न च शाम्बरिकोत्थेयं माया मनसि मोहनी । अर्थस्य गृध्नवो ह्य् एते नित्यं शाम्बरिकाः किल
यत्नेन प्रार्थयन्ते ऽर्थं नान्तर्धानं व्रजन्ति ते । इति सन्देहदोलायां संस्थितौ लुठिता वयम्
सभायाम् अवसं तस्याम् अहं राम तदा किल । तेन प्रत्यक्षतो दृष्टं मयैतन् नाप्ततश् श्रूतम्
अतिबहुकलनाविवर्धिताङ्गं नय निजचित्तम् इदं शमं महात्मन् । शमम् उपगमिते परं स्वभावे परमम् उपैष्यसि पावनं पदं तत्
परस्मात् कारणाद् आदौ चिच् चेत्यपदपातिनी । कलनापदम् आसाद्य कलङ्ककलनान्तरम्
असत्स्व् एव विमोहेषु रामैवम्प्रायवृत्तिषु । घनेषु तुच्छताम् एत्य चिराय परिमज्जति
असद् एव मनोवृत्तिर् म्लाना विस्तारयत्य् अलम् । दुःखं दोषसहस्रेण वेतालम् इव बालकः
सद् एव हि महादुःखम् असत्तां नयति क्षणम् । निष्कलङ्का मनोवृत्तिर् अन्धकारम् इवार्करुक्
नयद् अभ्याशतां दूरम् अभ्याशं दूरतां नयत् । मनो वल्गति भूतेषु बालो बालखगेष्व् इव
अभयं भयम् अज्ञस्य चेतसो वासनावतः । दूरतो मुग्धपान्थस्य स्थाणुर् याति पिशाचताम्
शत्रुत्वं शङ्कते मित्रे कलङ्कमलिनं मनः । मदाविष्टमतिर् जन्तुर् भ्रमत् पश्यति भूतलम्
पर्याकुले हि मनसि शशिनो जायते ऽशनिः । अमृतं विषभावेन भुक्तं याति विषक्रियाम्
पुरपत्तननिर्माणम् असत् सद् इव पश्यति । वासनावलितं चेतस् स्वप्नवज् जाग्रद् एव हि
मोहैककारणं जन्तोर् मनसो वासनोल्बणा । उत्खातव्या प्रयत्नेन मूलच्छेदेन चैव सा
वासनावागुराकृष्टो मनोहरिणको नृणाम् । परां विवशताम् एति संसारवनगुल्मके
येनोच्छिन्ना विचारेण जीवस्य ज्ञेन वासना । निरभ्रस्येव सूर्यस्य तस्यालोको विराजते
अतस् त्वं मन एवेदं नरं विद्धि न देहकम् । जडो देहो मनस् त्व् अत्र न जडं नाजडं विदुः
यत् कृतं मनसा राम तत् कृतं विद्धि राघव । यत् त्यक्तं मनसा राम तत् त्यक्तं विद्धि राघव
मनोमात्रं जगत् कृत्स्नं मनः पर्वतमण्डलम् । मनो व्योम मनो भूमिर् मनो वायुर् मनो महान्
मनो यदि पदार्थं तु तद्भावेन न योजयेत् । ततस् सूर्यादयो ऽप्य् एते न प्रकाशाः कदाचन
मनो मोहम् उपादत्ते यस्यासौ मूढ उच्यते । शरीरे मोहम् आपन्ने न शवे मूढ उच्यते
मनः पश्यद् भवत्य् अक्षि शृण्वच् श्रवणतां गतम् । त्वग्भावं स्पर्शनाद् एति घ्राणताम् एति शिङ्घनात्
रसनाद् रसताम् एति विचित्रास्व् अत्र वृत्तिषु । नाटके नटवद् देहे मन एवाभिवर्तते
लघु दीर्घं करोत्य् एतत् सत्तासत्तां च गच्छति । कटुतां नयति स्वादु रिपुं नयति मित्रताम्
य एव प्रतिभासो ऽस्य चेतसो वृत्तिवर्तिनः । तत् सद् एव हि प्रत्यक्षं तन्मात्रानुभवाद् इह
प्रतिभासवशाद् एव स्वप्नार्थलितचेतसः । हरिश्चन्द्रस्य सम्पन्ना रात्रिर् द्वादशवार्षिकी
चित्तानुभाववशतो मुहूर्तत्वं गतं युगम् । इन्द्रद्युम्नस्य वैरिञ्चपुराभ्यन्तरवर्तिनः
मनोज्ञया मनोवृत्त्या सुखतां याति रौरवम् । प्रातःप्राप्यस्वराज्यस्य सुबद्धस्येव बन्धनम्
जिते मनसि सर्वैव विजितैवेन्द्रियावली । शीर्यते च यथा तन्तौ दग्धे सौक्तिकमालिका
सर्वतस् स्थितया स्वच्छरूपया निर्विकारया । समया सूक्ष्मया नित्यं चिच्छक्त्या साक्षिभूतया