एकं द्वौ वा बहून् वापि कुरु सर्गान् प्रजापते । स्वेच्छयात्मनि तिष्ठ त्वं किं गृहीतं तवैन्दवैः
अथैन्दवे जगज्जाले भानुनेत्थम् उदाहृते । मया सञ्चिन्त्य सुचिरम् इदम् उक्तं महामुने
युक्तम् उक्तं त्वया भानो विततं हि किलाम्बरम् । मनश् च विततं चापि चिदाकाशश् च विस्तृतः
तद् यथाभिमतं सर्गं नित्यं कर्म करोम्य् अहम् । कल्पयामि बहून्य् आशु भूतजालानि भास्कर
तत् त्वम् एवाशु भगवन् प्रथमो ऽत्र मनुर् भव । कुरु सर्गं यथाकामं मया समभिचोदितः
अथैतत् स महातेजा मम वाक्यं प्रभाकरः । अङ्गीकृत्य द्विधात्मानं चकार तपतां वरः
एकेन प्राक्तने तस्मिन् वपुषा सूर्यतां गतः । व्योमाध्वगतया सर्गे ततान दिवसावलीम्
मन्मनुत्वं द्वितीयेन कृत्वा स्ववपुषा क्षणात् । ससर्ज सकलां सृष्टिं तताम् अभिमतां मम
प्रतिभासम् उपायाति यद् यद् अस्य हि चेतसः । तत् तत् प्रकटताम् एति स्थैर्यं सफलताम् अपि
सामान्यब्राह्मणा भूत्वा प्रतिभासवशात् किल । ऐन्दवा ब्रह्मतां याता मनसः पश्य शक्तताम्
यथैवैन्दवजीवास् ते चित्तत्वाद् ब्रह्मतां गताः । वयं तथैव चिद्भावाच् चित्तत्वाद् ब्रह्मतां गताः
चित्तं हि प्रतिभासात्म यच् च तत्प्रतिभासनम् । तद् इदं भाति देहादिखाभं नातो ऽस्ति देहदृक्
चित्त्वम् आत्मचमत्कारस् तच् चमत्कुरुते स्वतः । यद् यावत्सम्भवं स्वात्मन्य् एवान्तर् मरिचात्मवत्
तद् एतच् चित्तवद् भातम् आतिवाहिकनामकम् । तद् एवोदाहरन्त्य् एतद् देहनाम्ना घनं भ्रमि
कथ्यते जीवनाम्नैतच् चेतः प्रतनुवासनम् । शान्तं देहचमत्कारं जीवं विद्धि क्रमात् परम्
नाहं न चान्यद् अस्तीह चित्त्वं चित्तम् इदं स्थितम् । वसिष्ठैन्दवसंविद्वद् असत् सत्ताम् इवागतम्
यथैन्दवमनो ब्रह्मा तथैवायम् अहं स्थितः । मत्कृतं चाहम् एवेदं सङ्कल्पात्मैव भासते
कश्चिच् चित्तविलासो ऽयं ब्रह्माहम् इति संस्थितः । स्वभाव एव देहादि विद्धि शून्यतरात्मखात्
शुद्धा चित् परमात्मैकरूपिणीत्य् एव भावनात् । जीवीभूय मनो भूत्वा वेत्तीत्थं देहतां मुधा
सर्वम् ऐन्दवसंसारवद् इदं भाति चिद्वपुः । सम्पन्नम् अप्रबोधात्म दीर्घस्वप्नस् स्वशक्तिजः
द्विचन्द्रविभ्रमाकारं तन्मात्राकारविभ्रमम् । ऐन्दवाब्जजवद् रूढं चितश् चित्त्वं मनो भवेत्
न सन् नासद् अहंरूपं सत्त्वासत्त्वे तथैव च । उपलम्भेन सद्रूपम् असत्यं तद्विरोधतः
जडाजडं मनो विद्धि सङ्कल्पात्म बृहद्वपुः । अजडं ब्रह्मरूपत्वाज् जडं दृश्यात्मतागमात्
दृश्यानुभवसत्यात्म तदभावे विलायि तत् । कटकत्वं यथा हेम्नि तथा ब्रह्मणि संस्थितम्
सर्वत्वाद् ब्रह्मणस् सर्वं जडं चिन्मयम् एव वा । अस्मदादिशिलान्तात्म न जडं न च चेतनम्
दार्वादीनाम् अचित्त्वेन नोपलम्भस्य सम्भवः । उपलम्भो हि सदृशसम्बन्धाद् एव जायते
उपलब्धेर् जडं विद्धि चेतनं सर्वम् एव हि । उपलम्भो हि सम्बन्धात् सम्बन्धो हि समात्मनोः
जडचेतनशान्तादिशब्दार्थश्रीर् न विद्यते । अनिर्देश्ये पदे पत्त्रलतादीव महामरौ
चितौ यच् चेत्यकलनं तन् मनस्त्वम् उदाहृतम् । चिद्भागो ऽत्राजडो भागो जाड्यम् अत्र तु चेत्यता
चिद्भागो ऽत्रावबोधांशो जडं चेत्यं हि दृश्यता । इति जीवो जगद्भ्रान्तिं पश्यन् गच्छति लोलताम्