आदर्शनगराकारे मृगतृष्णाम्बुभास्वरे । द्विचन्द्रविभ्रमाभासे सर्गे ऽस्मिन् केव सत्यता
मायाचूर्णपरिक्षेपाद् यथा व्योम्नि पुरभ्रमः । तथा संविदि संसारस् सारो ऽसारश् च भासते
यावद् विचारदहनेन समूलदाहं दग्धा न जर्जरलतेव बलाद् अविद्या । शाखाप्रतानगहना गहनानि तावन् नानाविधानि सुखदुःखवनानि सूते
हेमोर्मिकादिवन् मिथ्या कचितायाः क्षयोन्मुखम् । त्वम् अहन्त्वम् अविद्यायाश् शृणु राघव कीदृशम्
लवणो ऽसौ महीपालस् तदा दृष्ट्वा तथा भ्रमम् । द्वितीये दिवसे गन्तुं प्रवृत्तस् तां महाटवीम्
यत् तद् दृष्टं मया दुःखम् अरण्यानीं स्मरामि ताम् । चित्तादर्शगता चित्त्वात् कदाचिल् लभ्यते च सा
इति निश्चित्य सचिवैस् स ययौ दक्षिणापथम् । पुनर् दिग्विजयायैव प्राप विन्ध्यमहीधरम्
पूर्वदक्षिणपाश्चात्यमहार्णवतटस्थलीम् । बभ्राम कौतुकात् सर्वां व्योमवीथीम् इवोष्णरुक्
अथैकस्मिन् प्रदेशे तां भित्ताव् इव पुरोगताम् । ददर्शोग्राम् अरण्यानीं परलोकमहीम् इव
सर्वत्र विहरंस् तांस् तान् वृत्तान्तान् सकलान् अपि । दृष्टवान् दृष्टवांश् चैव ज्ञातवांश् च विसिस्मये
तान् परिज्ञातवांश् चासीद् व्याधान् पुक्कसजान् पुरः । विस्मयाकुलया बुद्ध्या भूयो बभ्राम सम्भ्रमी
अथ प्राप महाटव्याः पर्यन्ते धूमधूसरम् । तम् एव ग्रामकं यस्मिन् सो ऽभवत् पुष्टपुक्कसः
तत्रापश्यज् जनांस् तांस् तांस् स्त्रियस् तास् ताः कुटीरिकाः । तान् आरामाञ् जलाधारांस् तांस् तांश् च वसुधातटान्
तं चाकाण्डपरिभ्रंशं तान् वृक्षांस् तान् वृतिव्रजान् । तांस् तथैव समुद्देशांस् तद्वृत्तान्तैकलाञ्छितान्
अन्यासु वृद्धासु सबाष्पनेत्रास्व् आर्त्याभियुक्तासु च वर्णयन्ती । अकालकान्तारविशीर्णबन्धुदुःखान्य् असङ्ख्यानि सखी सखीषु
वृद्धा प्रवृद्धोज्ज्वलबाष्पानेत्र कन्थावृता शुष्ककुचा कृशाङ्गी । अवग्रहोग्राशनिदग्धदेशे तत्रान्तरान्ता परिरोदितीयम्
हा पुत्र पुत्रावृतसर्वगात्र दिनत्रयाभोजनजर्जराङ्ग । कृत्तेशुना चर्मणि जीर्णदेहात् कथं क्व मुक्ता भवतासवस् ते
तालीलतालम्बनम् अम्बुदार्द्रदन्तान्तरस्थारुणसत्फलस्य । स्मरामि गुञ्जाफलदामहेतोः पुरस् स्ववध्वा रसहासिनस् ते
कदम्बजम्बीरलवङ्गगुञ्जकुञ्जान्तर् अत्रस्ततरत्तरक्षोः । पश्यामि पुत्रस्य कदा नु भूयो भयङ्कराण्य् आप्लुतिवल्गितानि
न तानि ताम्बूलविलासिनीनां मुखेषु शोभललितानि सन्ति । तमालनीले चिबुकैकदेशे सुतस्य यान्य् आस्यगतामिषस्य
सुतापि नीता सह तेन भर्त्रा यमेन यास्या यमुना समाना । तमालवल्ली सहपुष्पगुच्छा समीरणेनेव वनेचरेण
हा पुत्रि गुञ्जाफलदामहारे समुन्नताभोगपयोधराङ्गि । वातोल्लसत्कज्जलनीलवर्णे पर्णाम्बरे ऽबाधरजे ऽम्बुदन्ते
हा राजपुत्रेन्दुसमान कान्त सन्त्यज्य शुद्धान्तविलासिनीस् ताः । रतिं प्रयातो ऽसि ममात्मजायां न सापि ते सुस्थिरताम् उपेता
संसारनद्यास् स्वतरङ्गभङ्गैः क्रियाविलासैर् विहितोपहासैः । किं नाम तुच्छं न कृतं नृपो ऽसौ यद् योजितः पुक्कसकन्यकायाम्
सा त्रस्तसारङ्गसमाननेत्रा स तृप्तशार्दूलसमानवीर्यः । उभौ गताव् एकपदेन नाशम् आशा सहार्थेन यथा च हेम
मृतेश्वरास्म्य् अस्तमितात्मजास्मि दुर्देशयातास्मि च दुर्गतास्मि । दुर्जातजातास्मि महापदास्मि साक्षात् स्वयं वोन्नमितापदास्मि
नीचावमानप्रभवस्य मन्योः क्षुधावसन्नस्य कलत्रकस्य । शोकस्य वेगाद् अनिवार्यवृत्तेर् नार्यस् सदैकायतनं विनाथाः
दैवोपतप्तस्य विबान्धवस्य मूढस्य रूढस्य महाधिभूमौ । यत् प्राणनं तन् मरणं महापद् या स्यान् मृतिर् जीवितम् उत्तमं तत्
जनैर् विहीनस्य विदेशवृत्तेर् दुःखान्य् अनन्तानि समुल्लसन्ति । सहस्रशाखारससङ्कुलानि तृणानि वर्षास्व् इव पर्वतस्य
एवं लपन्तीं स्वकलत्रवृद्धां दासिभिर् आश्वास्य नृपस् स्त्रियं ताम् । पप्रच्छ किं वृत्तम् इहासि का च का ते सुता कश् च पतिस् तवेति