अविद्यमानयैवेदं पेलवाङ्ग्या सुतुच्छया । मिथ्याभावनया नाम चित्रम् अन्धीकृतं जगत्
अरूपया निराकृत्या चारुचेतनहीनया । असत्येवाशु नश्यन्त्या चित्रम् अन्धीकृतं जगत्
आलोकेन विनश्यन्त्या स्फुरन्त्या तमसो ऽन्तरे । कौशिकेक्षणधर्मिण्या चित्रम् अन्धीकृतं जगत्
कुकर्मैकान्तकारिण्या न सहन्त्यावलोकनम् । देहम् अप्य् अविजानन्त्या चित्रम् अन्धीकृतं जगत्
सुधीराचारधर्मिण्या नित्यं प्राकृतकान्तया । अनारतास्तङ्गतया चित्रम् अन्धीकृतं जगत्
अनन्तदुःखाकुलया सदैव धृतयानया । सम्बोधहीनया नाम चित्रम् अन्धीकृतं जगत्
कामक्रोधघनस्तन्या तमःप्रसरवक्त्रया । अचेतनशरीरिण्या चित्रम् अन्धीकृतं जगत्
आत्मान्धकूपास्पदया जडया जाड्यजीर्णया । दुःखदीर्घप्रलापिन्या चित्रम् अन्धीकृतं जगत्
पुरुषासङ्गभङ्गिन्या रोगिण्याक्षतमायया । विवर्तिन्या विवक्षासु चित्रम् अन्धीकृतं जगत्
पुरुषस्य न या शक्ता सोढुम् ईक्षितम् अप्य् अलम् । तया स्त्रियाशरणया चित्रम् अन्धीकृतः पुमान्
न यस्याश् चेतनैवास्ति याप्य् अनष्टैव नश्यति । तया स्त्रियापुरुषया चित्रम् अन्धीकृतः पुमान्
अनन्तदुष्प्रसरविलासकारिणी क्षयोदयोन्मुखसुखदुःखकारिणी । इयं प्रभो विगलति केन वासना मनोगुहानिलयनिबद्धभावना
अविद्याविभवप्रोत्थं जगतः पुरुषस्य वा । महद् आन्ध्यम् इदं ब्रह्मन् कथं नाम विनश्यति
यथा तुषारनलिनी भास्करालोकनात् क्षणात् । नश्यत्य् एवम् अविद्येयं नश्यत्य् आत्मावलोकनात्
तावत् संसारभृगुषु स्वात्मना सह देहिनम् । आन्दोलयति सा यैषा दुःखकण्टकजालिषु
अविद्या यावद् अस्यास् तु नोत्पन्ना क्षयकारिणी । स्वयम् आत्मावलोकेच्छा मोहसङ्क्षयदायिनी
अस्याः परं प्रपश्यन्त्यास् स्वात्मनाशः प्रवर्तते । आतपानुभवार्थिन्याश् छायाया इव राघव
दृष्टे सर्वगते देवे स्वयम् एव विलीयते । सर्वाशाभ्युदिते छाया द्वादशार्कगणे यथा
इच्छामात्रम् अविद्येह तन्नाशो मोक्ष उच्यते । स चासङ्कल्पमात्रेण सिद्धो भवति राघव
मनाग् अपि मनोव्योम्नि वासनातमसि क्षते । कालिमा तनुताम् एति चिदादित्यमहोदयात्
यथोदिते दिनकरे क्वापि याति तमस्वती । तथा विवेके ऽभ्युदिते क्वाप्य् अविद्या प्रलीयते
दृढवासनया बन्धो घनताम् एति चेतसः । चलवेतालसङ्कल्पस् सन्ध्याकाले यथा शिशोः
यावत् किञ्चिद् इदं दृश्यं साविद्या क्षीयते च सा । आत्मभावनया ब्रह्मन्न् आत्मासौ कीदृशस् स्मृतः
चेत्यानुपातरहितं सामान्येन च सर्वगम् । यच् चित्तत्त्वम् अनाख्येयं स आत्मा परमेश्वरः
आब्रह्मस्तम्बपर्यन्तं तृणादि यद् इदं जगत् । तत् सर्वं सर्वदात्मैव नाविद्या विद्यते ऽनघ
सर्वं च खल्व् इदं ब्रह्म नित्यं चिद्घनम् अक्षयम् । कल्पनान्या मनोनाम्नी विद्यते न हि काचन
न जायते न म्रियते किञ्चिद् अस्मिञ् जगत्त्रये । न च भावविकाराणां सत्ता क्वचन विद्यते
केवलं केवलाभासं सर्वसामान्यम् अक्षतम् । चेत्यानुपातरहितं चिन्मात्रम् इह विद्यते
अस्मिन् नित्ये तते शुद्धे चिन्मात्रे निरुपद्रवे । शान्ते समसमाभोगे निर्विकारोदितात्मनि
यैषा स्वभावाभिगतं स्वयं सङ्कल्प्य धावति । चिच् चेत्यं स्वयम् अम्लाना सा म्लाना तन् मनस् स्मृतम्