अथाववरकौघेषु चलत्सु स महीपतिः । करोति विविधाः क्रीडा नीडेष्व् इव विहङ्गमः
त्रिशरीरस् स तेष्व् अन्तस् तैर् यक्षैस् सह पुत्रक । लीलालसम् उषित्वाशु पुनर् निष्क्रम्य गच्छति
तस्येच्छा जायते वत्स कदाचिच् चलचेतसः । पुरं भविष्यन्निर्माणं किञ्चिद् यामीति निश्चला
भूताविष्ट इवावेगात् तत उत्थाय धावति । पुरं तद् अप्य् अवाप्नोति गन्धर्वैर् इव निर्मितम्
तस्येच्छा जायते नाम कदाचिज् जडचेतसः । विनाशं सम्प्रयामीति तेनाशु स विनश्यति
पुनर् उत्पद्यते तूर्णं खान् महोर्मिर् इवाम्भसः । व्यवहारं तनोत्य् उच्चैः पुनर् आरम्भमन्थरम्
स्वयैव व्यवहृत्याथ कदाचित् परिदूयते । किं करोमीदम् अज्ञो ऽस्मि दुःखितो ऽस्मीति शोचति
मुदम् एत्य कदाचिच् च स्वयम् आयाति पीनताम् । प्रावृड्वर्षजलोल्लासपूराद् इव नदीरयः
पिबति वल्गति गच्छति जृम्भते स्फुरति भाति न भाति च भासुरः । सुत महामहिमा स महीपतिः पतिर् अपाम् इव वातरयाकुलः
अथापृच्छत् सुतस् तत्र जम्बुद्वीपे महानिशि । कदम्बाग्रावचूलस्थं पितरं पावनाशयः
को ऽसौ स्वोत्थ इति ख्यातो भूपस् तातोत्तमाकृतिः । कथितं च किम् एतन् मे त्वयैतद् ब्रूहि तत्त्वतः
क्व भविष्यति निर्माणं वर्तमाने क्व गम्यताम् । उभयार्थविरुद्धत्वान् मोहार्थाय वचस् तव
शृणु पुत्र यथाभूतम् एतत् ते कथयाम्य् अहम् । येन संसारचक्रस्य तत्त्वम् अस्यावबुध्यसे
असदभ्युत्थितारम्भम् अवस्तुमयम् आततम् । संसारसंस्थानम् इदम् एवम् आकथितं मया
परमान् नभसो जातस् सङ्कल्पस् स्वोत्थ उच्यते । जायते स्वयम् एवासौ स्वयम् एव विलीयते
तत्स्वरूपम् इदं सर्वं जगद् आभोगि विद्यते । जायते तेन जातेन तस्मिन् नष्टे विनश्यति
ब्रह्मविष्ण्विन्द्ररुद्रादींस् तस्यैवावयवान् विदुः । विटपान् इव वृक्षस्य शृङ्गाणीव महीभृतः
शून्ये व्योमनि तेनेदं निर्मितं त्रिजगत्पुरम् । प्रतिभासानुसन्धानमात्रेणैत्य विरिञ्चताम्
यत्रेमे विततालोका लोककोशाश् चतुर्दश । वनोपवनपाल्यश् च यत्रोद्यानपरम्पराः
क्रीडाशिखरिणो यत्र सह्यमन्दरमेरवः । शीतोष्णदीप्ती चन्द्रार्कौ दीपौ यत्रानिलाक्षतौ
सूर्यांशुकचदालोलतरङ्गोत्तुङ्गमौक्तिकाः । वहन्त्यस् सरितो यत्र सन्मुक्तावलयश् चलाः
इक्षुक्षीरादिसलिला मणिरत्नबिसाङ्कुराः । और्वानलाम्बुजा यत्र वाप्यस् सप्त महार्णवाः
अध उर्व्यां तथोर्ध्वे खे पुण्यापुण्यधनश्रियः । नरामरकिराटानां यत्रातिक्रयविक्रयौ
तस्मिन्न् एव जगत्य् अस्मिन् पुरे सङ्कल्पभूभुजा । क्रीडार्थम् आत्मनश् चित्रा देहाववरकाः कृताः
केचिद् गीर्वाणनामान ऊर्ध्व एव नियोजिताः । नरोरगादयः केचिद् अध एव निवेशिताः
वातयन्त्रप्रवाहेण चलन्तो मांसमृण्मयाः । सितास्थिदारवश् चित्रास् त्वग्लेपमसृणामलाः
केचिच् चिरेण नश्यन्ति केचिच् छीघ्रविनाशिनः । कचकृष्णोलपोल्लासरचिताच्छादनश्रियः
कर्णाक्षिनासाप्रमुखैर् द्वारैर् नवभिर् अन्विताः । अनारतवहत्प्राणपवनेनोष्णशीतलाः
कर्णनासास्यताल्वादिवातायनगणान्विताः । भुजाद्यङ्गप्रतोलीकाः पञ्चेन्द्रियकुदीपकाः
मायया रचितास् तेषु सङ्कल्पेन महामते । अहङ्कारमहायक्षाः परमालोकभीरवः