आलोलमाल्यवसनाभरणाङ्गरागा ईर्ष्याकुलाननचलालकवल्लरीकाः । आनन्दसुन्दरनिरङ्कुशमथ्यमानात् कामार्णवात् समुदिता इव राजलक्ष्म्यः
एतस्मिन्न् अन्तरे राजमहिषी मत्तयौवना । तद् विवेश गृहं लक्ष्मीर् इव पङ्कजकोटरम्
आलोलमाल्यवसना च्छिन्नहारलताकुला । अनुयाता वयस्याभिर् दासीभिर् भयविह्वला
चन्द्राननावदाताङ्गी श्वासोत्कम्पिपयोधरा । तारकाकारदशना स्थिता द्यौर् इव रूपिणी
अथ तस्या वयस्यैका राजानं तं व्यजिज्ञपत् । वृत्रसङ्ग्रामसंरभ्दम् अमरेन्द्रम् इवाप्सराः
देव देवी सहास्माभिः पलाय्यान्तःपुरान्तरात् । शरणं देवम् आयाता वातार्तेव लता द्रुमम्
राजदारा हृतास् स्तेनैर् बलवद्भिर् उदायुधैः । ऊर्मिजालैर् महाब्धीनां तीरे द्रुमलता इव
अन्तःपुराधिपास् सर्वे पिष्टाश् शत्रुभिर् उद्धतैः । अशङ्किताभिपतितैर् वातैर् इव वनद्रुमाः
पूरेणाशङ्कम् आयातैः परैर् नः पुरम् आहृतम् । रात्रौ वर्षास्व् इवोद्गारैर् उदकप्लववारिभिः
धूम्रवर्मभिर् उन्नादैर् लेलिहानाग्रहेतिभिः । वह्निभिर् नः पुरं व्याप्तं परयोधैश् च भूरिभिः
परिवारविलासिन्यो देव्य आहृत्य मूर्धजैः । आक्रन्दन्त्यो बलान् नीताः कुरर्य इव धीवरैः
इति नो येयम् आयाता शाखा प्रसरशालिनी । आपत् ताम् अलम् उद्धर्तुं देवस्यैवास्ति शक्तिता
इत्य् आकर्ण्यावलोक्यासौ देव्यौ युद्धाय याम्य् अहम् । क्षम्यतां मम भार्येयं युष्मत्पादाब्जषट्पदी
इत्य् उक्त्वा निर्ययौ राजा कोपाकुलितचेतनः । मत्तेभनिर्भिन्नवनः कन्दराद् इव केशरी
लीला लीलां ददर्शाथ स्वाकारसदृशाकृतिम् । प्रतिबिम्बम् इवायाताम् आदर्शे चारुदर्शनाम्
किम् इदं देवि मे ब्रूहि कस्माद् इयम् अहं स्थिता । या साभवम् अहं पूर्वं कथं सेयम् इह स्थिता
मन्त्रिप्रभृतयः पौरा योधास् सबलवाहनाः । सर्व एव त एवेमे स्थितास् तत्र तथैव ये
तत्रापीदम् अयं देवि सर्वे कथम् इह स्थिताः । बहिर् अन्तश् च मकुर इवैते किं प्रचेतनाः
यथा ज्ञप्तिर् उदेत्य् अन्तस् तथानुभवति क्षणात् । चितिश् चेत्यार्थताम् एति चित्तं चित्तार्थताम् इव
यादृग्भावन एवान्तश्चेतनस् तनुते स्मृतिम् । तादृगर्थजगद्रूपस् तत्रैवोदेति तत्क्षणात्
न देशकालदीर्घत्वं न वैचित्र्यं पदार्थजम् । बाह्यम् अस्त्य् अन्तरं भाति स्वप्नार्थो ऽत्र निदर्शनम्
यद् अन्तस् स्वप्नसङ्कल्पपुरवत् कचनं चितेः । तद् एतद् बाह्यनाम्नैव स्वाभ्यासात् सुस्फुटं स्थितम्
यादृग्भावो मृतो भर्ता तव तस्मिंस् तदा पुरे । तादृग्भावस् तम् एवार्थं तत्रैव समुपागतः
अन्य एव ह्य् अमी भृत्यास् तेभ्यस् तत्सदृशा अपि । सद्रूपा एव चैतस्य स्वप्नसङ्कल्पसैन्यवत्
अविसंवादि सर्वार्थरूपं यद् अनुभूयते । तस्य तावद् वद कथं कीदृशी वाप्य् असत्यता
अथवोत्तरकाले तु भङ्गुरत्वान् न वस्तुसत् । तद् ईदृक् सर्वम् एवेदं तत्र का नास्तिकाधिका
स्वप्नो जाग्रत्य् असद्रूपस् स्वप्ने जाग्रद् असद्वपुः । मृतिर् जन्मन्य् असद्रूपा मृतौ जन्माप्य् असन्मयम्
विचारविशरारुत्वाद् अनुभूतेश् च सुन्दरि । एवं न सन् नासद् इदं भ्रान्तिमात्रं विभासते
महाकल्पान्तसम्पत्ताव् अप्य् अद्यान्ययुगे ऽथवा । न कदाचन यन् नाशि तद् ब्रह्मैवास्ति तज् जगत्
तस्मिन् मध्ये कचन्तीमा भ्रान्तयस् सृष्टिनामिकाः । व्योम्नि केशोण्डुकानीव न कचन्ति तु वस्तुतः