देशकालक्रियाद्रव्यशब्दानाम् अर्थवेदनम् । भविष्यति स्वयम् असाव् आकाशविशदो ऽपि सन्
इत्थं स्वानुभवेनैष व्योम्न्य् एव व्योमरूपधृत् । आतिवाहिकनामान्तर् देहस् सम्पद्यते चितः
एष एव चिरं कालं तत्र भावनया तया । गृह्णाति निश्चयं पूर्णम् आधिभौतिकम् आत्मनः
व्योम्ना व्योम्न्य् एव रचितो निर्मलेनेति विभ्रमः । असतासत् समास्तीर्णं तापनद्या जलं यथा
सङ्कल्पनाम् उपादत्ते स्वदेहे गगनाकृतिः । शिरश्शब्दार्थदां काञ्चित् पादशब्दार्थदां क्वचित्
उरḫपार्श्वादिशब्दार्थमयीं क्वचिद् अनाबिलाम् । भावाभावग्रहोत्सर्गशब्दाद्यर्थमयीम् अपि
नियताकारकलनां देशकालादियन्त्रिताम् । विषयोन्मुखतां याताम् इन्द्रियव्रातवेधिताम्
सो ऽणुḫ पश्यत्य् अथाकारम् आत्मनस् स्वात्मकल्पितम् । हस्तपादादिकलितं चित्तादिकलनान्वितम्
एवं सम्पद्यते ब्रह्मा तथा सम्पद्यते हरिः । एवं सम्पद्यते रुद्र एवं सम्पद्यते क्रिमिः
न च किञ्चन सम्पन्नं यथास्थितम् अवस्थितम् । शून्यं शून्ये विलसितं ज्ञप्तौ ज्ञप्तिर् विजृम्भिता
प्रतिच्छन्दश् शरीराणां बीजं त्रैलोक्यवीरुधाम् । सर्गार्गडप्रदो मुक्तेस् संसारासारवारिदः
कारणं सर्वकार्याणां नेता कालक्रियादिषु । स चाद्यḫ पुरुषस् स्वैरम् इत्य् अनुत्थित उत्थितः
नास्य भूतमयो देहो नास्यास्थीनि शरीरके । अवष्टब्धुम् असौ मुष्ट्या शक्यते न च केनचित्
तेनाब्धिमेघसङ्ग्रामसिंहगर्जोर्जितात्मना । अपि सुप्तनरेणेव नूनं मौनवता स्थितम्
जाग्रतस् स्वप्नसन्दृष्टयोधारभटवेदनम् । यथा स्मृतिगतं नासन् न सत् तद्वद् असौ स्थितः
बहुयोजनलक्षौघप्रमाणो ऽपि बृहद्वपुः । परमाण्वन्तरे माति लोमान्तस्स्थजगत्त्रयः
कुलशैलगुणौघात्मा बृहद्वृन्दात्मको ऽपि सन् । तुलायां धानकामात्रम् अपि नापूरयत्य् अजः
जगत्कोटिशताभोगविस्तीर्णो ऽप्य् अणुमात्रकम् । वस्तुतो व्याप्तवान् एष न देशं स्वप्नशैलवत्
स्वयम्भूर् एष कथितो विराड् एष स उच्यते । ब्रह्माण्डात्मा जगद्देहो वस्तुतस् तु नभोमयः
सनातन इति प्रोक्तो रुद्र इत्य् अपि सञ्ज्ञितः । इन्द्रोपेन्द्रमरुन्मेघशैलजालादिदेहकः
तेजोऽणुमात्रप्रथितं चेतित्वा प्रथमं वपुः । क्रमेण स्फारसंवित्तिर् महान् अहम् इति स्थितः
स्पन्दसंवेदनात् तेन स्पन्द इत्य् अनुभूयते । यस् स एवानिलाभिख्यो वातस्कन्धात्मना स्थितः
प्राणापानपरिस्पन्दो वेदनाद् अनुभूयते । तेन यस् सो ऽयम् आकाशे वातस्कन्ध उदाहृतः
चित्त्वाद् ये कल्पितास् तेन बालेनेव पिशाचकाः । तेजẖकणा असन्तो ऽपि त एते धिष्ण्यतां गताः
प्राणापानपरावर्तदोला तदुदरोदिता । वातस्कन्धाभिधां धत्ते जगत् तद्धृदयं बृहत्
प्रतिच्छन्दश् शरीराणां प्रथमं बीजम् एष सः । जगद्गतानां सर्वेषाम् आकल्पव्यवहारिणाम्
प्रतिच्छन्दाद् यदैतस्माद् उत्थिता जगदात्मनः । देहास् तदा यथा बाह्यम् अन्तर् एषां तथा स्थितम्
चितिस् तस्याद्यबीजस्य पूर्वम् एव यथोदिता । तथैवाद्यापि जीवे ऽन्तस् तथोदेति तदीहिता
श्लेष्मपित्तानिलास् तस्य चन्द्रार्कपवनास् त्रयः । ग्रहा ऋक्षगणास् तस्य प्राणे ष्ठीवनशीकराः
तस्यास्थीन्य् अद्रिजालानि मेदसो जालिका घनाः । शिरḫ पादौ त्वचं देहात् पश्यामस् तस्य नो वयम्