ஸம்ஶாந்ததுஃகம் அஜடாத்மகம் ஏகஸுப்தம் ஆநந்தமந்தரம் அபேதரஜஸ்தமோऽர்கம் । ஆகாஶகோஶதநவோ ऽதநவோ மஹாந்தஸ் தஸ்மிந் பதே கலிதசித்தலவா வஸந்தி
துன்பம் தணிந்தவர்கள், மனம் மந்தமாகாதவர்கள், ஒரே தூக்கத்தில் ஓய்வுபவர்கள், ஆனந்தம் மெதுவாக அனுபவிப்பவர்கள், இராகம் மற்றும் தமஸ் எனும் இருள் மறைந்தவர்கள், உடல் ஆகாயம் போல மென்மையானவர்கள், பரந்து விரிந்தவர்கள், உடலற்றவர்கள்—அவர்கள் மனத்தின் சுவடுகள் கூட களைந்த அந்த நிலைமையில் வாழ்கிறார்கள்.
பரமாகாஶகோஶாத்ரிரூடம் லோகாந்தரத்ருமம் । தாரகாபுஷ்பஶபலம் தேவாஸுரவிஹங்கமம்
அந்த பரம ஆகாயம் ஒரு பெரிய மலைபோல், அதில் பிற உலகங்களின் மரங்கள் வளர்கின்றன, நட்சத்திர மலர்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டு, தேவதைகள் மற்றும் அசுரர்கள் பறவைகளாக அங்கு நிறைந்திருக்கின்றனர்.
வித்யுந்மஞ்ஜரிதோபாந்தநீலநீரதபல்லவம் । ஸர்வர்துரம்யம் சந்த்ரார்ககணரம்யம் கசத்தடம்
மின்னல் ஒளியால் அலங்கரிக்கப்பட்ட நீல மேக இலைகளுடன், எல்லா காலங்களிலும் இனிமைதரும் அந்த இடம், சந்திரன் மற்றும் சூரியன் கூட்டத்தால் அதன் கரைகள் அழகுபடுத்தப்பட்டுள்ளன.
ஸப்தாப்திவாபீவலிதம் ஸரிச்சதநிரந்தரம் । சதுர்தஶவிதாநந்தபூதஜாதோபஜீவிதம்
ஏழு பெருங்கடல் ஏரிகள் சூழ்ந்துள்ள அந்த இடம், நூற்றுக்கணக்கான நதிகளால் துண்டிக்கப்படாமல், நாற்பதினான்கு வகை எண்ணற்ற உயிரினங்களுக்குத் தாங்கும் வாழ்விடமாக இருக்கிறது.
ஜகத்காநநம் ஆக்ரம்ய ஸ்திதாயாஃ க்ரு'தஜாலகம் । ப்ரஹ்மந் ஸம்ஸ்ரு'திம்ரு'த்வீகாலதாயா விததாக்ரு'தேஃ
பிரபஞ்சம் எனும் காட்டில் தன் வலைப்பின்னலை விரித்து, பரந்து விரிந்த திராட்சை கொடிபோல், பிறவி மரணங்களின் தொடர் எனும் கொடி நிலை கொண்டுள்ளது, பரமாத்மா.
ஜராமரணபர்யாயதுஃகதுஃகபலாவலேஃ । ப்ரரூடமூலமாலாயா மோஹஸேகஜலாஞ்ஜலேஃ
அந்த கொடியின் வேர்கள் மாயை எனும் நீரில் ஆழமாகப் பதிந்துள்ளன; அதன் மாலை என்பது துக்கங்கள் தொடரும் மாலை; அதன் பழங்கள் என்பது முதுமையும் மரணமும் தரும் வேதனைகள்.
