प्रत्येकम् अन्तर् अन्यानि तथैवाभ्युदितानि च । परस्परम् अदृष्टानि बहूनि विविधानि च
अन्योऽन्यं तानि सर्वाणि न पश्यन्त्य् एव किञ्चन । जडानीवैकराशीनि बीजानीव लगन्त्य् अपि
व्योमात्मकत्वाल् लगनं न विदन्ति परस्परम् । अपि चेतनरूपाणि सुप्तानीव निरन्तरम्
सुप्तास् स्वप्नजगज्जालस्वाचारव्यवहारिणः । असुरा निहता देवैस् ते स्वप्नजगति स्थिताः
अज्ञानान् न गता मुक्तिं नाजाड्याज् जडताम् इताः । न देहवन्तẖ किं सन्तु विना स्वप्नजगत्स्थितेः
सुप्तास् स्वप्नजगज्जालस्वाचारव्यवहारिणः । पुरुषा निहताḫ पुंभिस् ते तथैव व्यवस्थिताः
एवं ये निहता राम किं ते कुर्वन्तु कथ्यताम् । अज्ञत्वान् न गता मुक्तिं चेतनान् न दृषत्स्थिताः
साद्रिद्यूर्वीजनं दृश्यम् इदं सर्वं यथास्थितम् । चिरायानुभवन्त्य् एते यथेमे वयम् आदृताः
तेषां कल्पजगत्संस्था यथास्माकं तथैव ताः । अस्माकं जागती संस्था यथा तेषां तथैव च
ये तेषां स्वप्नपुरुषास् त एवेमे वयं स्थिताः । ये च ते राम संसारास् तेभ्य एकम् इमं विदुः
ते स्वप्नपुरुषास् तेषां सत्या एवानुभूतितः । आत्मनो ऽपि परस्यापि सर्वगत्वाच् चिदात्मनः
यथा ते स्वप्नपुरुषास् सत्यम् आत्मन्य् अथापरे । तवापि स्वप्नपुरुषास् सत्यम् एव तथैव ते
स्वस्वप्नपुरपौरा ये त्वया दृष्टास् तथैव ते । स्थितास् तत्र तथाद्यापि ब्रह्म सर्वात्मकं यतः
प्रबोधे ऽपि हि विद्यन्ते स्वप्नभावा यथास्थिति । तया स्थित्यानुभूयन्ते परं ब्रह्मतयाथवा
सर्वं सर्वात्म सर्वत्र सर्वदास्ति तथा परे । यथा नकिञ्चिद् आकाशं न क्वचिन् न च हन्यते
निरन्ते परमाकाशे निरन्ते वेदनोदये । निरन्ते चित्तसङ्घाते निरन्तो जगतां गणः
प्रत्य् आकाशकलाकोशं प्रति संसारमण्डलम् । प्रति लोकान्तरागारं प्रति द्वीपं गिरिं प्रति
प्रति मण्डलविस्तारं प्रति ग्रामं पुरं प्रति । प्रति जन्तुं प्रति गृहं प्रति वर्षं युगं प्रति
यावन्तो ये मृताẖ केचिज् जीवा मोक्षविवर्जिताः । स्थितास् ते तत्र तावन्तस् संसाराḫ पृथग् अक्षयाः
तेषाम् अन्तर् जनास् सन्ति जनं प्रति पुनर् जनाः । पुनर् जनं प्रति जगज् जगत् प्रति पुनर् जनाः
एवम् आद्यन्तरहित एष दृश्यभ्रमो भ्रमः । ब्रह्मैव ब्रह्मवित्पक्षे नात्रेयत्तास्ति काचन
कुड्ये नभस्य् उपलके सलिले स्थले ऽन्तश् चिन्मात्रम् अस्ति हि यतस् तद् अशेषविश्वम् । तद् यत्र तत्र जगद् अस्ति कुतो ऽत्र सङ्ख्या तज्ज्ञेषु तत् परम् अथाज्ञमनस्सु दृश्यम्
ततẖ कुवलयोल्लासिमालती सालिलोचना । ललना ललितालोक्य लीलया लपिता मया
का त्वं कमलपत्त्राभे किमर्थं माम् उपागता । कस्यासि किं प्रार्थयसे क्वागतासि किमास्पदा
मुने शृणु यथावत् त्वम् आत्मोदन्तं वदाम्य् अहम् । प्रष्टुम् अर्हसि विस्रब्धम् आर्तां करुणयार्थिनीम्
परमाकाशकोशस्य कस्मिंश्चित् कोणकोटरे । युष्माकं संस्थितं किञ्चिद् इदं तावज् जगद्गृहम्
पातालभूतलस्वर्गा इहाववरकास् त्रयः । कल्पनैककुमार्यान्तẖ कृता धातृत्वम् आप्तया
तत्र द्वीपैस् समुद्रैश् च वलितं वलयैर् इव । पातालोत्थं जगल्लक्ष्म्याḫ प्रकोष्ठम् इव भूतलम्
अन्ते द्वीपसमुद्राणां सर्वदिक्कम् अवस्थिता । योजनानां सहस्राणि दश हेममयी मही
स्वयम्प्रकाशा सङ्कल्पफलदाम्बरनिर्मला । चिन्तामणिमयी स्वच्छा स्वच्छायाजितविष्टपा