अतो ज्ञानविवेकेन पुण्येनाथ वरेण वा । पुण्यदेहे न गच्छन्ति परं लोकम् अनेन नो
शुष्कपर्णं किलाङ्गारे पतद् एवाशु दह्यते । अयं देवमयीं देहः प्राप्त एव विशीर्यते
एतावद् एव भवति वरलाभविजृम्भितैः । यथा संवित् स एवाहं तथा स्मृत इति स्थितिः
यस् सर्पप्रत्ययो रज्ज्वां स कथं सर्पकार्यकृत् । आत्मन्य् एव हि यो नास्ति तस्य का कार्यकारिता
यत् त्व् एतन् मृत इत्य् एव मिथ्या समनुभूयते । प्रागभ्यासस्य पुष्टस्य नामैतत् प्रविजृम्भितम्
स्वानुभूते जगज्जाले सुगमे संसृतिभ्रमः । नान्यसङ्कल्पिते नाम सर्गाद्यभ्यास ईदृशः
अन्तर् अनुभूयमानास् संसृतयो बाह्यभूतजालानाम् । अविदितवेद्यदृशाम् अतिदूरे पुंसाम् इवैन्दवं बिम्बम्
तस्माद् ये वेद्यवेत्तारो ये वा धर्मं परं श्रिताः । आतिवाहिकदेहत्वं प्राप्नुवन्त्य् एव नेतरे
आधिभौतिकदेहत्वं मिथ्या भ्रममयात्मकम् । कथम् अन्ये स्थितिं यातु च्छायास् ते कथम् आतपे
लीला विदितवेद्या नो परमं धर्मम् आश्रिता । केवलं तेन सा भर्तृकल्पितं नगरं गता
एवम् एषा प्रयाता तु भर्ता पश्य ममाम्बिके । प्रवृत्तः प्राणसन्त्यागे कर्तव्यम् किम् इहाधुना
भावाभावेषु भावानां कथं नियतिर् आगता । कथं भूयो ऽप्य् अनियतिर् मृतिजन्मादिषूचिता
कथं स्वभावसंसिद्धिः कथं सत्ता पदार्थगा । कथम् अग्न्यादिषूष्णत्वं पृथ्व्यादौ स्थिरता कथम्
हिमादिषु कथं शैत्यं का सत्ता कालखादिषु । भावाभावग्रहोत्सर्गस् स्थूलसूक्ष्मदृशः कथम्
कथम् अत्यन्तम् उच्छ्रायं तृणगुल्माङ्कुरादिकम् । वस्तुनायात्य् अनष्टे ऽपि स्थिते स्वोच्छ्रायकारणे
महाप्रलयसंपत्तौ सर्गास्थास्तमये सति । अनन्ताकाशम् आशान्तं सद् ब्रह्मैवावतिष्ठते
तच्चिद्रूपतया तेजःकणो ऽहम् इति चेतति । स्वप्ने संविद् यथा हि त्वम् आकाशगमनादि वा
तेजःकणो सौस्थूलत्वम् आत्मनात्मनि विन्दति । असत्यम् एव सत्याभं ब्रह्माण्डं तद् इदं स्मृतम्
तत्रान्तर् ब्रह्म तद् वेत्ति ब्रह्माहम् अयम् इत्य् अथ । मनोराज्यं स कुरुते खात्मैव तद् इदं जगत्
तस्मिन् प्रथमतस् सर्गे या यथा यत्र संविदः । कथितास् तास् तथा तत्र स्थिता अद्यापि निश्चलाः
यद् यथा स्फुरितं चित्त्वं तत् तथान्यत्म चिद् भवेत् । स्वयम् एवानियमितस् ततस् स्यान् नेह किञ्चन
न च नाम नकिञ्चित्त्वं युज्यते चित्स्वरूपिणः । त्यक्त्वा समस्तसंस्थानं हि संतिष्ठतु वै कथम्
सर्गादौ स्वयम् एवान्तश् चिद् यथा कचितात्मनि । हिमाग्न्यादितयाद्यापि सा तथास्ते स्वसत्तया
तस्मात् स्वसत्तासन्त्यागस् सतः कर्तुं न युज्यते । यदा चिदादेस् तेनेयं नियतिर् न विनश्यति
यद् यथा कचितं यत्र व्योमरूप्य् अपि पार्थिवम् । सर्गादौ तस्य चलितुम् अद्य यावन् न युज्यते
या यथा चित् प्रकचिता प्रतिपक्षविदं विना । न सा ततः प्रचलति वेदनाभ्यासतस् स्वयम्
जगदादाव् अनुत्पन्नं यच् चेदम् अनुभूयते । तत् संविद्व्योमकचनं स्वप्नस्त्रीसुरतं यथा
असत्यम् एव सत्याभं प्रतिभानम् इति स्थितम् । इति स्वभावसंवित्तिर् इत्थं भूतानुभूतयः
सर्गादौ या यथा रूढा संवित्कचनसन्ततिः । साद्यापि चालितान्येन स्थिता नियतिर् दृश्यते
गृहीतव्योमतासंविच् चिद्व्योम व्योमतां गतम् । गृहीतकालतासंविच् चिन्नभः कालतां गतम्