सहस्रेण स बाहूनाम् आदाय परिघान् बहून् । प्रहरत्य् आत्मनः पृष्ठे स्वात्मनैव पलायते
दृढप्रहारैः प्रहरन् स्वयम् एवात्मनात्मनि । प्रविद्रवति भीतात्मा स योजनशतान्य् अपि
क्रन्दन् पलायमानो ऽसौ गत्वा दूरम् इतस् ततः । श्रमवान् विवशाकारो विशीर्णचरणाङ्गकः
पतितो ऽवश एवाशु महत्य् अन्धो ऽन्धकूपके । कृष्णरात्रितमोभीमनभोगम्भीरकोटरे
ततः कालेन महता सो ऽन्धकूपात् समुत्थितः । पुनः प्रहारैः प्रहरन् विद्रवत्य् आत्मनात्मनः
पुनर् दूरतरं गत्वा करञ्जवनगुल्मकम् । प्रविष्टः कण्टकव्याप्तं शलभः पावकं यथा
तस्मात् करञ्जगहनाद् विनिष्क्रम्य क्षणाद् इव । स्वयं प्रहारैः प्रहरन् विद्रवत्य् आत्मनात्मनः
पुनर् दूरतरं गत्वा तम् एवान्धो ऽन्धकूपकम् । स सम्प्रविष्टस् त्वरया विशीर्णावयवाकृतिः
अन्धकूपात् समुत्थाय प्रविष्टः कदलीवनम् । पुनः प्रहारैः प्रहरन् विद्रवत्य् आत्मनात्मनः
पुनर् दूरतरं गत्वा शशाङ्ककरशीतलम् । कदलीकाननं कान्तं सम्प्रविष्टो हसन्न् इव
कदलीषण्डकात् तस्माद् विनिष्क्रम्य पुनः क्षणात् । कदलीकाननाच् छुभ्रं करञ्जवनगुल्मकम्
करञ्जकवनात् कूपं कूपाद् रम्भावनान्तरम् । प्रविश्य प्रहरंश् चैव स्वयम् आत्मनि संस्थितः
एवंरूपनिजाचारस् सो ऽवलोक्यादरान् मया । अवष्टभ्य बलाद् एव मुहूर्तं परिबोधितः
पृष्टश् च कस् त्वं किम् इदं केनार्थेन करोषि वा । किं नामाभिमतं ते स्यात् किं मुधा परिमुह्यसि
इति पृष्टेन कथितं तेन मे रघुनन्दन । नाहं कश्चिन् न चैवेदं मुने किञ्चित् करोम्य् अहम्
त्वयायम् अवभग्नो ऽस्मि त्वं मे शत्रुर् अरिन्दम । त्वया दृष्टो ऽस्मि नष्टो ऽस्मि दुःखाय च सुखाय च
इति उक्त्वा माम् असाव् अङ्गान्य् आलोक्य स्वानि तिष्ठवान् । रुरोदार्तरवं दीनो मेघो वर्षन्न् इवारवी
क्षणमात्रेण तत्रासाव् उपसंहृत्य रोदनम् । स्वान्य् अङ्गानि समालोक्य जहासेन्द्वंशुवत् सितम्
अथाट्टहासपर्यन्ते स पुमान् पुरतो मम । क्रमेण तानि तत्याज स्वान्य् अङ्गानि समन्ततः
प्रथमं पतितं तस्य शिरः परमदारुणम् । ततस् ते बाहवः पश्चाद् वक्षस् तदनु चोदरम्
अथ क्षणेन स पुमांस् तान्य् अङ्गानि च सम्भ्रमः । सर्वम् अन्तर्धिम् आयातं स्वप्नो बोधवतो यथा
विचार्य नियतेश् शक्तिं ततो गन्तुम् उपस्थितः । दृष्टवान् अहम् एकान्ते पुनर् अन्यं तथा नरम्
सो ऽपि प्रहारान् परितः प्रयच्छन् स्वयम् आत्मनि । बाहुभिः पीवराकारैस् स्वयम् एव पलायते
कूपे पतति कूपात् तु समुत्थायाभिधावति । पुनः पतति कुञ्जे ऽन्तः पुनर् आर्तः पलायते
पुनः प्रविशति स्वच्छं क्षणं शिशिरकाननम् । रुष्टः पुनः पुनस् तुष्टः पुनः प्रहरति स्वयम्
एवम्प्रायनिजाचारश् चिरम् आलोक्य सस्मयम् । स मया समवष्टभ्य परिपृष्टस् तथैव हि
तेनैवाथ क्रमेणासौ रुदित्वा सम्प्रहस्य च । अङ्गैर् विशीर्णताम् एत्य ययाव् अलम् अलक्ष्यताम्
विचार्य नियतेश् शक्तिं ततो गन्तुम् उपस्थितः । दृष्टवान् अहम् एकान्ते पुनर् अन्यं तथा नरम्
प्रहरंस् तद्वद् एवासौ स्वयम् एव पलायते । पलायमानः पतितो महत्य् अन्धो ऽन्धकूपके
तत्राहं सुचिरं कालम् अवसं तत्प्रतीक्षकः । यावत् स सुचिरेणापि कूपाद् अभ्युत्थितश् शठः