हृदयबिले कृतकुण्डल उल्बणकलनाविषो मनोभुजगः । यस्योपशान्तिम् आगत उदितं तम् अरिन्दमं वन्दे
स्वाश्रयं प्रथमं देहं कृतघ्ना नाशयन्ति ये । ते कुकार्यमहाकोशा दुर्जयास् स्वेन्द्रियारयः
कलेवराश्रयं प्राप्य विषयामिषगर्धतः । अक्षगृध्रा विवल्गन्ति कार्याकार्योग्रपक्षिणः
विवेकतन्तुजालेन गृहीता येन ते शठाः । तस्याङ्गानि न लुम्पन्ति पाषाणकवलं यथा
आपातरमणीयेषु रमन्ति विषयेषु ये । अत्यन्तविरसान्तेषु पतन्ति नरकेषु ते
विवेकधनवान् अस्मिन् कुकलेवरपत्तने । इन्द्रियारिभिर् अन्तस्स्थैर् अवशो नाभिभूयते
तथा न सुखिता भूपा मृण्मयोग्रपुरीजुषः । यथा स्वाधीनमनसस् स्वशरीरपुरीश्वराः
स्वाक्रान्तेन्द्रियभृत्यस्य सुगृहीतमनोरिपोः । वसन्त इव मञ्जर्यो वर्धन्ते बुद्धबुद्धयः
प्रक्षीणचित्तदर्पस्य निगृहीतेन्द्रियद्विषः । पद्मिन्य इव हेमन्ते क्षीयन्ते भोगवासनाः
तावन् निशीव वेताल्यो वल्गन्ते हृदि वासनाः । एकतत्त्वदृढाभ्यासाद् यावन् न विजितं मनः
भृत्यो ऽभिमतकर्तृत्वान् मन्त्री सत्कार्यकारणात् । सामन्तस् स्वेन्द्रियाक्रान्तेर् मनो मन्ये विवेकिनः
लालनात् स्निग्धललना पालनात् पावनः पिता । सुहृद् उत्तमविश्वासान् मनो मन्ये मनीषिणाम्
स्वालोकितं शास्त्रदृशा सुध्यातं स्वनुनाथितम् । प्रयच्छति परां सिद्धिं त्यक्त्वात्मानं मनःपिता
सुघृष्टस् सुपरामृष्टस् सुधृतस् स्वनुबोधितः । सुगुणायोजितो भाति हृदि हृद्यो मनोमणिः
जन्मवृक्षकुठाराणि तथोदर्कोदयानि च । दिशत्य् एष मनोमन्त्री कर्माणि शुभकर्मणः
एवं मनोमणिं राम बहुपङ्ककलङ्कितम् । विवेकवारिणा सिद्ध्यै प्रक्षाल्यालोकवान् भव
भवभूमिषु भीमासु विवेकविततो ऽपि सन् । मा पतोत्पातपूर्णासु विवशः प्राकृतो यथा
संसारमायाम् उदिताम् अनर्थशतसङ्कुलाम् । मा महामोहमिहिकाम् इमां त्वम् अवधीरय
विवेकं परम् आश्रित्य बुद्ध्या सत्यम् अवेक्ष्य च । इन्द्रियारीन् अलं जित्वा तीर्णो भव भवार्णवात्
असत्य् एव शरीरे ऽस्मिन् सुखदुःखेष्व् असत्सु च । दामव्यालकटन्यायो मा ते भवतु राघव
अयम् अहम् इति निश्चयो वृथा यस् तम् अलम् अपास्य महामते सुबुद्ध्या । यद् इतरद् अवलम्ब्य तत् पदं त्वं व्रज पिब भुङ्क्ष्व न बध्यसे ऽमनस्कः
अस्मिन् विहरतो लोके लोकारामस्य धीमतः । श्रेयसे तिष्ठतो यत्नम् उत्तमार्थाभिपातिनः
दामव्यालकटन्यायो मा ते भवतु राघव । भीमभासद्रुटस्थित्या तवास्त्व् अतिविशोकता
दामव्यालकटन्यायो मा भवत्व् इत्य् उदाहृतम् । ब्रह्मन् किम् एतद् भवता भवतापापहारिणा
उदारयैतया शुद्धं सम्प्रबोधय मां गिरा । घनतापापहारिण्या प्रावृषेव कलापिनम्
दामव्यालकटन्यायं भीमभासद्रुटस्थितिम् । श्रुत्वा राघव तत् पश्चाद् यद् इष्टं तत् समाचर
आसीत् पातालकुहरे सर्वाश्चर्यमनोहरे । शम्बरो नाम दैत्येन्द्रो मायामणिमहार्णवः
आकाशनगरोद्यानरचितासुरमन्दिरः । कृत्रिमोत्तमचन्द्रार्कभूषितात्मीयमण्डलः
शिलाशकलसम्भूतपद्माढ्यरमणाचलः । अनन्तविभवारम्भपरिपूरितदानवः
गृहरत्नाङ्गनागेयजितामरवधूध्वनिः । चन्द्रबिम्बफलापूर्णक्रीडोपवनपादपः