इयम् आपद् इयं सम्पद् इत्य् अयं कल्पनामयः । मनस्य् अभ्युदितो मोह इति शोकात् प्रगायति
हा हतो ऽहम् अनाथो ऽहम् इत्य् आक्रन्दपरो ऽपि सन् । न जनो याति वैराग्यं चित्रम् इत्य् एव वक्त्य् असौ
रघुकाननसालेन रामेण रिपुघातिना । भृशम् इत्थं स्थितेनैव वयं खेदम् उपागताः
न विद्मः किं महाबाहो तस्य तादृशचेतसः । कुर्मः कमलपत्त्राक्ष गतिर् अत्र हि नो भवान्
राजानम् अथ वा विप्रम् उपदेष्टारम् अग्रगम् । हसन् पशुम् इवाव्यग्रस् सो ऽवधीरयति प्रभो
प्रपञ्चो ऽयम् इह स्फारं जगन्नाम यद् उत्थितम् । नैतद् वस्तु न चैवाहम् इति निर्णीय संस्थितः
नारौ नात्मनि नो मित्रे न राज्ये न च मातरि । न सम्पदापदोर् नान्तस् तस्यास्था न विभोर् बहिः
निरस्तास्थो निराशो ऽसौ निरीहो ऽसौ निरास्पदः । मोहेन च विमुक्तो ऽसौ तेन तप्यामहे वयम्
किं धनेन किम् अम्बाभिः किं राज्येन किम् ईहया । इति निश्चयवान् अन्तः प्राणत्यागमनास् स्थितः
भोगेष्व् आयुषि राज्ये च मित्रे पितरि मातरि । परम् उद्वेगम् आयातश् चातको ऽवग्रहे यथा
तस्य तादृक्स्वभावस्य समग्रविभवान्वितम् । संसारजालम् आभोगि प्रभो प्रतिविषायते
तादृशस् स्यान् महासत्त्वः क इवास्मिन् महीतले । प्रकृते व्यवहारे तं यो निवेशयितुं क्षमः
इति नो येयम् आयाता शाखाप्रसरशालिनी । आपत् ताम् अलम् उद्धर्तुं समुदेतु दयापरः
मनसि मोहम् अपास्य महामनास् सकलम् आर्तिमतः किल साधुताम् । सफलतां नयतीह तमोहरन् दिनकरो भुवि भास्करताम् इव
एवं चेत् तन् महाप्राज्ञं भवन्तो रघुनन्दनम् । इहानयन्तु त्वरितं हरिणं हरिणा इव
एष मोहो रघुपतेर् नापद्भ्यो न च रागतः । विवेकवैराग्यकृतो बोध एष महोदयः
इहायातु क्षणाद् रामस् तद् इहैव वयं क्षणात् । मोहं तस्यापनेष्यामो मरुतो ऽद्रेर् घनं यथा
एतस्मिन् मार्जिते युक्त्या मोहे च रघुनन्दनः । विश्रान्तिम् एष्यति पदे तस्मिन् वयम् इवोत्तमे
सत्यतां मुदितां प्रज्ञां विश्रान्तिं च समेत्य सः । पीनतां वरवर्णत्वं पीतामृत इवैष्यति
निजां च प्रकृताम् एव व्यवहारपरम्पराम् । परिपूर्णमना मान्य आचरिष्यत्य् अखण्डिताम्
भविष्यति महासत्त्वो ज्ञातलोकपरावरः । सुखदुःखदशाहीनस् समलोष्टाश्मकाञ्चनः
इत्य् उक्ते मुनिनाथेन राजा सम्पूर्णमानसः । प्राहिणोद् रामम् आनेतुं भूयो दूतपरम्पराम्
एतावता च कालेन रामो निजगृहासनात् । पितुस् सकाशम् आगन्तुम् उत्थितो ऽर्क इवाचलात्
वृतः कतिपयैर् भृत्यैर् भ्रातृभ्यां चाजगाम ह । तत् पुण्यं पितुर् आस्थानं स्वर्गं सुरपतेर् इव
दूराद् एव ददर्शासौ रामो दशरथं तदा । वृतं राजसमूहेन देवौघेनेव वासवम्
वसिष्ठविश्वामित्राभ्यां सेवितं पार्श्वयोर् द्वयोः । सर्वशास्त्रार्थतज्ज्ञेन मन्त्रिवृन्देन पालितम्
चारुचामरहस्ताभिः कान्ताभिस् समुपासितम् । ककुब्भिर् इव मूर्ताभिस् संस्थिताभिर् यथोचितम्
वसिष्ठविश्वामित्राद्यास् तथा दशरथादयः । ददृशू राघवं दूराद् उपायान्तं गुहोपमम्
सत्त्वावष्टम्भगर्वेण शैत्येनेव हिमालयम् । श्रितं सकलसेव्येन गम्भीरेण स्वरेण च
सौम्यं समशुभाकारं विनयोदारम् ऊर्जितम् । कान्तोपशान्तवपुषं परस्यार्थस्य भाजनम्