न देशकालाव् एतेन ब्रह्माण्डेनावृतौ क्वचित् । मनाग् अपि महारूपवताप्य् आकाशरूपिणा
एतत् सङ्कल्पमात्रात्म स्वप्नदृष्टपुरोपमम् । यत्रैतत् तत्र निश्शून्यं केवलं व्योम संस्थितम्
अभित्तिरागरचनम् अपि दृष्टम् असन्मयम् । अकृतं कृतम् एवैतद् व्योम्नि चित्रं विचित्रकम्
मनसा कल्पितं सर्वं देहादिभुवनत्रयम् । संसृतौ कारणं चैतच् चक्षुर् आलोकने यथा
आभासमात्रं हि जगद् घटावटपटक्रमैः । आवर्तते न सद्रूपाः पृथक् कुड्यादयस् स्थिताः
मनसेदं शरीरं हि निवासार्थं प्रकल्पितम् । क्रिमिणा कोशकारेण स्वात्मकोश इव स्वयम्
न तद् अस्ति न यन् नाम चेतस् सङ्कल्पमन्थरम् । न करोति न चाप्नोति दुर्गम् अप्य् अतिदुष्करम्
सर्वशक्तौ परे देवे का नाम ननु शक्तयः । न सम्भवन्त्य् आव्रियते याभिर् अन्तर् मनोगुहा
सत्तासत्ते पदार्थानां सर्वेषां सर्वदैव हि । महाबाहो सम्भवतस् सर्वशक्तौ विभौ सति
पश्य भावनया प्राप्तं मनसा पाद्मजं वपुः । तस्मात् तत्कलनं राम सर्वशक्तियुतं विदुः
स्वसङ्कल्पैः कृतास् सर्गे देवासुरनराचराः । स्वसङ्कल्पोपशमने शाम्यन्त्य् अस्नेहदीपवत्
आकाशसदृशं सर्वं कल्पनामात्रजृम्भितम् । जगत् पश्य महाबुद्धे सुदीर्घं स्वप्नम् उत्थितम्
न जायते न म्रियते इह कश्चित् कदाचन । पारमार्थ्येन सुमते मिथ्या सर्वं प्रवर्तते
न वृद्धिम् एति नो नाशं यत्र किञ्चित् कदाचन । रेखातरुवने तत्र कस्य नाम च खण्डना
भ्रमभूतं स्वकायं त्वम् अपश्यन् निपुणं दृशा । राघवाघहतस्वान्तः किम् अज्ञ इव भाषसे
मृगतृष्णा यथा तापान् मनसो ऽतिशयात् तथा । असन्त एव दृश्यन्ते सर्वे ब्रह्मादयो ऽप्य् अमी
द्विचन्द्रविभ्रमप्रख्या मनोरथवद् उत्थिताः । मिथ्याज्ञानमयास् सर्वे जगत्य् आकारराशयः
यथा नौयायिनो मिथ्या स्थाणुस्पन्दमतिस् तथा । असत्यैवोत्थिता नित्यम् आकाराणां परम्परा
इन्द्रजालम् इदं विद्धि मायारचितपञ्जरम् । मनोमनननिर्माणं न सन् नासद् इव स्थितम्
ब्रह्मैवेदं जगत् सर्वम् अन्यतायास् त्व् अतः कुतः । प्रसङ्गः कीदृशः को ऽसौ क्व चासौ परितिष्ठति
अयं गिरिर् अयं स्थाणुर् इत्य् आडम्बरविभ्रमः । मनसो भावनादार्ढ्याद् असत् सद् इव लक्ष्यते
प्रपञ्चचतुरारम्भम् अन्तस् तुच्छम् इदं जगत् । सकामतृष्णामननं त्यक्त्वान्यद् राम भावय
यथा स्वप्ने महारम्भो भ्रान्तिर् एव न वस्तुसत् । दीर्घस्वप्नं तथैवेदं विद्धि चित्तोपकल्पितम्
दृश्यमानमहाभोगं गृह्यमाणम् अवस्तुकम् । कोशम् आशाभुजङ्गीनां संसाराडम्बरं त्यज
असद् एतद् इति ज्ञात्वा मात्र भावं निवेशय । अनुधावति कः प्राज्ञो विज्ञाय मृगतृष्णिकाम्
स्वसङ्कल्पोत्थरूपाढ्यां मनोरथमयीं स्त्रियम् । यो ऽनुगच्छति मूढात्मा दुःखस्यैव स भाजनम्
वस्तुन्य् असति लोको ऽयं यातु कामम् अवस्तुनि । यस् तु वस्तु परित्यज्य यात्य् अवस्तु स नश्यति
मनोव्यामोह एवेदं रज्ज्वाम् अहिभयं यथा । भावनामात्रवैचित्र्याच् चिरम् आवर्तते जगत्
असदभ्युदितैर् भावैर् जलान्तश्चन्द्रचञ्चलैः । वञ्च्यते बाल एवेह न तत्त्वज्ञो भवादृशः
य इमं गुणसङ्घातं भावयन् सुखम् ईहते । प्रमार्ष्टि स जडो जाड्यं वह्नाव् अप्प्रतिबिम्बिते