विद्यागृहगतो बालः पराम् एति कदर्थनाम् । आलान इव नागेन्द्रो विषवैषम्यभीषणाम्
नानामनोरथमयी मिथ्याकल्पितकल्पना । दुःखायात्यन्तदीर्घाय बालता पेलवाशया
सम्भृष्टं तुहिनं भोक्तुम् इन्दुम् आदातुम् अम्बरात् । वाञ्छ्यते येन मौर्ख्येण तत् सुखाय कथं भवेत्
अन्तश्चितेर् अशक्तस्य शीतातपनिवारणे । को विशेषो महाबुद्धे बालस्योर्वीरुहस्य च
उड्डीनम् अभिवाञ्छन्ति पक्षाभ्यां क्षुत्परायणाः । भयाहारपरा नित्यं बाला विहगधर्मिणः
शैशवे गुरुतो भीतिर् मातृतः पितृतस् तथा । जनतो ज्येष्ठबालाच् च शैशवं भयमन्दिरम्
सकलदोषदशाविहताशयं शरणम् अप्य् अविवेकविलासिनः । इह न कस्यचिद् एव महामुने भवति बाल्यम् अलं परितुष्टिदम्
बाल्यानर्थम् अथ त्यक्त्वा पुमान् अभिहताशयः । आरोहति निपाताय यौवनश्वभ्रसम्भ्रमम्
तत्रानन्तविलासस्य लोलस्य स्वस्य चेतसः । वृत्तीर् अनुसरन् याति दुःखाद् दुःखतरं जडः
स्वचित्तबिलसंस्थेन नानासम्भ्रमकारिणा । बलात् कामपिशाचेन विवशः परिभूयते
चिन्तानां लोलवृत्तीनां ललनानाम् इवाभितः । अर्पयत्य् अवशश् चेतो ज्वालानाम् आत्मजं यथा
ते ते दोषा दुरारम्भास् तत्र तं तादृशाशयम् । तरुणं प्रविलुम्पन्ति दृश्यास् ते नैव ये मुने
महानरकबीजेन सन्ततभ्रमदायिना । यौवनेन न ये नष्टा नष्टा नान्येन ते जनाः
नानारसमयी चित्रा वृत्तान्तनिचयोम्भिता । भीमा यौवनभूर् येन तीर्णा धीरस् स उच्यते
निमेषभासुराकारम् आलोलघनगर्जितम् । विद्युत्प्रकाशम् अनिशं यौवनं मे न रोचते
विविधावर्तबहुलं पङ्कलग्नं जडाशयम् । तरङ्गभङ्गुरं भीमं यौवनं मे न रोचते
सर्वस्याग्रेसरं पुंसः क्षणमात्रमनोहरम् । गन्धर्वनगरप्रख्यं यौवनं मे न रोचते
इषुप्रपातमात्रं हि सुखदं दुःखभासुरम् । दाहदोषप्रदं नित्यं यौवनं मे न रोचते
मधुरं स्वादु तिक्तं च दूषणं दोषभूषणम् । सुराकल्लोलसदृशं यौवनं मे न रोचते
असत्यं सत्यसङ्काशम् अचिराद् विप्रलम्भदम् । स्वप्नाङ्गनासङ्गसमं यौवनं मे न रोचते
क्षणप्रकाशतरलं मिथ्यारचितचक्रिकम् । अलातचक्रप्रतिमं यौवनं मे न रोचते
मृदुस्फारतरोदारम् अन्तश्शून्यं क्षणक्षतम् । शरदम्बुदसङ्काशं यौवनं मे न रोचते
आपातमात्ररमणं सद्भावरहितान्तरम् । वेश्यास्त्रीसङ्गमप्रख्यं यौवनं मे न रोचते
ये केचन दुरारम्भास् ते सर्वे सर्वदुःखदाः । तारुण्ये सन्निधिं यान्ति महोत्पाता इव क्षये
हार्दान्धकारकारिण्या भैरवाकारवान् अपि । यौवनाज्ञानयामिन्या बिभेति भगवान् अपि
सुविस्मृतशुभाचारं बुद्धिवैधुर्यदायिनम् । ददात्य् अतितराम् एष भ्रमं यौवनविभ्रमः
कान्तावियोगजातेन हृदि दुर्धर्षवह्निना । यौवने दह्यते जन्तुस् तरुर् दावाग्निना यथा
विस्तीर्णापि प्रसन्नापि पावन्य् अपि हि यौवने । मतिः कलुषताम् एति प्रावृषीव तरङ्गिणी
शक्यते घनकल्लोलभीमा रोधयितुं नदी । न तु तारुण्यतरला तृष्णातरलितान्तरा
सा कान्ता तौ स्तनौ पीनौ ते विलासास् तद् आननम् । तारुण्य इति चिन्ताभिर् याति जर्जरतां जनः