை இல்லாதவனும், உயர்ந்தவரும், கவலையில்லாதவனாக இருக்கிறான்.
ஸதா ஸமக்ரே ऽபி ஹி வஸ்துஜாதே ஸமாஶயோ ऽப்ய் அந்தர் அதீநஸத்த்வஃ । வ்யாபாரமாத்ராத் ஸஹஜாத் க்ரமஸ்தாந் ந கிஞ்சித் அப்ய் அந்யத் அஸௌ கரோதி
எல்லா பொருட்களுக்குள்ளும் இருந்தாலும், எப்போதும் சமமான எதிர்பார்ப்புடன், மனம் தளர்வில்லாமல், இயற்கையாக ஏற்படும் செயல்களையும், அவற்றின் ஒழுங்கையும் தவிர வேறு எதையும் அவன் செய்யவில்லை.
யத் ஏவ கிஞ்சித் ப்ரக்ரு'தக்ரமஸ்தம் கர்தவ்யம் ஆத்மீயம் அஸௌ தத் ஏவ । ஸம்ஸங்கஸம்பந்தவிஹீநயைவ குர்வந்ந் அகேதோ ரமதே தியாந்தஃ
இயற்கையின் ஒழுங்குப்படி அவனுக்குச் செய்ய வேண்டியதையே மட்டும், எந்தப் பற்றும் உறவுமில்லாமல், மனதுக்குள் மகிழ்ச்சியுடன், சோர்வின்றி செய்கிறான்.
அப்ய் ஆபதம் ப்ராப்ய ஸுஸம்பதம் வா மஹாமதிஸ் ஸ்வம் ப்ரக்ரு'தம் ஸ்வபாவம் । ஜஹாதி நோ மந்தரவேல்லிதோ ऽபி ஶௌக்ல்யம் யதா க்ஷீரமஹாம்புராஶிஃ
பெரிய ஞானம் உடையவன், துன்பம் வந்தாலும், பெரும் செல்வம் வந்தாலும், தன் இயல்பை ஒருபோதும் விட்டு விடமாட்டான்; மந்தரமலை கொண்டு கடலைக் கிளறினாலும், பாலை அதன் வெண்மை போல் எப்போதும் தன் தன்மையை கைவிடாது.
ஸம்ப்ராப்ய ஸாம்ராஜ்யம் அதாபதம் வா ஸரீஸ்ரு'பத்வம் ஸுரநாததாம் வா । திஷ்டத்ய் அகேதோதயம் அஸ்தஹர்ஷம் க்ஷயோதயேஷ்வ் இந்துர் இவைகரூபஃ
சாம்ராஜ்யம் கிடைத்தாலும், துன்ப நிலை வந்தாலும், பாம்பாக இருந்தாலும், தேவர்களின் தலைவனாக இருந்தாலும், சந்திரன் வளர்ச்சி குறைவு எதிலும் மாறாதது போல, அவன் மகிழ்ச்சி துன்பங்களில் சலிக்காமல் ஒரே மாதிரியாக இருப்பான்.
நிரஸ்தஸம்ரம்பம் அபாஸ்தபேதம் ப்ரஶாந்தநாநாபலபல்குசேஷ்டஃ । விசாரயாத்மாநம் அதீநஸத்த்வோ யதா பவஸ்ய் உத்தமகார்யநிஷ்டஃ
அவனிடம் கோபம் இல்லை, வேறுபாடு இல்லை, வீண் முயற்சிகள் எல்லாம் நின்றுவிட்டன; அவன் தன் மனதை தெளிவாக ஆராய்ந்து, உறுதியான மனதுடன், வாழ்க்கையின் உயர்ந்த குறிக்கோளை நோக்கி நிற்கும் ஒருவனைப் போல இருக்கிறான்.
