ஒரு காலத்தில், யோகாப்யாசத்தின் மூலம் மனம் அமைதி அடையாமல், பாகுபாடுகளிலிருந்து விடுபடாமல் இருக்கும்போது, பரமார்த்தமான பிரம்மத்தை அதன் உண்மையான வடிவில் காண முடியாது என ஓர் அறிஞன் கூறினார். “யோகமும், பிரம்ம ஞானமும் வளர்த்தவர்கள், நாங்கள் போன்றவர்கள், அந்த நிலையை உண்மையில் காண்கிறோம்,” என்று அவர் தெளிவாக சொன்னார். “எனது உடல், ஒரு கற்பனை நகரம் போல, ஆகாயத்திலிருந்து உருவானது. நான் பார்க்கும் இந்த உயிரோட்டமே பிரம்மம்; இந்த உடலோடு நான் அந்த பரம நிலையை காண்கிறேன். நான் தூய ஞானத்தின் உருவம். தாமரை முதலியவைப் போல பிறந்தவர்கள், பிரம்மம், ஆத்மா, உலகம்—இவை அனைத்தும் நமக்குள் உறங்கும் அங்கங்களே. பிள்ளையே, நீ அப்யாசம் செய்யாமல், உனது உருவம் பிரம்ம நிலையை அடையவில்லை; அது மனதில் உருவான சுயமாகவே தங்கி உள்ளது, அதனால் நீ அதை உணரவில்லை. உன் உடலுக்குள் உனது கற்பனை நகரம் இல்லாத இடத்தில், மற்றவரின் நகரமும் இல்லை. ஆகவே, இந்த அறிவு-ஆகாயம் போன்ற உடலை விட்டு விட்டு, அதனை நீ விரைவாக காண வேண்டும், செயல் அறிந்தவர்களில் சிறந்தவனே. கற்பனையின் நகரம், கற்பனை செய்யும் ஒருவருக்கு மட்டும் உண்மையாகும்; உடலோடு இருந்தாலும், இல்லாவிட்டாலும், பிறருக்குப் பிரயோஜனமில்லை. படைப்பின் ஆதியில், உலக மாயை தோன்றி இந்நிலைக்கு வந்தது; அப்போதிலிருந்து விதி வலிமை பெற்றது. “தேவியே, நீ ‘பிராமணரும் அவன் மனைவியும் இருக்கும் இல்லத்திற்கு போகலாம்’ என்றாய். அதற்கு, அம்மா, நாம் எப்படி போவோம்?” என்று நான் கேட்டேன். “இங்கு, இந்த உடலை விட்டு, தூய சத்தாக மனதை நிலைநிறுத்தி, அந்த பரம நிலைக்குச் செல்கிறேன்—அதை எனக்கு விளக்கி கூறு.” “வானில் உன் ஆசை மரம் இருப்பதைப் போலவே, அது ஆகாயத்தின் தன்மையுடையது; அது சுவர் அல்ல, சுவரால் தடையடையாது, சுவரை அழிக்கவும் செய்யாது. அதுபோல, தூய சத்திலிருந்து உருவான மன உருவான உடலும், பரமத்திலிருந்து சிறிது வேறுபாடோடு வெளிப்படுகிறது. இந்த உடலும் அப்படித்தான்; அதை விட்டுவிட்டு வேறு எங்கும் போவதில்லை. இந்த உடலோடு அந்த இடத்தை அடைகிறேன்; வாசனை காற்றால் கொண்டு செல்லப்படுவது போல. நீர் நீருடன், தீ தீயுடன், காற்று காற்றுடன் கலந்து விடுவது போல, மன உருவான உடல்களும் ஒன்றோடு ஒன்று இணைந்து விடுகின்றன. பூமியிலுள்ள அறிவு, பூமிக்கு அப்பாற்பட்ட அறிவோடு கலவதில்லை; கற்பனையால் உருவான இரண்டு மலைகளுக்குள் ஒருமை எங்கே? உன் மன உருவான உடல் ஒரு போக்குவரத்து வாகனம் போன்றது; ஆனால், நீண்ட கால கற்பனை காரணமாக, அது பொருள்மயமாக அறிவால் புலப்படுகின்றது. கனவில், அல்லது நீண்ட தியானத்தில், அல்லது மயக்கத்தில், அல்லது அடிமை மன நிலையின் உறுதியில், அல்லது காந்தர்வ நகரத்தில் காண்பது போல—நுண்ணிய வாசனைகள் குறைந்து, மனம் நிலைபெற்றால், உடலின் நிலை மீண்டும் வராது. நுண்ண உடலைப்பற்றிய நம்பிக்கை உறுதியாக இருந்தால், இந்த உடல் உறுதி பெறும்; ஆனால் அந்த நம்பிக்கை