क्वचिद् अन्येन रामेण हतरावणराक्षसम् । रक्षसा रावणेनैव क्वचिन् निहतराघवम्
भूस्थपादेन देवाद्रिशिरस्स्थशिरसा परम् । पश्यता पारम् आक्रान्तं क्वचिद् वै कालनेमिना
क्वचिच् चापसुरैर् नित्यं दानवैर् एव पालितम् । क्वचिच् चामृष्टदनुजैर् अमरैर् एव पालितम्
जिष्णुयुक्तेन गुप्तेन विष्णुपाण्डवकौरवैः । क्वचिद् भारतयूथेन निहताक्षौहिणीगणम्
क्वचिच् च दाशरथिना त्वयैव हतरावणम् । रामेण रणमत्तेन निश्शेषीकृतराक्षसम्
किम् अहं भगवन् पूर्वम् अभवं कथयेति मे । अभवं चेद् अनेनैव सन्निवेशेन तत् कथम्
सर्व एव विवर्तन्ते राम भावाḫ पुनḫ पुनः । पूयमाना यथा माषाẖ क्रमेणान्येन तेन च
सर्वक्रमसमाẖ केचित् त एवान्ये ऽथ वा मिथः । स्फुरन्त्य् अर्धसमा भावाẖ केचिद् अब्धितरङ्गवत्
पुनस् त्वं पुनर् एवाहं पुनḫ पुनर् इमे जनाः । न कदाचन नैवान्ये सम्भवत्य् अखिलं परे
त एवान्ये ऽथ वाम्भोधौ तरङ्गा इति निर्णयः । यद्वन् न जायते तद्वद् भूतानां भ्रमतां भवे
आयान्ति यान्त्य् अनन्तानि भूतानीह भवभ्रमैः । तान्य् एवान्यानि चान्यानि समानि विषमाणि च
आवृत्तिमन्ति तान्य् एव तथैवान्यानि चाभितः । विद्धि शीकरजालानि भूतानि जगदम्बुधेः
वित्तबन्धुवयẖकर्मविद्याविज्ञानचेष्टितैः । तैर् एव केचिज् जायन्ते भूयो भूयश् शरीरिणः
अर्धैस् तैस् सदृशाẖ केचित् केचित् पादेन तैस् समाः । तज्जीवास् तैर् विसदृशा भवन्त्य् अन्ये शरीरिणः
सर्वैर् एभिस् समाẖ केचित् कालेनैव विलक्षणाः । कालेन सदृशाẖ केचित् तैर् एव च विलक्षणाः
कालेनाकुलचेष्टितान्य् अध इतो गच्छन्त्य् अथोर्ध्वं पुनर् देहालेखनखेदितान्य् अगणितान्य् अन्यानि चान्ये न च । भूताम्बूनि वहन्ति संसृतिमये यान्य् अम्बुधौ चञ्चले चक्रावृत्तिमयानि सङ्कलयितुं शक्नोति कस् तान्य् अलम्
ततश् चिदाकाशवपुर् व्याप्य् अनन्तो निरामयः । दत्तावधानो वपुषि तदापश्यम् अहं क्वचित्
यावद् अन्तर्गतस् सर्गस् संस्थितो ऽङ्कुरितो मम । कुसूलस्थस्य बीजस्य सिक्तस्येवाङ्कुरो हृदि
उद्बुभूषुर् इवास्ते ऽन्तस् सेकाद् बीजे यथाङ्कुरः । आकारवत्य् अनाकारश् चित्त्वाच् चित्ते तथा जगत्
यथोन्मिषति दृश्यश्रीस् सुषुप्ताद् बोधम् एयुषः । जाग्रद् वा विगते स्वप्ने चिन्मात्रस्य स्वचेतनात्
तथैवात्मनि सर्गादाव् अनुभूतẖ खरूपिणि । हृदि सर्गोदयो ऽनन्यरूपस् स्वाकाररूपतः
आकाशरूप आकाशे परमाकाश कथ्यताम् । भूयो निपुणबोधाय कथं सर्गḫ प्रवर्तते
शृणु राम यथा तत्र स्वयम्भूत्वं मया तदा । अनुभूतम् असत् सद्वद् इदं स्वप्ननरोपमम्
तम् आलोक्य महाकल्पसंरम्भं व्योमरूपिणा । भागे ऽन्यत्र शरीरस्य संविद् उन्मेषिता मया
यदैव सामला संवित् किञ्चिद् उन्मेषिता स्थिता । तदैवाहं क्वचित् तत्र पश्याम्य् आश्यानताम् इव
गतस् स्वभावं चिद्व्योम यथा त्वं राम निद्रया । जाग्रद् वा स्वप्नलोकं वा विशन् वेत्सि मनाग् घनम्
चिन्मात्राकाशम् एवादौ ततो ऽस्मीत्य् एव वेदनम् । तद् घनं कथ्यते बुद्धिः सा घना मन उच्यते
तद् वेत्ति शब्दतन्मात्रं तन्मात्राणीतराण्य् अथ । पञ्चेन्द्रियाणि तत्स्थौल्याद् इतीन्द्रियगणोदयः
सुषुप्ताद् विशतस् स्वप्नं जगद्दृश्यवनोदयः । यथा तथैव सर्गादौ दृश्यं भाति निमेषतः
तुल्यकालम् अनन्ते ऽस्मिन् दृश्यजालावभासने । कथयन्ति क्रमं केचित् केचिन् न कथयन्ति च