निष्पक्षि क्षारनीहारं निर्वृक्षम् अजलं महत् । सम्प्राप्तो ऽहम् अपर्यन्तम् अरण्यं तान्तवाहनः
तद् द्वितीयम् इवाकाशं तथाष्टमम् इवाम्बुधिम् । पञ्चमं सागरम् इव संशुष्कं शून्यकोटरम्
ज्ञस्येव विततं चेतो मूर्खस्येव रुषो ऽजवम् । अदृष्टजनसंसर्गम् अजाततृणपल्लवम्
अरण्यं महद् आसाद्य मतिर् मे खेदम् आगता । ललनेवैत्य दारिद्र्यं निरन्नफलबान्धवम्
कचन्मरुमरीच्यम्बुपूरप्लुतककुब्मुखे । आसूर्यान्तं दिनं तत्र प्रक्रान्तं सीदता मया
तद् अरण्यं मयातीतम् अतिकृच्छ्रेण खेदिना । विवेकिनेव संसारो मध्यशून्यातताकृतिः
तद्दिनेनातिवाह्याहं प्राप्तवाञ् जङ्गलं महत् । अस्ताद्रिसानुं खिन्नः खं शून्यं भ्रान्त्वेव भास्करः
जम्बूकदम्बप्रायेषु कलालापाः पतत्रिणः । यत्र स्फुरन्ति षण्डेषु पान्थानाम् इव बन्धवः
यत्र शष्पशिखाश्रेण्यो दृश्यन्ते ऽविरलास् स्थले । कदर्थलक्ष्म्या जिह्मस्य हृदीवानन्दवृत्तयः
पूर्वाद् अरण्याद् अरसात् तद् धि किञ्चित् सुखावहम् । अत्यन्तदुःखान् मरणाद् वरं व्याधिर् हि जन्तुषु
तत्र जम्बीरषण्डस्य तलं सम्प्राप्तवान् अहम् । मार्काण्डेय इवागेन्द्रम् एकार्णवविहारतः
आलम्बिता मया तत्र स्कन्धसंसङ्गिनी लता । नीला जलदमालेव तापतप्तेन भूभृता
मयि प्रलम्बमाने ऽस्यां प्रयातस् स तुरङ्गमः । गङ्गावलम्बिनि जने यथा दुष्कृतसञ्चयः
चिरदीर्घाध्वगः खिन्नस् तत्र विश्रान्तवान् अहम् । भानुर् अस्ताचलोत्सङ्गे तले कल्पतरोर् इव
यावत् समस्तसंसारव्यवहारभरैस् समम् । रविर् विश्रमणायेव निविष्टो ऽस्ताचलाङ्गने
शनैश् श्यामिकया ग्रस्ते समस्ते भुवनोदरे । रात्रिसंव्यवहारेषु सम्प्रवृत्तेषु जङ्गले
अहं तनुतृणे तस्मिन् पेलवे षण्डकोदरे । निलीनो ऽविरलालस्यस् स्वनीडे विहगो यथा
विपद्भ्रष्टविवेकस्य च्छिन्नाशस्य गलत्स्मृतेः । विक्रीतस्येव दीनस्य मग्नस्येवान्धकूपके
तत्र कल्पसमा रात्रिर् मोहमग्नस्य मे गता । एकार्णवोह्यमानस्य मार्काण्डेयमुनेर् इव
न स्नातवान् न स्थितवान् न तदा भुक्तवान् अहम् । केवलं मे गता रात्रिस् सापदां धुरि तिष्ठतः
विनिद्रस्य विधैर्यस्य स्फुरतस् सह पल्लवैः । मम दुःखातिदैर्घ्येण सा व्यतीयाय शर्वरी
ततस् तिमिरलेखासु सह तारेन्दुकैरवैः । मयीवापद्यमानासु म्लानताम् अलसाननैः
शाम्यन्तीषु च वेतालक्ष्वेडास्व् अजनजङ्गले । सह शीतार्तिमद्दन्तपङ्क्तिटाङ्कारसीत्कृतैः
माम् अबन्तरनिर्मग्नं हसन्तीम् इव दृष्टवान् । अहं पूर्वां दिशं प्रातर् मधुपानारुणाम् इव
क्षणाद् अज्ञ इव ज्ञानं दरिद्र इव काञ्चनम् । दृष्टवान् अहम् अर्कं खवारणारोहणोन्मुखम्
उत्थाय वारवाणं च तत आस्फोटितं मया । हस्तिचर्म हरेणेव सन्ध्यानृत्तानुरागिणा
प्रवृत्तस् ताम् अहं स्फारां विहर्तुं जङ्गलस्थलीम् । कालो जगत्कुटीं कल्पदग्धभूतगणाम् इव
न किञ्चिद् दृश्यते तत्र भूतं जरढजङ्गले । अभिजातो गुणलवो यथा मूर्खशरीरके
केवलं विगताशङ्कं षण्डभ्रमणचञ्चलाः । चीचीकूचीचीवचना विहरन्ति विहङ्गमाः
अथाष्टभागम् आपन्ने व्योम्नो दिवसनायके । शुष्कावश्यायलेशासु स्नातास्व् इव लतासु च