ब्रह्मलोकजनं सर्वम् अहं ताम् अपि वासनाम् । नापश्यं स्वप्ननगरं बुध्यमान इवाग्रगम्
अरण्यं शून्यम् एवासीत् तद् ब्रह्मनगरं तदा । कठिनाकाण्डविध्वस्तं पृथिव्याम् इव पत्तनम्
सर्व एव गताẖ क्वापि ते तथा तादृशास् तदा । ऋषयो मुनयो वेदा देवा विद्याधरादयः
ज्ञातं ततो ऽवधानेन मया नभसि तिष्ठता । यावन् निर्वाणम् आपन्ना ब्रह्मवत् सर्व एव ते
वासनायां विलीनायाम् अदर्शनम् उपागताः । स्वप्नलोकाः प्रबुद्धानाम् इव स्वं रूपम् आगताः
आकाशात्मैव देहो ऽयं भाति वासनया स्फुटः । तदभावात् तु नाभाति स्वप्नो बोधवतो यथा
अन्तरिक्षगतो देहो यथा स्वप्ने ऽवलोक्यते । बोधे तद्वासनाशान्तौ न किञ्चिद् अपि लक्ष्यते
जाग्रत्य् अपि तथैवायं वासनायाḫ परिक्षये । नैवातिवाहिको नैव लक्ष्यते ऽत्राधिभौतिकः
स्वप्नानुभव एषो ऽत्र दृष्टान्तẖ केन खण्ड्यते । आबालम् एतत् संसिद्धम् अनुभूतं श्रुतं स्मृतम्
अपह्नवेच् च वा यो ऽपि स्वम् एवानुभवं शठः । स त्याज्यẖ को ह्य् अलीकेन सुप्तम् उद्बोधयेत् किल
देहकारणकस् स्वप्नो देहाभावे न दृश्यते । इति चेत् तद् अदेहानां परलोको ऽपि नास्ति वः
इत्य् एतद् अभविष्यच् चेत् तच् छरीरकसङ्क्षये । नाभविष्यद् अयं सर्गस् स चास्त्य् एव हि सर्वदा
अवयवविभागात्मन्य् अवश्यंभाविनि क्षये । न कदाचिद् अनित्थं तज् जगद् इत्य् अप्य् असंस्थितम्
न कदाचिज् जगन्नाशे देहाद् भूतगणाद् इयम् । मदशक्तिर् इव ज्ञप्तिर् उदेतीत्य् असि वक्षि चेत्
तत् पुराणेतिहासानां सर्वसङ्क्षयवादिनाम् । स्मृत्यादीनां च वेदानां वैयर्थ्यम् उपजायते
अप्रमाणतयैतस्मिन्न् अर्थे तेषां महामते । अन्यत्रापि प्रमाणत्वं विद्यादाव् अपि किं भवेत्
न चैतद् विद्यते लोके जगदुच्छेदकारणात् । अन्यच् चास्ताम् एतद् अङ्ग ममेदम् अपरं शृणु
मदशक्त्यात्मनि ज्ञाने दृष्टा देशान्तरेषु या । प्रमृतानां पिशाचादिदेहता सा न सिध्यति
अथ सापि मुधाभ्रान्तिर् यावद्देहं प्रदृश्यते । इति चेत् तन् मुधानाम सत्यम् इत्य् एव वो भवेत्
एवं चेत् तत् परे लोके सत् स्वर्गनरकादिकम् । इत्य् एषापि न संवित् किं सत्यताम् उपगच्छति
पिशाचप्रतिभा सत्या मदज्ञप्तिमतो यदि । प्रतिभास्य न सत्या स्यात् परलोकात्मिका कथम्
पिशाचो ऽस्तीति चेत् संवित् सत्यार्था तेन संविदः । मृतस्यास्ति परो लोक इत्य् अस्याẖ किं न सत्यता
काकतालीयवद् देहात् पैशाची ज्ञप्तिर् अस्ति चेत् । परलोकार्थसंवित्तिẖ कथं नास्ति सकारणा
यान्तर् वेत्ति यथा संवित् सा तथानुभवत्य् अलम् । अस्तु सत्यम् असत्यं वा सिद्धम् इत्य् अनुभूतितः
मृतस्यास्ति परो लोको विद् इत्य् एवम्मयी भवेत् । सति चासति देहे ऽस्मिंस् तेन किं सद् असच् च किम्
तस्मात् स्वभावḫ प्रथमं प्रस्फुरन् वेत्ति संविदम् । वासनाकारणं पश्चाद् बुद्ध्वा सम्पश्यति भ्रमम्
तत्क्षयाच् छमम् आयाति द्रष्टृदृश्यदृगामयः । तत्सत्तायाम् उदेतीयं संसृत्याख्या पिशाचिका
उपलम्भ उदेत्य् आदौ ब्रह्मणो वासना ततः । तच्छान्तिं विद्धि निर्वाणं तत्सत्तां संसृतिभ्रमम्
उत्पन्नैव न सानादौ परे ब्रह्मण्य् असम्भवात् । उत्पन्नापि च वा यासौ ब्रह्मैव परम् एव सत्
एतावद् यत् परिज्ञानं तन् निर्वाणं विदुर् बुधाः । यद् अत्रैवापरिज्ञानं तं बन्धं विद्धि राघव