भवभावनया मुक्तं युक्तम् उत्तमसंविदा । चित्तमुक्ताकलापं त्वम् अच्छाच्छं हृदये कुरु
ममेदम् इदम् अन्यस्येत्य् एवंकलनयोज्झितम् । मनो मुक्तविभागं ते मुक्तम् एव न संशयः
तवोत्तमानुभावस्य य इदानीं नरा भुवि । चेष्टाम् अनुसरिष्यन्ति ते ऽपि यास्यन्त्य् अशोकताम्
राघवव्यवहारेण विहरिष्यन्ति ये नराः । भवार्णवात् तरिष्यन्ति स्वमनःपोतकेन ते
भवत्तुल्यमतिर् यस् स्यात् सुजनस् समदर्शनः । योग्यो ऽसौ ज्ञानदृष्टीनां पूर्णेन्दुस् सुरुचाम् इव
त्वम् अशोकां दशां प्राप्तो यथाप्राप्तानुवृत्तिमान् । यावद्देहं धिया तिष्ठ रागद्वेषविहीनया
बहिर् लोकोचिताचारस् त्व् अन्तस् त्यक्ताखिलैषणः । परां शीतलताम् एत्य तिष्ठ पूर्णेन्दुबिम्बवत्
इतरासु तु ये जाता जातिष्व् अगुणशालिनः । अविचार्यास् त एते हि गोमायुशिशुधर्मकाः
ये स्वभावा महाबाहो नृणां सात्त्विकजन्मनाम् । तान् भजन् पुरुषो याति पाश्चात्योदारजन्मताम्
यान् एव सेवते जन्तुर् इह जातिगुणान् सदा । अप्य् अन्यजातिजातो ऽपि याति तज्जातितां क्षणात्
प्राक्तना अखिला भावा जातिकर्मवशानुगाः । पौरुषेणावजीयन्ते धीरैर् धीरा इवारयः
प्राक्तनाशुभजातिस्थकर्मदोषाकुलाम् अपि । धैर्येणाभ्युद्धरेद् बुद्धिं पङ्कान् मुग्धमृगीम् इव
तामसीं राजसीं चैव जातिम् अन्याम् अपि श्रिताः । स्वविवेकवशाद् यान्ति सन्तस् सात्त्विकजातिताम्
अन्तश् चित्तमणौ स्वच्छे यद् राघव नियोज्यते । तन्मयो हि भवत्य् एष तस्माज् जयति पौरुषम्
पौरुषेण प्रयत्नेन महार्हगुणशालिना । मुमुक्षवो भवन्तीह पाश्चात्यशुभजातयः
न तद् अस्ति पृथिव्यां वा दिवि देवेषु वा क्वचित् । पौरुषेण प्रयत्नेन यन् नाप्नोति गुणान्वितः
त्वम् अजर्येण धैर्येण वरवैराग्यरंहसा । युक्तः प्रज्ञाप्ररूढेन किं नाप्नोषि तदीहितम्
हितं महासत्त्वतयात्मनस् त्वं विधाय बुद्ध्या भव वीतशोकः । भवत्क्रमेणैव ततो जनो ऽयम् उर्व्यां भविष्यत्य् अतिवीतशोकः
पाश्चात्यजन्मनि विवेकमहामहिम्ना युक्ते त्वयि प्रसृतसत्त्वगुणाभिरामे । सत्त्वस्थकर्मणि पदं ननु राम रामे मैषा करोतु भवबन्धविमोहचिन्ता
अथ स्थितिप्रकरणाद् अनन्तरम् इदं शृणु । उपशान्तिप्रकरणं ज्ञातं निर्वाणकारि यत्
शरत्तारकिताकाशस्तिमितायां सुसंसदि । कथयत्य् एवम् आह्लादि वसिष्ठे पावनं वचः
श्रवणार्थं च मौनस्थपार्थिवे संसदन्तरे । निवात इव निस्स्पन्दकमले कमलाकरे
विलासिनीषु संशान्तमदमोहबलासु च । शमम् अन्तः प्रयान्तीषु चिरप्रव्राजितास्व् इव
कराम्भोरुहहंसेषु लीनेषु श्रवणाद् इव । मूकघुर्घुरघण्टेषु चामरेषु लिपाव् इव
नासाग्रपरिविश्रान्ततर्जन्यङ्गुलिकोटिषु । विचारयत्सु विज्ञानकलां तज्ज्ञेषु राजसु
रामे विकासम् आयाते प्रभात इव पङ्कजे । परित्यक्ततमःपीठे सूर्योदय इवाम्बरे
आकर्णयति वासिष्ठीर् गिरो दशरथे रसात् । कलापिनीव जीमूतनिर्ह्रादम् उरुवर्षणम्
आहृत्य सर्वभोगेभ्यो मनो मर्कटचञ्चलम् । श्रवणं प्रति यत्नेन भरते मन्त्रिणि स्थिते
वसिष्ठोक्त्या परिज्ञाते स्वात्मनीन्दुकलामले । लक्ष्मणे विलसल्लक्ष्ये शिक्षाबलविलक्षणे
शत्रुघ्ने शत्रुदलने चेतसा पूर्णतां गते । अलम् आनन्दम् आयाते राकाचन्द्रोपमे स्थिते