कुतो जातेयम् इति ते राम मास्तु विचारणा । इमां कथम् अहं हन्मीत्य् एषा ते ऽस्तु विचारणा
अस्तङ्गतायां क्षीणायाम् अस्यां ज्ञास्यसि राघव । यत एषा यथा चैषा यथा नष्टेत्य् अखण्डितम्
वस्तुतः खलु नास्त्य् एषा विभात्य् एवानवेक्षिता । असतो भ्रान्तिभातस्य रूपं जानाति कः कुतः
जातेयं प्रौढिम् आपन्ना दोषायैवातताकृतिः । बलात् प्रणाशयित्वैनां परिज्ञास्यसि वै ततः
अपि शूरा अपि प्राज्ञास् ते न सन्ति जगत्त्रये । अविद्यया ये पुरुषा न नाम विवशीकृताः
तद् अस्यां रोगशालायां यत्नं कुरु चिकित्सने । यथैषा जन्मदुःखेन न भूयस् त्वां नियोक्ष्यति
सर्वापदाम् एकसखीम् अज्ञानतरुमञ्जरीम् । अनर्थसार्थजननीम् अविद्याम् अलम् उद्धर
भयविषाददुराधिविपत्प्रदां हृदयमोहमहापटलाकुलाम् । भृशम् अपास्य कुदृष्टिम् इमां बलाद् भव भवार्णवपारम् उपागतः
कुपितस्यासतो ऽप्य् अस्य प्रेक्षामात्रविनाशिनः । अविद्याविततव्याधेर् औषधं शृणु राघव
यां तां कथयितुं जातिं राम राजससात्त्विकीम् । मनोवीर्यविचारार्थं प्रस्तुतो ऽस्मीति तां शृणु
यत् तद् अस्त्य् अमृतं ब्रह्म सर्वव्यापि निरामयम् । चिदाभासम् अनन्ताख्यम् अनादि विगतभ्रमम्
चित्स्पन्दवपुषस् तस्य स्पन्दः कस्माच्चिद् एव हि । प्रदेशाद् घनताम् एति सोम्याब्धेश् चलनाद् इव
अन्तर् अब्धेर् जलं यद्वत् स्पन्दात् स्तम्भवद् ईहते । सर्वशक्ति तथैकत्र गच्छति स्पन्दशक्तिताम्
आत्मन्य् एवात्मना व्योम्नि यथा सरति मारुतः । तथेहात्मात्मशक्त्यैव स्वात्मन्य् एवैति लोलताम्
स्वशिखास्पन्दशक्त्यैव दीपस् सोम्यो यथोच्चताम् । एति तद्वद् असाव् आत्मा तत् स्वे वपुषि वल्गति
जलान्तरे ऽम्बुधेर् यद्वल् लसद् वारि क्वचिच् चलम् । सर्वशक्तिवपुष्य् एव तथा स्पन्दो विलासवान्
यथोल्लसति भाचक्रैर् द्रवत्काञ्चनसागरः । तथात्मनि परिस्पन्दैस् स्फुरत्य् अच्छैश् चिदर्णवः
लक्ष्यते मौक्तिकस्पन्दो यथा व्योम्नि दृशा दृशः । तथोदेति लसद्रूपा स्वशक्तिर् ब्रह्मणश् चितः
किञ्चित्क्षुभितरूपा सा चिच्छक्तिश् चिन्महार्णवे । तन्मय्य् एव स्फुरत्य् अच्छा तत्रैवोर्मिर् इवार्णवे
आत्मनो ऽव्यतिरिक्तैव व्यतिरिक्तेव तिष्ठति । आलोकश्रीर् इवालोककोटरे घनतां गता
क्षणं स्फुरन्ती सा देवी सर्वशक्तितया तया । चिनोति स्वां स्वयं शक्तिं कलेन्दोश् शीतताम् इव
उदितैषा प्रकाशाख्या चिच्छक्तिः परमात्मनः । देशकालक्रियाशक्तीर् वयस्यास् सम्प्रकर्षति
अविदित्वा स्वभावं स्वं व्याप्यानन्तपदं स्थिता । रूपं परिमितेवासौ भावयत्य् अविभाविता
यदैव भावितं रूपं तया परमकान्तया । तदैवैनाम् अनुगता नामसङ्ख्यादिका दृशः
चिद् अथैतदवस्थैव व्यतिरिक्ता स्थितात्मनः । अनन्ता तद्गतैवाशु लहरीव महार्णवात्
यथा कटककेयूरैर् भेदो हेम्नो विलक्षणः । तथात्मनश् चिता रूपं भावयन्त्या स्वम् आंशिकम्
यथा दीपेन दीपानां जातानाम् आत्मना तथा । देशकालकलामात्रभेदस् स्वो भावितश् चिता
देशकालपरिस्पन्दशक्तिसन्दीपिताथ चित् । सङ्कल्पम् अनुधावन्ती प्रयाति कलनापदम्
विकल्पकल्पिताकारं देशकालक्रियास्पदम् । चितो रूपं महाबाहो क्षेत्रज्ञ इति कथ्यते
क्षेत्रं शरीरम् इत्य् आहुस् तद् असौ वेत्त्य् अखण्डितम् । सबाह्याभ्यन्तरं तेन क्षेत्रज्ञ इति कथ्यते