कान्ताविरहिणाम् एकं वासरं वत्सरायते । मृतो जातो ऽहम् अन्यो मे पितेति स्वप्नधाम्नि च
अभुक्तस्यैव भोग्यस्य भुक्तधीर् उपजायते । भुक्ते चाभुक्तधीर् दृष्टम् इत्य् अलं कितवादिषु
शून्यम् आकीर्णताम् एति तुल्यं व्यसनम् उत्सवैः । विप्रलम्भो ऽपि लाभश् च मदस्वप्नादिसंविदि
तैक्ष्ण्यं यथा मरिचबीजकणे स्थितं स्वं स्तम्भे ऽथवा रचितपुत्रकजालम् अन्तः । दृश्यं त्व् अनन्यद् इदम् एवम् अजे ऽस्ति शान्तं कस्यास्ति बन्धनविमोक्षदृशः कुतः काः
प्रतिभान्ति जगन्त्य् आशु मृतिमोहाद् अनन्तरम् । जीवस्योन्मीलनाद् अक्ष्णो रूपाणीवाखिलान्य् अलम्
दिक्कालकलनाकाशधर्मकर्ममयानि च । परिस्फाराण्य् अनन्तानि कल्पान्तस्थैर्यवन्ति च
नानुभूतं न यद् दृष्टं तन् मया कृतम् इत्य् अपि । तत् क्षणात् स्मृतिताम् एति स्वप्ने स्वमरणं यथा
भ्रान्तिर् एवम् अनन्तेयं चिद्व्योमव्योम्नि भासुरा । अपकुड्या जगन्नाम्नी नगरीकल्पनात्मिका
अहं जगद् इयं सर्गस्मृतिर् एवेति जृम्भति । दूरकल्पक्षणाभ्यासविपर्यासैककारिणी
नानुभूतानुभूता च ज्ञप्तिर् इत्थं द्विरूपिणी । पूर्वं कारणरिक्तेव चिद्रूपैव प्रवर्तते
नानुभूते ऽनुभूतत्वं संविदो ऽन्तर् उदेत्य् अपि । स्वप्नभ्रमाद् अनन्यस्मिन् पितरीव पितृस्मृतिः
कदाचित् स्मृतिताम् त्यक्त्वा प्रतिभामात्रम् एव सत् । भाति प्रथमसर्गेशरूपेण तदनु क्रमात्
दृश्यं त्रिभुवनादीदम् अनुभूतस्मृतौ स्थितम् । केषाञ्चित् तन्वि केषाञ्चिन् नानुभूतस्मृतौ स्थितम्
प्रतिभासत एवेदं केषाञ्चित् स्मरणं विना । चिदणूनां प्रजेशत्वं काकतालीयवद् यतः
अत्यन्तविस्मृतं दृश्यं मोक्ष इत्य् अभिधीयते । ईप्सितानीप्सिते तत्र न स्तः केचन कस्यचित्
अत्यन्ताभावसम्पत्तिं विनाहन्त्वजगत्स्थितेः । अनुत्पादमयीम् एव नोदेत्य् एव विमुक्तता
रज्ज्वां सर्पभ्रमस् सर्पशब्दार्थासम्भवं विना । अनुत्पादमयो नित्यं शान्तो ऽपि न हि शाम्यति
अर्धशान्तो न शान्तो ऽसौ समेत्य् अन्यतया पुनः । उदेत्य् एकपिशाचान्ते पिशाचो ऽन्यो ऽप्य् अधीमतः
संसारश् चायम् आभोगी परम् एवेति निश्चयः । कारणाभावतो भाति यद् इहाभावम् एति तत्
ब्राह्मणब्राह्मणीरूपे सर्गे या कारणं स्मृतिः । कथम् अभ्युदिता सा स्यात् स्मरणीयम् इदं विना
पितामहस्मृतिस् तत्र कारणं तस्य च स्मृतिः । पूर्वं न सम्भवत्य् एव मुक्तत्वात् पूर्वजन्मनः
पूर्वं न सम्भवत्य् एव स्मरणीया चितिस् स्वयम् । पद्मजादित्वम् आयाति चेतनस्य यथास्थितेः
अभूवम् अहम् इत्य् अन्यः प्रजानाथः प्रजायते । काकतालीयवत् कश्चिद् भवति प्रतिभामयः
एवम् अभ्युदिते लोके न किञ्चिन् न कदाचन । क्वचिद् अभ्युदितं नाम केवलं चिन्नभस् स्थितम्
द्विविधायास् स्मृतेर् अस्याः कारणं परमं पदम् । कार्यकारणभावो ऽसाव् एकम् एव चिदम्बरम्
कार्यकारणयोस् सत्ता कारणैस् सहकारिभिः । कार्यकारणयोर् ऐक्यं तदभावान् न शाम्यति
महाचिद्रूपम् एवेदं स्मरणाद् विद्धि वेदनम् । कार्यकारणभावो ऽत्र तेन शब्दो न वास्तवः
एवं न किञ्चिद् उत्पन्नं दृश्यं त्रिजगदाद्य् अपि । चिदाकाशं चिदाकाशे केवलं स्वात्मनि स्थितम्
अहो नु परमा दृष्टिर् दर्शिता देवि मे त्वया । रूपश्रीर् जागती प्रातःप्रभयेवेक्षणद्युतेः
इदानीम् अहम् एतस्यां यावत् परिणता दृशि । नाभ्यासेन विना तावद् भिन्द्धीमं देवि कौतुकम्