ததோதிதப்ரஸரவிலாஸஶுத்தயா கதஜ்வரம் பதம் அவலோகயாமலம் । தியேத்தயா புநர் இஹ ஜந்மபந்தநைர் ந பத்யஸே ஸமதிகதாத்மத்ரு'க் யதா
அப்படிப்பட்ட தூய்மையான விரிவான அறிவுடன், குற்றமற்ற அமைதியான நிலையை நீ காண்; அந்த மாதிரி தன்னை உணரும் பார்வை கிடைத்தால், பிறவியின் பாசங்களால் இங்கே மீண்டும் கட்டுப்படமாட்டாய்.
உபஶாந்திப்ரகரணாத் அநந்தரம் இதம் ஶ்ரு'ணு । த்வம் நிர்வாணப்ரகரணம் ஜ்ஞாதம் நிர்வாணகாரி யத்
அமைதி பற்றிய பகுதியை முடித்தவுடன், இப்போது நீ கேள்; விடுதலைக்கு வழிகாட்டும் பகுதியை நீ அறிந்துள்ளாய்.
கதயத்ய் ஏவம் உத்தாமவசநம் முநிநாயகே । ஶ்ரவணைகரஸே மௌநம் ஸ்திதே ராஜகுமாரகே
முனிவர்களில் முதல்வர் இவ்வாறு வலிமையான வார்த்தைகளைப் பேச, இளவரசர் கேட்கும் ஆர்வத்தில் முழுமையாக மூழ்கி, அமைதியில் அமர்ந்திருந்தார்.
முநிவாகர்தநிக்ஷிப்தமநஸ்ய் அஸ்தேதரக்ரியே । ராஜலோகே கதஸ்பந்தம் சித்ரார்பித இவ ஸ்திதே
முனிவரின் வார்த்தைகளின் பொருளில் மனதை செலுத்தி, வேறு எந்த செயலும் செய்யாமல், அரச மன்றத்தில் அந்த இளவரசர் ஓர் ஓவியம்போல் அசையாமல் அமர்ந்திருந்தார்.
வஸிஷ்டவசஸாம் அர்தம் விசாரயதி ஸாதரம் । லஸதங்குலிபங்கே ச முநிஸார்தே ஸ்புரத்ப்ருவி
வசிஷ்டரின் வார்த்தைகளின் பொருளை முழு கவனத்துடன் சிந்தித்து, விரல்கள் ஒளிரும் சைகையிலும், புருவங்கள் நன்கு அசைவிலும், முனிவர்களில் முதல்வர் ஆர்வமுடன் சிந்தித்தார்.
விஸ்மயாலோகநோல்லாஸப்ரோத்புல்லநயநாலிநி । புரந்த்ரிவர்கே ப்ரக்ரீவதருமஞ்ஜரிதாம் கதே
அந்த அருமைமகளிர் ஆச்சரியத்துடன் பார்த்தபோது, அவர்களின் கண்கள் தாமரைப்பூ போல மலர்ந்தன; அவர்களின் கழுத்தில் மலர்மாலைகள் அணியப்பட்டு, அவள் சென்ற பாதையை நோக்கி திரும்பின.
கே வாஸரசதுர்பாகதேஶே திநகரே ஸ்திதே । ஶ்ருதஜ்ஞாநதயா ஸௌம்யே கிஞ்சிச் சமம் உபேயுஷி
வானில் சூரியன் நாலாவது பகுதியை அடைந்திருந்த சமயம், மென்மையான காற்று கேட்டறிந்தவாறே சற்றே அமைதியடைந்தது.
ஶ்ரவணாயேவ ஸம்ஶாந்தவிதாநஸ்பந்தம் ஆஸ்திதே । மௌநம் மருதி மந்தாரமதுராமோததாயிநி
கேட்பதற்காகவே போல, காற்றின் திரை அசைவின்றி அமைதியடைந்தது; அது மந்தாரப்பூவின் இனிய மணத்தைப் பரப்பி, எங்கும் அமைதி நிலவியது.
