यथा स्वप्ने धराब्ध्यद्रिप्रजाव्यवहृतिर् नभः । तदाद्य चाहं त्वं सा च तद् इदं च तथा नभः
यथा स्वप्ने नृभिर् युद्धकोलाहलगमागमाः । असन्तो ऽप्य् अनुभूयन्ते संसारनिकरास् तथा
वक्षि चेत् स्वप्नदृश्या श्रीẖ कस्मात् तद् असमञ्जसम् । अवाच्यम् एतद् धेतुर् हि नान्यो ऽस्त्य् अनुभवस्थितेः
कथम् आलक्ष्यते स्वप्न इति प्रष्टुḫ प्रकथ्यते । यथैनं पश्यसीत्य् एव हेतुर् अत्रास्ति नेतरः
स्वप्नजन्तुर् इव व्योम्नि भाति प्रथमसर्गतः । प्रभृत्य् एव विराडात्मा खे खम् एव परापरे
स्वप्नशब्देन बोधार्थं तव व्यवहराम्य् अहम् । दृश्यं त्व् इदं न सन् नासन् न स्वप्नो ब्रह्म केवलम्
अथ राघव सा कान्ता मया कान्तानुषङ्गिणी । संविदं तन्मयीं कृत्वा पृष्टेदं दृष्टरूपिणी
व्यवहारो यथोदेति स्वप्ने स्वप्नजनैस् सह । तथा तदा तया सार्धं व्यवहारो ममोदितः
यथैव स्वप्नसङ्काशो व्यवहारẖ खम् एव सः । तथैव त्वम् इमं विद्धि ममात्मानं जगच् च खम्
यथा स्वप्ने जगद्रूपं खम् एवैवम् इदं जगत् । जाग्रदाख्यो महास्वप्नस् सर्गादौ वियदुद्भवः
स्वप्नो ऽयं जगदाभोगो नकिञ्चिद् वा खम् एव वा । निर्मलं ज्ञप्तितामात्रम् इत्य् असन्मात्रखं स्थितम्
स्वप्नस्य विद्यते द्रष्टा साकारो युष्मदादिकः । द्रष्टा तु सर्गस्वप्नस्य चिद्व्योमैवामलं स्वतः
यथा द्रष्टामलं व्योम दृश्यं तद्दृग्गतं तथा । स्वप्नरूपं कचत्य् उच्चैर् जगत् तेनामलं नभः
चिद्व्योम्नो ऽनाकृतेस् स्वप्नो हृदि स्फुरति यस् स्वतः । सर्गस् तस्य कुतस् तेन साकृतित्वं कथं भवेत्
साकारस्यैव यत् स्वप्नजगत् तद् व्योम केवलम् । निराकारस्य चिद्व्योम्नस् सर्गस्वप्नẖ कथं न खम्
निरुपादानसम्भारम् अभित्ताव् एव चिन्नभः । पश्यत्य् अकृतम् एवेमं जगत्स्वप्नं कृतं यथा
मृद्व्या चिदाकाशमृदा ब्रह्मणा ब्राह्मणेन खे । कृतो ऽपि न कृतस् सर्गमण्डपो ऽक्षगवाक्षकः
नो कर्तृता न च जगन्ति न भोक्तृतास्ति नास्तीति नास्ति न च किञ्चिद् अतो बुधस् सन् । पाषाणमौनम् अवलम्ब्य यथाप्रवाहम् आचारम् आचर शरीरम् इहास्तु मा वा
तव स्त्रिया खरूपेण देहेनाभूत् तया कथा । कथम् उच्चारितास् तत्र वर्णाẖ कचटतादयः
अथ चेत् स्वप्नवद् वक्षि तत् पृच्छामि तद् अप्य् अहम् । प्रोच्चरन्ति कुतस् स्वप्ने वर्णा यरलवादयः
स्वप्नेषु खशरीराणां वर्णाẖ कचटतादयः । कदाचनापि नोद्यन्ति शवानाम् इव केचन
वर्णोच्चारो ऽभविष्यच् चेत् प्रकटार्थस् ततẖ क्वचित् । स्वप्नेष्व् अन्वभविष्यत् तं विनिद्रḫ पार्श्वगो जनः
तस्मान् न किञ्चित् स्वप्नेषु तत् सत्यं भ्रान्तिर् एव सा । चिन्मात्राकाशकचनं तथा तत् खे स्वभावजम्
यथेन्दुकार्ष्ण्यखतरुशिलागेयादितां गतः । इवाभाति चिदाकाशस् तथा यरलवादितां
तच् चिदाकाशकचनं यन् नाम स्वप्नवेदनम् । आकाशम् एव नभसẖ कचनं विद्धि नेतरत्
यथा स्वप्नस् तथैवेदं जाग्रद् अग्रे व्यवस्थितम् । आकाशम् अप्य् अनाकाशं यथैवेदं तथैव तत्
तथा कचति तच् चारु चेतनं चतुरं तदा । यथा स्थितं तद् एवेदं सत्यं स्थिरम् इव स्फुरत्
भगवन् स्वप्न एवेदं कथं जाग्रद् अवस्थितम् । असत्यम् एव सत्यत्वम् इव यातं कथं वद
शृणु स्वप्नमयान्य् एव कथं सन्ति जगन्त्य् अलम् । नान्यानि न च सत्यानि न स्थिराणि स्थितानि च
अनुभूतानि बीजानि बीजराशाव् इवाम्बरे । अन्यान्य् अन्यानि तान्य् एव समानि न समानि च