मनो निर्मलसत्त्वात्म यद् भावयति यादृशम् । तत् तथाशु भवत्य् एव यथावर्तो ऽर्णवे ऽम्भसः
यथा भृगुसुतस्यैष विभ्रमः प्रोदितस् स्वयम् । प्रत्येकम् अप्य् एवम् एव दृष्टान्तो ऽत्र भृगोस् सुतः
बीजस्याङ्कुरपत्त्रादि स्वं चमत्कुरुते यथा । सर्वेषां भूतसङ्घानां भ्रमषण्डस् तथैव हि
यद् इदं दृश्यते विश्वम् एवम् एवाखिलं हि तत् । प्रत्येकम् उदितं मिथ्या मिथ्यैवास्तम् उपैति च
नास्तम् एति न चोदेति जगत् किञ्चन कस्यचित् । भ्रान्तिमात्रम् इदं माया मुधैव परिजृम्भते
यथास्मत्प्रतिभासस्थस् सो ऽयं संसारषण्डकः । तथा तेषां सहस्राणि मिथो ऽदृष्टानि सन्ति हि
स्वप्नसङ्कल्पनगरव्यवहाराः परस्परम् । पृथग् यथा न दृश्यन्ते तथैते संसृतिभ्रमाः
एवं नगरवृन्दानि नभस्सङ्कल्परूपिणाम् । सन्ति तानि न दृश्यन्ते मिथो ज्ञानदृशं विना
पिशाचयक्षरक्षांसि सन्त्य् एवंरूपकाणि हि । सङ्कल्पमात्रदेहानि सुखदुःखमयानि च
एवम् एव वयं चेमे सम्पन्ना रघुनन्दन । स्वसङ्कल्पात्मकाकारा मिथ्यासत्यत्वभाविताः
एवंरूपैव हि परे वर्तते सर्गसंसृतिः । न वास्तवी वस्तुतस् तु संस्थितेयम् अवस्तुनि
प्रत्येकम् उदितं विश्वम् एवम् एव मुधैव हि । नवगुल्मकरूपेण वासन्तिकरसो यथा
प्रथमो ऽयं स्वसङ्कल्पस् सुप्रथाम् आगतस् तथा । यथातिपारमार्थ्येन दृढेनेत्थं विभाव्यते
प्रत्येकम् उदितं चित्तं स्वस्वभावोदरस्थितम् । इदम् इत्थंसमारम्भं जगत् पश्यद् विनश्यति
प्रतिभासवशाद् अस्ति नास्ति वस्त्ववलोकनात् । दीर्घस् स्वप्नो जगज्जालम् आलानं चित्तदन्तिनः
चित्तसत्तैव हि जगज् जगत्सत्तैव चित्तकम् । एकाभावे द्वयोर् नाशस् तच् च सत्यविचारणात्
शुद्धस्य प्रतिभासो हि सत्यो भवति चेतसः । निष्कलङ्के हि लगति पटे कुङ्कुमरञ्जना
अन्येनानाहृतस्यान्यो गुणो ऽवश्यं विवर्धते । अनाक्रान्तस्य सङ्कल्पैः प्रतिभोदेति चेतसः
सुवर्णो न स्थितिं याति मलवत्य् अंशुके यथा । एका दृष्टिस् स्थितिं याति न म्लाने चित्तके तथा
प्रमार्जनाद् इव मणेस् ताम्रस्येव च युक्तितः । चिरम् एकदृढाभ्यासाच् छुद्धिर् भवति चेतसः
प्रतिभासात्मनि जगत्य् एते कालक्रियाक्रमाः । सोदयास्तमया जाताः कथं शुक्रस्य चेतसः
यादृग् जगद् इदं दृष्टं शुक्रेण पितृमातृतः । तादृक् तस्य स्थितं चित्ते मयूराण्डे मयूरवत्
स्वभावकोशात् स्वदितं तद् अनेन क्रमोदितम् । बीजेनाङ्कुरपत्त्रादिलतापुष्पफलं यथा
जीवो यद्वासनासारस् तद् एवान्तः प्रपश्यति । स्वप्न एवात्र दृष्टान्तो दीर्घस्वप्नस् त्व् इदं जगत्
प्रत्येकम् उदितो राम ननु संसारषण्डकः । रात्रौ सैन्यनरस्वप्नजालवत् स्वात्मनि स्फुटः
एष संसृतिषण्डौघो मिथस् सम्मिलति स्वयम् । नो वापि यदि तन् मे त्वं यथावद् वक्तुम् अर्हसि
मलिनं हि मनो ऽवीर्यं न मिथश् श्लेषम् अर्हति । अयो ऽयसीवासन्तप्ते शुद्धे तप्ते तु लीयते
चित्ततत्त्वानि शुद्धानि सम्मिलन्ति परस्परम् । एकरूपाणि तोयानि यान्त्य् ऐक्यं नाबिलानि हि
शुद्धिर् हि चित्तस्य विवासनत्वम् अभूतसंवेदनरूपम् एकम् । तस्यास् सुषुप्तात्मपदात् प्रबुध्य तन्मात्रयुक्त्या परसङ्गम् एति
प्रवृत्तिर् वा निवृत्तिर् वा तन्मात्रापत्तिपूर्वकम् । सर्वस्य जीवजातस्य सुषुप्तत्वाद् अनन्तरम्