सुप्रभा जनयाम् आस पुत्रान् पञ्चाशतः परान् । सङ्घर्षान् नाम दुर्धर्षान् दुराक्रोशान् बलीयसः
एवंवीर्यो महातेजा विश्वामित्रो महामुनिः । न रामगमने बुद्धिं विक्लवां कर्तुम् अर्हसि
अस्मिन् महासत्त्वमये मुनीन्द्रे स्थिते समीपे पुरुषस् तु साधुः । प्राप्ते ऽपि मृत्याव् अमरत्वम् एति मा दीनतां गच्छ यथा विमूढः
तथा वसिष्ठे ब्रुवति राजा दशरथस् सुतम् । समुत्स्रष्टुमना रामम् आजुहाव सलक्ष्मणम्
प्रतीहार महाबाहुं रामं सत्यपराक्रमम् । सलक्ष्मणम् अविघ्नेन मुन्यर्थं शीघ्रम् आनय
इति राज्ञा विसृष्टो ऽसौ गत्वान्तःपुरमन्दिरम् । मुहूर्तमात्रेणागत्य समुवाच महीपतिम्
देव दोर्दलिताशेषरिपो रामस् स्वमन्दिरे । विमनास् संस्थितो रात्रौ षट्पदः कमले यथा
आगच्छामि क्षणेनेति वक्ति ध्यायति चैककः । न कस्यचित् स निकटे स्थातुम् इच्छति खिन्नधीः
इत्य् उक्ते तेन भूपालस् तं रामानुचरं जनम् । सर्वम् आश्वासयाम् आस पप्रच्छ च यथाक्रमम्
कथं कीदृक् स्थितो राम इति पृष्टो महीभृता । रामभृत्यजनः खिन्नो वाक्यम् आह महीपतिम्
देहयष्टिम् इमां देव धारयन्त इमे वयम् । खिन्नाः खेदपरिम्लाने विभो रामे सुते तव
रामो राजीवपत्त्राक्षो यतः प्रभृति चागतः । सविप्रस् तीर्थयात्रायास् ततः प्रभृति दुर्मनाः
यत्नप्रार्थनयास्माकं निजव्यापारम् आह्निकम् । सायम् अम्लानवदनः करोति न करोति वा
स्नानदेवार्चनाचारपर्यन्ते परिखेदवान् । प्रार्थितो ऽपि हि ना तृप्तेर् अश्नात्य् अशनम् ईश्वरः
लोलान्तःपुरनारीभिः कृतदोलाभिर् अङ्गने । न च क्रीडति लीलाभिर् धराद्भिर् इव चातकः
माणिक्यमुक्तासम्प्रोता केयूरकटकावली । नानन्दयति तं राजन् द्यौः पातविवशं यथा
क्रीडद्वधूविलोलेषु वहत्कुसुमवायुषु । लतावलयगेहेषु भवत्य् अतिविषादवान्
यद् रम्यम् उचितं स्वादु पेशलं चित्तहारि वा । बाष्पपूरेक्षण इव तेनैव परिखिद्यते
किम् इमा दुःखदायिन्यः प्रस्फुरन्ति पुरोगताः । इति नृत्तविलासेषु कामिनीः परिनिन्दति
भोजनं शयनं स्नानं विलासं पानम् आसनम् । उन्मत्तचेष्टितम् इव नाभिनन्दति निन्दितम्
किं सम्पदा किं विपदा किं गेहेन किम् ईहितैः । सर्वम् एवासद् इत्य् उक्त्वा तूष्णीम् एको ऽवतिष्ठते
नोदेति परिहासेषु न भोगेषु निमज्जति । न च तिष्ठति कार्येषु मौनम् एवावलम्बते
विलोलालकवल्लर्यो हेलावलितलोचनाः । नानन्दयन्ति तं नार्यो मृग्यो वनतरुं यथा
एकान्तेषु दिगन्तेषु तीरेषु विपिनेषु च । रतिम् आयात्य् अरण्येषु विक्रीतवद् अजन्तुषु
वस्त्रपानाशनादानपराङ्मुखतया तया । परिव्राड्धर्मिणां राजन् सो ऽनुयाति तपस्विनाम्
एक एव वसन् देशे जनशून्ये जनेश्वर । न हसत्य् एकया बुद्ध्या न गायति न रोदिति
बद्धपद्मासनश् शून्यमना वामकरस्थले । कपोलतलम् आदाय केवलं परितिष्ठति
नाभिमानम् उपादत्ते नाभिवाञ्छति राजताम् । नोदेति नास्तम् आयाति सुखदुःखानुवृत्तिषु
न विद्मः किम् असौ जातः किं करोति किम् ईहते । किं ध्यायति किम् आयाति कथं किम् अनुधावति
प्रत्यहं कृशतां याति प्रत्यहं याति पाण्डुताम् । विरागं प्रत्यहं याति शरदन्त इव द्रुमः