शुद्धिम् एति यदा चेतस् तदा जीवो भवेच् चितिः । शुद्धा च सा सर्वगता तेन सम्मेलनं मिथः
सर्वेषां पद्मजादीनां स्वसत्ताभ्रमपूरकः । जगद्दीर्घमहास्वप्नस् स्वयम् अन्तस् समुत्थितः
स्वप्नात् स्वप्नान्तरं यान्ति काश्चिद् भूतपरम्पराः । तेनोपलम्भः कुड्यादाव् आसां दृढतरस् स्थितः
यद् यत्र चिद् भावयति तत् तत्राशु भवत्य् अलम् । तया स्वप्ने ऽपि यद् दृष्टं तत्काले सत्यम् एव तत्
चिदणोर् अन्तरे सन्ति समस्तानुभवाणवः । यथा बीजान्तरे पत्त्रलतापुष्पफलाणवः
परमाणुं जगद् अन्तर् धत्ते चित्परमाणुकः । लीनम् आकाशम् आकाशे द्वैतैक्यभ्रमम् उत्सृज
देशकालक्रियाद्याख्यैस् स्वैर् एवाणुभिर् एव चित् । अणून् अनुभवत्य् अन्तर् इतराणोर् असम्भवात्
स्वयं सर्वस्य कचितस् स्वच्छश् चिदणुषण्डकः । ब्रह्मादेः कीटनिष्ठस्य देहदृष्ट्यानुभावितः
कचितं किञ्चिद् एवेह वस्तुतस् तु न किञ्चन । स्वयं स्वत्वं स्वादयन्ते द्वैतं चित्परमाणवः
स्वयं प्रकचति स्फारदेहश् चिदणुषण्डकः । नेत्रादिकुसुमद्वारैस् संविदामोदम् उद्गिरन्
सम्पश्यतीतरान् कश्चिद् बहीरूपेण चिद्घनान् । सर्वगत्वाद् अनाशत्वाद् दृश्यबीजस्य वै चितेः
अन्तर् एवाखिलं कश्चित् पश्यत्य् अविकलं जगत् । तत्रातिकालं कलनाद् उन्मज्जति निमज्जति
स्वप्नात् स्वप्नान्तरं तत्र तथा पश्यन् पुनः पुनः । मिथ्यावटेषु लुठितश् शिलेव शिखरच्युता
केचित् सम्मीलिताः केचिद् आत्मन्य् एव भ्रमे स्थिताः । मग्नास् स्वसंविद्रसतस् स्फुरन्तो देहिषण्डकाः
स्वयम् अन्तः प्रपश्यन्ति ये जगज्जीवसम्भ्रमम् । तैः कैश्चित् तत् तथा दृश्यम् असत्स्वप्नवद् आश्रितम्
सर्वात्मत्वात् स्वभावस्य तद् दृश्यं सत्यम् आत्मनि । सर्वगो विद्यते यत्र तत्र सर्वम् उदेति हि
जीवान्तः प्रतिभासस्य सर्गस्य पुनर् अन्तरे । जीवषण्ड उदेत्य् उच्चैस् तस्यान्तर् इतरो ऽपि च
जीवान्तर् जायते जीवस् तस्यान्तर् अपि जीवकः । सर्वत्र रम्भादलवज् जीवबीजं प्रजीवति
दृश्यबुद्धिपरावृद्धि समम् एतद् अनन्तकम् । हेम्नीव कटकादित्वं परिज्ञप्त्यैव नश्यति
विचारो यस्य नोदेति को ऽहं किम् इदम् इत्य् अलम् । तस्याद्यन्ताविमुक्तो ऽसौ दीर्घो जीवज्वरभ्रमः
विचारः फलितस् तस्य विज्ञेयो यस्य सन्मतेः । दिनानुदिनम् आयाति तानवं भोगगृध्नुता
यथा देहोपयुक्तं हि करोत्य् आरोग्यम् औषधम् । तथेन्द्रियजये न्यस्तो विवेकः फलितो भवेत्
विवेको ऽस्ति वचस्य् एव चित्रे ऽग्निर् इव भासुरः । यस्य तेन परित्यक्ता दुःखायैव विवेकिता
यथा स्पर्शेन पवनस् सत्ताम् आयाति नो गिरा । तथेच्छातानवेनैव विवेको ऽस्येति बुध्यते
चित्रामृतं नामृतम् एव विद्धि चित्रानलं नानलम् एव विद्धि । चित्रे ऽङ्गना नूनम् अनङ्गनैव वाचा विवेकस् त्व् अविवेक एव
पूर्वं विवेकेन तनुत्वम् एति रागो ऽथ वैरं च समूलम् एव । पश्चात् परिक्षीयत एव यत्र स पावनस् तत्र विवेकितास्ति
अथोत्पत्तिप्रकरणाद् अनन्तरम् इदं शृणु । स्थितिप्रकरणं राम ज्ञातं निर्वाणकारि यत्
चिद्घनैकघनात्मत्वाज् जीवान्तर् जीवजातयः । कदलीदलवत् सन्ति कीटा इव नरोदरे
यो यो राम यथा ग्रीष्मे कल्कस्वेदाद् भवेत् क्रिमिः । तत्तन्नाम तथा चित्त्वात् खं जीवीभवति स्वतः
यथा यथा यतन्ते ते जीवकास् स्वात्मसिद्धये । तथा तथा भवन्त्य् आशु विचित्रोपासनक्रमैः