புஷ்பதாமஸு ஸுப்தாஸு மதாத் ப்ரமரபங்க்திஷு । ஜ்ஞாதஜ்ஞேயதயா நூநம் ஸம்யக்த்யாநவதீஷ்வ் இவ
மலர்மாலைகளில் மதுபானம் அருந்திய தேனீக்கள் தூங்கிக் கொண்டிருந்தபோது, அறிவும் அறியப்படுவதும் ஒன்றாகி, முழுமையாக தியானத்தில் மூழ்கியவர்கள் போல், எல்லாம் அமைதியடைந்தது.
ஜாலமுக்தாகலாபாந்தஸ் ததா மகுரபூமிஷு । கசத்ய் அபகதஸ்பந்தம் தாபே ஶ்ரோதும் இவாஸ்திதே
முத்துக்கயிறுகளின் முடிவிலும் கண்ணாடிப் பரப்பிலும், வெப்பம் அதிகமாகி, எல்லாம் அசைவில்லாமல் அமைதியாக காத்திருக்கின்றது போலத் தோன்றியது.
க்ரு'ஹாந்தரம் ப்ரவிஷ்டேஷு கவாக்ஷைர் தூரம் அம்ஶுஷு । விஶ்ரமார்தம் இவாதீர்கநபஃபாந்தேஷு ஶீதலம்
வீட்டின் உள்ளே சூரியக்கதிர்கள் ஜன்னல்கள் வழியாக ஆழமாக நுழைந்தபோது, நீண்ட வானளவில் குளிர்ச்சி ஓய்வெடுக்க வந்தது போல அமைதியாக இருந்தது.
முக்தாஜாலப்ரபாஜாலபஸ்மநோத்தூலிதாத்மநி । ஶம்ஸதீவ ஶமம் ஶாம்யத்திநதேஹே திநாதபே
முத்துக்கயிறுகளின் ஒளி சாம்பலைப் போல பரவி, அந்த ஒளியில் மூடிய மனம், பகல் வெப்பம் குறைந்து அமைதி நிலவுகிறது என்று அறிவித்தது போல இருந்தது.
கரலீலாஸரோஜேஷு ஶேகரேஷு ச பூப்ரு'தாம் । ஶுஷ்யத்ஸு ரஸஸம்ஶோஷாத் அவ்ரு'த்திஷு மநஸ்ஸ்வ் இவ
கைகளின் தாமரைகளிலும் மலைமுடிகளிலும், வெப்பம் காரணமாக ரசம் உலர்ந்ததால், உயிர் ஊக்கமற்ற மனதைப் போல அசைவும் இல்லாமல் அமைதியாக இருந்தது.
பாலகேஷ்வ் அஜ்ஞலோகேஷு லீலாபக்ஷிஷு ஸாரவம் । போஜநார்தம் வதூலோகம் உபருந்தத்ஸ்வ் அநாரதம்
குழந்தைகளிலும் அறியாமை உள்ளவர்களிலும், விளையாடும் பறவைகளிலும், உணவுக்காக பெண்கள் உலகம் எப்போதும் உயிரின் சாரத்தைத் தடுக்கும்.
ப்ரமத்ப்ரமரபக்ஷோத்தவாதாதூதே ரஜஸ்ய் அலம் । கௌஸுமே பரிவிஶ்ராந்தே சாமரேஷ்வ் அக்ஷிபக்ஷ்மஸு
இடி பறக்கும் தேனீகளின் இறக்கைகள் எழுப்பும் காற்றால் தூசி சுழலும் போது, அது மலர்களிலும், மயில் இறகால் செய்யப்பட்ட விசிறிகளிலும் ஓய்வெடுக்கிறது.