கிம் பீஜம் அத பீஜஸ்ய தஸ்ய கிம் பீஜம் உச்யதே । அத தஸ்யாபி கிம் பீஜம் பீஜம் தஸ்யாபி கிம் பவேத்
அந்த கொடியின் விதை எது? அந்த விதையின் விதை எது? மேலும், அதன் விதையின் விதை எது? அதற்கும் விதை எது என்று கூறலாம்?
ஸர்வம் ஏதத் ஸமாஸேந புநர் போதாபிவ்ரு'த்தயே । ஸித்தயே ஜ்ஞாநஸாரஸ்ய வத மே வததாம் வர
இவை அனைத்தையும் சுருக்கமாக, அறிவு வளரவும் ஞானத்தின் சாரத்தை அடையவும், அறிஞர்களில் சிறந்தவரே, எனக்குச் சொல்லுங்கள்.
அந்தர்லீநகநாரம்பஶுபாஶுபமஹாங்குரம் । ஸம்ஸ்ரு'திவ்ரததேர் பீஜம் ஶரீரம் வித்தி ராகவ
ராஹவனே, இந்த உடல் தான் பிறவி என்னும் நெறியின் விதை. இதில் மேகத்தின் தொடக்கம், நல்லதும் கெட்டதும் ஆகிய பெரிய முளைகள் மறைந்துள்ளன என்பதை அறிந்து கொள்.
ஶாகாப்ரதாநகஹநா பலபல்லவலாஸிநீ । தேநேயம் பவதி ஸ்பீதா ஶரதீவ வஸுந்தரா
இதன் கிளைகள் அடர்ந்து, பழங்களும் இளங்கொத்துகளும் விளங்க, இந்த உலகம் செழிப்பாகிறது; இது போல், அகிலம் அக்டோபர் மாத நிலத்தில் பூமி செழிப்பதுபோல் வளமடைகிறது.
பாவாபாவதஶாகோஶம் துஃகரத்நஸமுத்ககம் । பீஜம் அஸ்ய ஶரீரஸ்ய சித்தம் ஆஶாவஶாநுகம்
இந்த உடலுக்கான விதை ஆசையின் கட்டுப்பாட்டில் இருக்கும் மனமே. அது உண்டும் இல்லாததும் ஆகிய நிலைகள் நிறைந்த பெட்டியும், துயரத்தின் ரத்தினங்களும் அடங்கிய பெட்டியுமாகும்.
சித்தாத் இதம் உதேத்ய் உச்சைஸ் ஸச் சாஸச் சாங்கஜாலகம் । ததா சைதத் ஸ்வயம் ஸ்வப்நஸம்ப்ரமேஷ்வ் அநுபூயதே
மனத்திலிருந்து இந்த உடல், உண்மை மற்றும் பொய்யான உறுப்புகளுடன் வெளிப்படுகிறது; அதுபோல், கனவின் குழப்பத்தில் இது தானாகவே அனுபவிக்கப்படுகிறது.
யதா கந்தர்வஸங்கல்பாத் புரம் ஏவம் ஹி சேதஸஃ । ஸவாதாயநம் ஆகாரபாஸுரம் ஜாயதே வபுஃ
எப்படி ஒரு கந்தர்வன் தனது மனதில் ஒரு நகரத்தை உருவாக்குகிறானோ, அதுபோலவே இந்த உடலும், ஜன்னல்கள் உடைய ஒளிரும் வடிவத்துடன், மனதிலிருந்து தோன்றுகிறது.
யத் இதம் கிஞ்சித் ஆபோகி ஜாகதம் த்ரு'ஶ்யதாம் கதம் । ரூபம் தச் சேதஸஸ் ஸ்பாரம் கடாதித்வம் ம்ரு'தோ யதா
இந்த உலகில் நாம் அனுபவிக்கிற எல்லாவற்றும், வெளிப்படும் எந்த வடிவமும், அது மனத்தின் விரிவே; மண் போல, அதிலிருந்து பானை உருவாகும் போல.
