काश्चित् संसृतयो दीर्घस्वप्नजाग्रत्तया स्थिताः । काश्चित् पुनःपुनस् स्वप्ना जाग्रत्स्वप्नास् तथेतराः
अज्ञानभूमिर् इति सप्तपदा मयोक्ता नानाविकारदपदान्तरभेदभिन्ना । अस्यास् समुत्तरसि चारुविचारणाभिर् दृष्टे प्रबोधविमले स्वयम् आत्मनीति
इमां सप्तपदां ज्ञानभूमिम् आकर्णयानघ । न यया ज्ञातया मोहपङ्के भूयो निमज्जसि
वदन्ति बहुभेदेन वादिनो योगभूमिकाः । मम त्व् अभिमता नूनम् इमा एव शुभप्रदाः
अवबोधं विदुर् ज्ञानं तद् इदं साप्तभूमिकम् । मुक्तिस् तज् ज्ञेयम् इत्य् उक्ता भूमिका सप्तकात् परम्
सत्यावबोधो मोक्षश् चैवेति पर्यायनामनी । सत्यबोधेन जीवो ऽयं नेह भूयः प्ररोहति
ज्ञानभूमिश् शुभेच्छाख्या प्रथमा समुदाहृता । विचारणा द्वितीयात्र तृतीया तनुमानसा
सत्त्वापत्तिश् चतुर्थी स्यात् ततो ऽसंसक्तिनामिका । पदार्थाभावनी षष्ठी सप्तमी तुर्यगा स्मृता
आसाम् अन्ते स्थिता मुक्तिस् तस्यां भूयो न शोचते । एतासां भूमिकानां त्वम् इदं निर्वचनं शृणु
स्थितः किं मूढ एवास्मि प्रेक्षे ऽहं शास्त्रसज्जनम् । वैराग्यपूर्वम् इच्छेति शुभेच्छेत्य् उच्यते बुधैः
शास्त्रसज्जनसम्पर्कवैराग्याभ्यासपूर्वकम् । सदाचारप्रवृत्तिर् या प्रोच्यते सा विचारणा
विचारणाशुभेच्छाभ्याम् इन्द्रियार्थेष्व् अरक्तता । यत्राशातनुताभावात् प्रोच्यते तनुमानसा
भूमिकात्रितयाभ्यासाच् चित्ते ऽर्थविरतेर् वशात् । सत्त्वात्मनि स्थिते शुद्धे सत्त्वापत्तिर् उदाहृता
दशाचतुष्टयाभ्यासाद् असंसङ्गफलेन वै । रूढसत्त्वचमत्कारा प्रोक्तासंसक्तिनामिका
भूमिकापाञ्चकाभ्यासात् स्वात्मारामतया दृढम् । आभ्यन्तराणां बाह्यानां पदार्थानाम् अभावनात्
परप्रयुक्तेन चिरं प्रयत्नेनार्थबोधनात् । पदार्थाभावनानाम्नी षष्ठी सञ्जायते गतिः
भूमिषट्कचिराभ्यासाद् भेदस्यानुपलम्भतः । यत् स्वभावैकनिष्ठत्वं सा ज्ञेया तुर्यगा गतिः
एषा हि जीवन्मुक्तेषु तुर्यावस्थेह विद्यते । विदेहमुक्तविषयं तुर्यातीतम् अतः परम्
ये हि नाम महाभागास् सप्तमीं भूमिकाम् इताः । आत्मारामा महात्मानस् ते महत् पदम् आगताः
जीवन्मुक्ता न मज्जन्ति सुखदुःखरसस्थितौ । प्राकृतेनार्यकार्येण किंचित् कुर्वन्ति वा न वा
पार्श्वस्था बोधितास् सन्तस् सर्वाचारे क्रमागतम् । आचारम् आचरन्त्य् एव सुप्तबुद्धवद् अक्षताः
आत्मारामतया तांस् तास् सुखयन्ति न काश्चन । जगत्क्रियास् सुसंसुप्तान् रूपालोकश्रियो यथा
भूमिकासप्तकं त्व् एतद् धीमताम् एव गोचरम् । न पशुस्थावरादीनां न च म्लेच्छादिचेतसाम्
प्राप्ता ज्ञानदशाम् एतां पशुम्लेच्छादयो ऽपि ये । सदेहा वाप्य् अदेहा वा ते मुक्ता नात्र संशयः
ज्ञप्तिर् हि ग्रन्थिविच्छेदस् तस्मिन् सति विमुक्तता । मृगतृष्णाम्बुबुद्ध्यादिशान्तिमात्रात्मकस् त्व् असौ
ये तु मोहाद् घनात् तीर्णा न प्राप्ताः पावनं पदम् । ते स्थिता भूमिकास्व् आसु स्वात्मलाभपरायणाः
सर्वभूमिगताः केचित् केचिद् आन्तैकभूमिकाः । भूमित्रयगताः केचित् केचित् पञ्चमभूगताः
भूमिषट्कगताः केचित् केचित् सार्धैकभूमिकाः । भूचतुष्टयगाः केचित् केचिद् भूमिद्वये स्थिताः
भूम्यंशभाजनाः केचित् केचित् सार्धत्रिभूमिकाः । केचित् सार्धचतुर्भूकास् सार्धषड्भूमिकाः परे
विवेकिनो नरा लोके चरन्त इति भूमिषु । गृहायतनतापस्य दशावेशेषु संस्थिताः