यथा स्तम्भे पुत्रिकान्तस् तस्याश् चाङ्गेषु पुत्रिका । तस्याश् च पुत्रिकास्त्य् अङ्गे तथा त्रैलोक्यपुत्रिका
न भिन्ना न च सङ्ख्येया यथाद्रौ परमाणवः । तथा ब्रह्मबृहन्मेरौ त्रैलोक्यपरमाणवः
सूर्यौघांशुषु सङ्ख्यातुं शक्यन्ते लघवो ऽणवः । नानाद्यन्ताश् चिदादित्ये त्रैलोक्यपरमाणवः
यथाणवो वहन्त्य् अर्कदीप्तिष्व् अप्सु रजस्सु च । तथा वहन्ते चिद्व्योम्नि त्रैलोक्यपरमाणवः
शून्यानुभवमात्रात्म भूताकाशम् इदं यथा । सर्गानुभवमात्रात्म चिदाकाशम् इदं तथा
सर्गस् तु सर्गशब्दार्थतया बुद्धो नयत्य् अधः । स ब्रह्मशब्दार्थतया बुद्धश् श्रेयो भवत्य् अलम्
विज्ञानात्मा शासिता विश्वबीजं ब्रह्मैवाद्यं स्वं चिदाकाशमात्रम् । तस्माज् जातं यत् तद् एवेति वेद्यं बुध्यस्वान्तर् बोधसम्बोधमात्रम्
शास्त्रसत्सङ्गमाभ्यासैस् सविवेको जितेन्द्रियः । अत्यन्ताभावम् एवास्य दृश्यौघस्यावगच्छति
एतत् ते कथितं सर्वं स्वरूपं रूपिणां वर । संसारसागरश्रेण्यो यथायान्ति प्रयान्ति च
बहुनात्र किम् उक्तेन मनः कर्मद्रुमाङ्कुरः । तस्मिंश् छिन्ने जगच्छाखश् छिन्नः कर्मतरुर् भवेत्
मनस् सर्वम् इदं राम तस्मिन्न् अन्तश् चिकित्सिते । चिकित्सितो ऽयं सकलो जन्मजालमयो भवः
तद् एतज् जायते लोके मनो मललवाकुलम् । मनसो व्यतिरेकेण देहः क्व किल दृश्यते
दृश्यात्यन्तासम्भवनम् ऋते नान्येन हेतुना । मनःपिशाचः प्रशमं याति कल्पशतैर् अपि
एतच् च सम्भवत्य् एव मनोव्याधिचिकित्सने । दृश्यात्यन्तासम्भवात्म परमौषधम् उत्तमम्
मनो मोहम् उपादत्ते म्रियते जायते मनः । कस्यचित् तु प्रसादेन बध्यते मुच्यते पुनः
स्फुरतीत्थं जगत् सर्वं चित्ते मननमन्थरे । शून्य एवाम्बरे स्फारे गन्धर्वाणां पुरं यथा
मनसीदं जगत् कृत्स्नं स्फारं स्फुरति चास्ति च । पुष्पगुच्छ इवामोदस् तत्स्थस् तस्माद् इवेतरः
यथा तिलकणे तैलं गुणो गुणिनि वा यथा । यथा धर्मिणि वा धर्मस् तथेदं मनसि स्थितम्
यथाम्भसि तरङ्गौघ इन्दौ द्वीन्दुभ्रमो यथा । मृगतृष्णा यथा तापे संसारश् चित्तके तथा
रश्मिजालं यथा सूर्ये यथालोकश् च तेजसि । यथौष्ण्यं चित्रभानौ वा मनसीदं तथा जगत्
शैत्यं यथैव तुहिने यथा नभसि शून्यता । यथा चञ्चलता वायौ मनसीदं तथा जगत्
मनो जगज् जगद् अखिलं तथा मनः परस्परं त्व् अविरहितं सदैव हि । तयोर् द्वयोर् मनसि निरन्तरं क्षते क्षतं जगन् न तु जगति क्षते मनः
यथायं मनसि स्फार आरम्भस् स्फुरति स्फुटम् । दृष्टान्तदृष्ट्या स्फुटया तथा कथय मे ऽनघ
यथैन्दवानां विप्राणां जगन्त्य् अवपुषाम् अपि । स्थितानि जातदार्ढ्यानि मनसीदं तथा स्थितम्
लवणस्य यथा राज्ञश् चेन्द्रजालाकुलाकृतेः । चण्डालत्वम् अनुप्राप्तं तथेदं मनसि स्थितम्
भार्गवस्य चिरं कालं स्वर्गभोगबुभुक्षया । भोगेश्वरत्वं च यथा तथेदं मनसि स्थितम्
भगवन् भृगुपुत्रस्य स्वर्गभोगबुभुक्षया । कथं भोगाधिनाथत्वं संसारित्वं बभूव च
शृणु राम पुरा वृत्तं संवादं भृगुकालयोः । सानौ मन्दरशैलस्य तमालविटपाकुले
पुरा मन्दरशैलस्य सानौ कुसुमसङ्कुले । अतप्यत तपो घोरं कस्मिंश्चिद् भगवान् भृगुः
तम् उपास्ते स्म तेजस्वी बालः पुत्रो महामतिः । शुक्रस् सकलचन्द्राभः प्रकाश इव भास्करम्