த்வே பீஜே சித்தவ்ரு'க்ஷஸ்ய வ்ரு'த்திவ்ரததிதாரிணஃ । ஏகம் ப்ராணபரிஸ்பந்தோ த்விதீயம் த்ரு'டபாவநா
மனத்தின் மரத்திற்கு இரண்டு விதைகள் உள்ளன; அதன் செயல்களை தொடர வைக்கும் இரண்டு காரணங்கள். ஒன்று உயிர் மூச்சின் அசைவு, மற்றொன்று உறுதியான மனக்கற்பனை.
யதா ப்ரஸ்பந்ததே ப்ராணோ நாடீஸம்ஸ்பர்ஶநோத்யதஃ । ததா ஸம்வேதநமயம் சித்தம் ஆஶு ப்ரஜாயதே
உயிர் மூச்சு நரம்புகளை தொட தயாராக அசைவதுடன், உடனே அறிவால் ஆன மனம் தோன்றுகிறது.
யதா ந ஸ்பந்ததே ப்ராணஸ் ஸிராஸரணிகோடரே । அஸம்வித்திவஶாத் தேந சித்தம் அந்தர் ந ஜாயதே
உடலில் நரம்புகளும் குழிகளிலும் உயிர் சக்தி அசையாதபோது, அந்த அறிவு இல்லாத காரணத்தால் மனமும் உள்ளே எழவில்லை.
ப்ராணஸ்பந்தநம் ஏவேதம் சித்தத்வாரேண த்ரு'ஶ்யதே । ஜகத்தாம் ஆகதம் வ்யோம்நி நீலத்வாதீவ த்ரு'க்த்ரு'ஶா
இந்த உயிர் சக்தியின் அசைவு மனத்தின் வாயிலாகவே தெரிகிறது; விண்வெளியில் உலகம் தோன்றுவது, கண்கள் நீலம் போன்ற நிறங்களை காண்பதுபோல் உள்ளது.
ப்ராணப்ரஸ்பந்தநம் பும்ஸ்தா தச்சாந்திஶ் ஶாந்திர் உச்யதே । ப்ராணப்ரஸ்பந்தநாத் ஸம்வித் வாதி வீடேவ சோதிதா
உயிர் சக்தியின் அசைவு செயல் எனப்படுகிறது; அதன் நின்ற நிலை அமைதி எனப்படுகிறது. உயிர் சக்தி அசைவால் அறிவு எழுகிறது, காற்று ஊதப்படுவது போல்.
ஸம்வித் ஸ்புரதி தேஹேஷு ப்ராணஸ்பந்தப்ரபோதிதா । சக்ராவர்தைர் அங்கநேஷு வீடேவ கரதாடிதா
உயிர் சக்தியின் அசைவால் தூண்டப்பட்ட அறிவு உடலில் ஒளிர்கிறது; அது வீட்டுக்குள் கையைத் தட்டும் போது காற்று சுழலும் போல், உடல் உறுப்புகளில் விரைந்து செல்கிறது.
ஸதீ ஸர்வகதா ஸம்வித் ப்ராணஸ்பந்தேந போத்யதே । ஸூக்ஷ்மாத் ஸூக்ஷ்மதராகாரா கந்தலேகேவ வாயுநா
எல்லா இடங்களிலும் எப்போதும் இருக்கும் அந்த அறிவு, உயிரின் அசைவால் விழிப்படைகிறது. அது மிகவும் நுண்ணியமான வடிவத்தில், காற்றில் கலந்த வாசனைப்போல் வெளிப்படுகிறது.
ஸம்வித்ஸம்ரோதநம் ஶ்ரேயஃ பரமம் வித்தி ராகவ । காரணம் ஸமதாயாஸ் தத் க்ஷோபஸ் தத்ர ந வித்யதே
ராமா, அறிவை அடக்குவது தான் உயர்ந்த நன்மை என்று அறிந்து கொள். அதற்குக் காரணம் சமநிலை; அங்கே கலக்கம் எதுவும் இல்லை.