மயக்கத்தில் தொலைந்தால், உடல் அழியும். பெயரால் இருப்பவை அழிவும் நிலைதான் அடையும்; ஆனால் உண்மையில் இல்லாதவை அழியாது—அதில் அழிவென்று சொல்ல என்ன அர்த்தம்? கயிற்றில் பாம்பு மாயை நீங்கியதும், பாம்பு அழிந்தது, இல்லை அழியவில்லை என்று கூறுவது பொருளற்றது. உண்மையான ஞானத்தால், உடல் தெரியாது; அதுபோல், நுண்ண உடலை அறிந்தால், பௌதீக உடலை உணர முடியாது. கற்பனை செய்ததை யாராவது நீக்கினால், அந்த கற்பனை இல்லை; கல்லை எறிந்தபின் அது இங்கு இல்லாதது போல. இந்த உடலும் அதன் உறுப்புகளும் ஒன்றுக்கொன்று துணையாக உள்ளன; இதுதான் நாங்கள் காணும் உண்மை, ஆனால் நீ அதை உணரவில்லை. படைப்பின் ஆரம்பத்தில், மனம் கற்பனையால் வடிவமைக்கப்பட்டதும், அந்த தருணம் முதல், தனித்துவம் பொருளாகத் தோன்றுகிறது. பரமார்த்தம் மட்டும் அமைதியாக, திசை, காலம், வேறுபாடுகளால் பிரிக்கப்படாமல் நிலைத்திருக்கும்போது, கற்பனையுக்குத் தளமில்லை. வளையத்தின் பண்புகள் பொன்னில், அலைகள் நீரில், கனவு நகரங்களிலும் கற்பனை உலகங்களிலும் உண்மை இருப்பது போல, உண்மை அனுபவத்திலும் சித்தத்தில், துன்பமற்ற ஆத்மாவைத் தவிர வேறு கற்பனை இல்லை. வானில் தூசி இல்லாதது போல, பரமத்தில் பாகுபாடு இல்லை; இந்த பிரிவற்ற, அமைதியான, பிறப்பற்ற உண்மை, எல்லா கருத்துக்களிலிருந்தும் விடுபட்டது. வெளிப்படும் அறிவு தூயது, அதனுடையதாக மட்டுமே; அது நகையின் பிரகாசம் போல, பொன்னாக அழைக்கப்படுகிறது. “நீண்ட நாட்களாக, தேவியே, நாம் அலைந்து திரிகிறோம்; இந்த இருமை, ஒருமை எண்ணங்களால் முடிவில்லாமல் குழம்புபவர்கள் யார்? நீ நீண்ட நாள் சஞ்சலமான, ஆராயாத எண்ணங்களால் குழம்பினாய்; அந்த குழப்பம் அதன் இயல்பால் எழுகிறது, விசாரணையால் மறைந்து விடுகிறது. ஆராயாத எண்ணம் விசாரணையில் உடனே அழிகிறது; எனவே அது உண்மையில் இல்லை, அறியாமையும் உள்ளுக்குள் இல்லை. ஆகவே, உண்மையில் விசாரணை இன்மை இல்லை, அறியாமை இல்லை, பந்தம் இல்லை; விடுதலையும் இல்லை. இந்த உலகம் தூய சித்தமே, கலக்கமற்றது. நீ இதை ஆராயாதவரை முழுமையாக விழித்திருப்பதில்லை; அலைக்கும் கடலைப் போல குழம்பும் நிலை. இன்று முதல் நீ விழித்தவனாகவும், விடுதலையடைந்தவனாகவும், விவேகமுள்ளவனாகவும் ஆனாய்; மனதில் வாசனையின் விதை விழுந்து விட்டது. ஆதியில், இந்த உலக நாடகம் உண்மையில் எழவில்லை; அப்பொழுது, எப்போது, யார் மூலம், எந்த வாசனையும் அனுபவிக்க முடியும்? காண்பவன், காண்பது, காண்பித்தல் ஆகியவை முற்றிலும் இல்லாத நிலை அடைந்தால், பரம ஏகாக்ரத்தில், நிர்விகல்ப சமாதியில் நிலைநிற்கலாம். இந்த வாசனை விதை முற்றிலும் அழிந்த நிலையில், இதயத்தில் சிறிது முளை எழுந்தால், விருப்பம், வெறுப்பு போன்ற அனுபவங்கள் மெதுவாக தோன்றும்,” என்று அந்த ஞானி விளக்கினார். இந்த வகையில், அவர் பிரம்ம ஞானத்தின் நுட்பங்களை, மனம், உடல், உலகம், கற்பனை, உண்மை ஆகியவற்றின் தொடர்பை விரிவாக, அன்போடு, தெளிவாக எடுத்துரைத்தார்.