ரஶ்மிஷ்வ் அக்ரக்ரஹோந்முக்தச்சாயாஜாலபயாத் இவ । கவாக்ஷாதிஷ்வ் இவோட்டீய ப்ரவிஷ்டேஷு க்ரு'ஹாந்தரம்
கதிர்களின் நிழல் வலையிலிருந்து பயந்து, அவை ஜன்னல்கள் போன்ற வழிகளில் பாய்ந்து, வீட்டின் உள்ளே நுழைகின்றன.
ஆஸீத் திநசதுர்பாகஸத்தாவேதநதத்பரஃ । பேரீபணவஶங்காநாம் திங்முகாபூரகோ த்வநிஃ
ஒரு பகல் நாலில் ஒரு பங்கில், இருப்பின் உணர்வில் ஈடுபட்டு, பறை, தவில், சங்கு ஆகியவற்றின் ஓசை எல்லா திசைகளையும் நிரப்பியது.
தேந தத் தாரம் அப்ய் ஆஶு வசோ ऽந்தர்தாநம் ஆயயௌ । மௌநம் ஜலதநாதேந மாயூர இவ நிஸ்ஸ்வநஃ
அதனால், கூர்மையான வார்த்தைகளும் விரைவில் அமைதியாகி விட்டன; மழை மேகத்தின் முழக்கத்தை கேட்டவுடன், மயில் தன் கூச்சலை நிறுத்துவது போல.
சுக்ஷுபே க்ஷுப்தபக்ஷாலீ பஞ்ஜரஸ்தா ககாவலீ । பூகம்பேந லஸத்தாலீபல்லவேவ வநாவலீ
பஞ்சரத்தில் இருந்த பறவைகள், தங்கள் இறக்கைகள் அசைந்து, கலக்கம் அடைந்தன; நிலநடுக்கத்தில், காட்டில் மரங்கள் தங்கள் கிளைகள் ஆடி நடுங்கும் போல்.
ஆயயுர் பயவித்ரஸ்தா பாலா தாத்ரீகுசாந்தரம் । ஸாரவம் ப்ராவ்ரு'ஶீவாப்தாஃ ப்ரோந்நதம் ஶ்ரு'ங்ககோடரம்
பயத்தில் நடுங்கிய குழந்தைகள், தாய்மார்களின் மார்பில் ஓடி அடைந்தன; அது, பருவமழை மேகங்கள், உயர்ந்த மலை உச்சிகளின் பள்ளத்தாக்குகளில் புகுவது போல.
உத்தஸ்துர் அவதம்ஸேப்யோ பூப்ரு'தாம் ப்ரமரவ்ரஜாஃ । த்ரு'ஷத்கராலவாஹாப்யஸ் ஸரித்ப்யோ ऽம்புகணா இவ
மலையின் மாலைகளில் இருந்த தேனீ கூட்டங்கள் மேலே எழுந்தன; அது, கடும் பாறை ஓடைகளில் இருந்து நதிகளில் நீர்த்துளிகள் மேலே எழுவது போல.
ஏவம் ப்ரக்ஷுபிதே தஸ்மிந் க்ரு'ஹே தாஶரதே ததா । ப்ரோக்தவாஸரவ்ரு'த்தத்வே ஶாந்தே ஶங்கஸ்வநே ஶநைஃ
அந்த சமயத்தில் தாசரதரின் இல்லம் கலக்கத்தில் மூழ்கியிருந்தது; நாள் மாலை நேரமாகி, சுழல் ஓசை மெதுவாக மங்கியபோது அமைதி நிலவியது.
ஸம்ஹரந் ப்ரஸ்துதம் வஸ்து வசோ மதுரவ்ரு'த்திமத் । உவாச முநிஶார்தூலஸ் ஸபாமத்யே ரகூத்வஹம்
அப்போது அந்த முனிவர், நடுவில் இருந்த ரகு குலத்தினைச் சேர்ந்தவரை நோக்கி, அப்போதைய உரையாடலை நிறுத்தி, இனிய சொற்களுடன் பேசினார்.