ஸம்வித் ஸமுதிதைவாஶு யாதி ஸம்வேத்யம் ஆதராத் । ஸம்வேதநாத் அநந்தாநி ததோ துஃகாநி சேதஸஃ
அறிவு எழுந்தவுடன், அது விரைவாக அனுபவிக்க வேண்டிய பொருளை நோக்கி செல்கிறது. அந்த அனுபவத்திலிருந்து எண்ணற்ற மனவேதனைகள் தோன்றுகின்றன.
ஸுப்தா புநர் அபோதாய ஸம்வித் ஸந்திஷ்டதே யதா । லப்தம் பவதி லப்தவ்யம் ததா தத் அமலம் பதம்
அறிவு தூங்கும் நிலையில், வெளிப்படாமல் அமைதியாக இருக்கும் போது, பெற வேண்டியது பெறப்பட்டு, அந்தக் களங்கமற்ற நிலை அடையப்படுகிறது.
தஸ்மாத் ப்ராணபரிஸ்பந்தைர் வாஸநாசோதநைஸ் ததா । நோ சேத் ஸம்விதம் உச்சூநாம் கரோஷி தத் அஜோ பவாந்
ஆகையால், உயிரின் அசைவுகளாலும் பழைய பழக்கங்களின் உந்துதலாலும், நீ உன் அறிவை வெறுமையாகச் செய்யவில்லை என்றால், விடுதலை அடையாமல் இருப்பாய்.
ஸம்விதுச்சூநதா சித்தம் வித்தி தேநேதம் ஆததம் । அநர்தஜாலம் ஆலூநவிஶீர்ணஜநஜீவகம்
அறிவின் வெறுமைதான் மனம் என்று அறிந்து கொள்; இதனால், பலரது வாழ்வையும் வேரோடு பிடுங்கி சிதைத்த துயரங்களின் வலை விரிந்துள்ளது.
யோகிநஶ் சித்தஶாந்த்யர்தம் குர்வந்தி ப்ராணரோதநம் । ப்ராணாயாமைஸ் ததா த்யாநைஃ ப்ரயோகைர் யுக்திகல்பிதைஃ
மன அமைதிக்காக யோகிகள் உயிரை அடக்குவதையும், மூச்சை ஒழுங்குபடுத்துவதையும், தியானம் மற்றும் அறிவுடன் அமைத்த பல முறைகளையும் கடைப்பிடிக்கின்றனர்.
சித்தோபஶாந்திபலதம் பரமம் ஸாம்யகாரணம் । ஸுபகம் ஸம்விதஸ் ஸ்வாஸ்த்யம் ப்ராணஸம்ரோதநம் விதுஃ
மன அமைதியைத் தரும் உயர்ந்த சமநிலைக்குக் காரணமாகவும், அறிவின் இனிய நலமாகவும், உயிரை அடக்குவதை யோகிகள் அறிந்துள்ளனர்.
ஜ்ஞாநவத்பிஃ ப்ரகடிதாம் அநுபூதாம் ச ராகவ । சித்தஸ்யோத்பத்திம் அபராம் வாஸநாத இமாம் ஶ்ரு'ணு
ராமா, ஞானிகள் விளக்கியதும் அனுபவித்ததும் போல, மனதின் மற்றொரு தோற்றத்தை, பழைய நினைவுகளிலிருந்து எழும் இதை நீ கேள்.
த்ரு'டபாவநயா த்யக்தபூர்வாபரவிசாரணம் । யத் ஆதாநம் பதார்தஸ்ய வாஸநா ஸா ப்ரகீர்திதா
ஒரு பொருளை உறுதியான கற்பனையுடன், முன்னும் பின்னும் யோசிக்காமல் ஏற்கும் மனநிலைதான் பழைய நினைவு எனப்படுகிறது.