यद् यथा स्फुरितं चित्त्वं तत् तथान्यत्म चिद् भवेत् । स्वयम् एवानियमितस् ततस् स्यान् नेह किञ्चन
न च नाम नकिञ्चित्त्वं युज्यते चित्स्वरूपिणः । त्यक्त्वा समस्तसंस्थानं हि संतिष्ठतु वै कथम्
सर्गादौ स्वयम् एवान्तश् चिद् यथा कचितात्मनि । हिमाग्न्यादितयाद्यापि सा तथास्ते स्वसत्तया
तस्मात् स्वसत्तासन्त्यागस् सतः कर्तुं न युज्यते । यदा चिदादेस् तेनेयं नियतिर् न विनश्यति
यद् यथा कचितं यत्र व्योमरूप्य् अपि पार्थिवम् । सर्गादौ तस्य चलितुम् अद्य यावन् न युज्यते
या यथा चित् प्रकचिता प्रतिपक्षविदं विना । न सा ततः प्रचलति वेदनाभ्यासतस् स्वयम्
जगदादाव् अनुत्पन्नं यच् चेदम् अनुभूयते । तत् संविद्व्योमकचनं स्वप्नस्त्रीसुरतं यथा
असत्यम् एव सत्याभं प्रतिभानम् इति स्थितम् । इति स्वभावसंवित्तिर् इत्थं भूतानुभूतयः
सर्गादौ या यथा रूढा संवित्कचनसन्ततिः । साद्यापि चालितान्येन स्थिता नियतिर् दृश्यते
गृहीतव्योमतासंविच् चिद्व्योम व्योमतां गतम् । गृहीतकालतासंविच् चिन्नभः कालतां गतम्
गृहीतजलसंविद् चिद्व्योम वारि व्यवस्थितम् । स्वप्ने तथा हि पुरुषः पश्यत्य् आत्मनि वारिताम्
स्वमरुत्संविदा भाति भवत्य् एषा यथास्थिता । चिच्चमत्कारचातुर्यम् असद् एतत् समूहते
खत्वं मरुत्त्वम् उर्वीत्वम् अप्त्वम् अग्नित्वम् अप्य् असत् । वेत्त्य् अन्तस् स्वप्नसङ्कल्पध्यानेष्व् इव चितिस् स्वयम्
मरणानन्तरं कर्मफलानुभवनक्रमम् । सर्वकर्मेहशान्त्यर्थं श्रुतं श्रेयस्करं शृणु
रूढादिसर्गे नियतिर् यैकद्वित्रिचतुर्मिता । पुष्ट्यादिष्व् आयुषः पुंसां तस्याथ नियतिं शृणु
देशकालक्रियाद्रव्यशुद्ध्यशुद्धी स्वकर्मणाम् । ऊनत्वे चाधिकत्वे च नृणां कारणम् आयुषः
स्वकर्मधर्मे ह्रसति ह्रसत्य् आयुर् नृणाम् इह । वृद्धे वृद्धिम् उपायाति समम् एव भवेत् समे
बालमृत्युप्रदैर् बालो युवा यौवनमृत्युदैः । वृद्धमृत्युप्रदैर् वृद्धः कर्मभिर् मृतिम् ऋच्छति
यो यथा शास्त्रम् आरब्धं स्वधर्मम् अनुतिष्ठति । भाजनं भवति श्रीमान् स यथाशास्त्रम् आयुषः
एवं कर्मानुसारेण जन्तुर् अन्त्यां दशाम् इतः । भवत्य् अस्तङ्गतवचो दृङ्मर्मच्छेदिवेदनः
मरणं मे समासेन कथयेन्दुसमानने । किं सुखं मरणं किं वा दुःखं मृत्वा च किं भवेत्
त्रिविधाः पुरुषास् सन्ति देहस्यान्ते मुमूर्षवः । मूर्खो ऽथ धारणाभ्यासी युक्तिमान् पुरुषस् तथा
अभ्यस्य धारणाश् चेष्टा देहं त्यक्त्वा यथासुखम् । प्रयाति धारणाभ्यासी युक्तियुक्तस् तथैव च
धारणा यस्य नाभ्यासं प्राप्ता नैव स मुक्तिभाक् । मूर्खस् स्वमृतिकाले ऽसौ दुःखम् एत्य् अवशाशयः
वासनावेशवैवश्यं भावयन् विषयाशयः । दीनतां परमाम् एति परिलूनम् इवाम्बुजम्
अशास्त्रसंस्कृतमतिर् असज्जनपरायणः । मृताव् अनुभवत्य् अन्तर् दाहम् अग्नाव् इव च्युतः
यदा घर्घरकण्ठत्वं वैरूप्यं दृष्टिवर्णजम् । गच्छत्य् एष विनाशात्मा तदा भवति दीनधीः
परमश्यामलालोको दिवाभ्युदितरात्रिकः । भ्रमद्दिङ्मण्डलाभोगो घनमेचकिताम्बरः
मर्मव्यथाविधुरितः प्रभ्रमद्वृक्षमण्डलः । आकाशीभूतवसुधो वसुधीभूतखान्तरः
परिवृत्तककुप्चक्र उह्यमान इवार्णवे । नीयमान इवाकाशे घननिद्रोन्मुखाशयः