नवपुष्पलतादोलालीलयालसलासिना । आपादमस्तकप्रान्तं ससमस्तलतालयम्
वृन्देन वनदेवीनां कोकिलालापशालिना । सन्दिग्धमञ्जरीजालम् अलिनेत्रेण हासिना
अवश्यायोपशमितरतिखेदैर् मदालसैः । पुष्पधूलिसमारब्धैर् आलब्धैर् निबिडं मिथः
पुष्पान्तरान्तःपुरगैः किम् अपि प्रणयोचितम् । ध्वनद्भिर् अभितस् स्वच्छं मत्तालियुगलैर् वृतम्
काननोपान्तनगरीघुङ्घुमाकर्णनेच्छया । क्षणम् उत्कर्णम् आशान्तचारुचर्वणटाङ्कृतैः
क्षणं दलाश्रिविश्रान्तमुग्धमुग्धशिरस्तया । पश्यद्भिर् इन्द्वंशुकचज्जलाम् अर्णवमेखलाम्
वनस्थलीनां तनयैर् नयैर् मूर्तिम् इवास्थितैः । सुप्तैः पत्त्रपुटेष्व् अन्तर् मृगैश् शारलतान्तरम्
नीडश्वसत्सुविश्वस्तसुप्तसार्भकपक्षिणम् । पाकच्युतफलोपान्तवृत्तलम्बिकमण्डलम्
सन्दिग्धमूकभ्रमरं गुच्छेष्व् अब्जाक्षसूत्रकैः । श्यामलीकृतपर्यन्तं नीलैः पल्लवमण्डलैः
सुगन्धिताशेषवनं पुष्पमेघीकृताम्बुदम् । धूलीकदम्बशबलं फलार्थिवलितं तले
बहुनात्र किम् उक्तेन न किञ्चिद् अपि विद्यते । पत्त्रं तत्र तरोर् यत्र नोष्यते वा न भुज्यते
पत्त्रे पत्त्रे मृगास् सुप्ता विश्रान्तास् सुघने घने । कच्छे कच्छे खगा लीनास् तस्य भूरुहभूपतेः
एवंगुणविशिष्टं तं ममालोकयतस् तरुम् । महोत्सवेन सदृशी सा बभूव तमस्वती
ततः कथाभिर् अन्याभिस् स तस्य तनयो मया । विज्ञानालोकरम्याभिर् नीतो बोधं परं पुनः
आवयोस् तत्र चित्राभिः कथाभिर् इतरेतरम् । शर्वरी सा व्यतीयाय मुहूर्त इव कान्तयोः
प्रातः प्रतनुतां याते द्युघर्मजलजालके । खकाननाङ्कुरोद्गारे तारकानिकरे शनैः
आकदम्बनभोभागम् अनुयातं सुतान्वितम् । अहं विसर्ज्य दाशूरं हराचलनदीं गतः
तत्राभिमतम् आसाद्य स्नानम् एत्य नभस्तलम् । प्रविश्य खं मुनीनां च मध्यं स्वस्थम् अवस्थितः
दाशूराख्यायिकैषा ते कथिता रघुनन्दन । जगतः प्रतिबिम्बाभा सत्याकाराप्य् असन्मयी
दाशूराख्यायिकैवेयम् इत्य् एतत् कथितं मया । तुभ्यं राघव घोराघजगद्रूपनिरूपणे
तस्माद् अवास्तवीं त्यक्त्वा वास्तवीम् अपि रञ्जनाम् । दाशूरसिद्धान्तधिया सदोदारो भवात्मवान्
अनेन गच्छामरसुन्दरत्वं कदम्बदाशूरकथारथेन । आसादयिष्यस्य् अचिरात् पुरं तद् भविष्यसीशो भुवनेषु येन
नास्तीदम् इति निर्णीय सर्वतस् त्यज रञ्जनाम् । यन् नास्ति तत् प्रति किल कैवास्थेह विचारिणाम्
दृश्यमानम् अथेदं चेद् अस्ति तत् तव किं गतम् । तिष्ठत्व् आत्मनि बध्नासि त्वं किलात्र किम् आत्मताम्
अथ चेद् अस्ति नास्तीदम् इति निश्चयवान् असि । तथापि भावनासङ्गः कथं युक्तश् चलाचले
नेदम् अस्ति जगद् राम न च नास्ति महामते । केवलं स्वोत्थम् एवेत्थमाभानम् इदम् ईदृशम्
नेदं कर्तृकृतं किञ्चिन् न चाकर्तृकृतक्रमम् । स्वयम् आभासते चेदं कर्त्रकर्तृपदं गतम्
अकर्तृकं जगज्जालं भवत्व् अथ सकर्तृकम् । मा त्वम् एतेन सम्बन्धं भावयानघ चेतसि
सर्वेन्द्रियविहीनात्मा कर्तेह स जडोपमः । अकर्त्र् एव तदा मन्ये काकतालीयवज् जगत्
काकतालीययोगेन जातं यत् किञ्चिद् एव यत् । तस्मिन् भावानुसन्धानं बालो बध्नाति नेतरः