अज्ञानोन्मत्तता पुंसा यथाभ्यासेन भाविता । तथैव बोधस्वभ्यासात् सा कालेनोपशाम्यति
आतिवाहिकदेहो ऽयम् आधिभौतिकतां यथा । नीयते भावनात् तज्ज्ञैर् बोधसत्तां प्रसादतः
आतिवाहिकदेहो ऽपि नीत्वा जीवपदं तथा । दृढेन बोधाभ्यासेन नेतव्यो ब्रह्मताम् अपि
स्वयम्भुवश् चेद् उत्पत्तिर् बुध्यते बोधरूपिणी । तदातिवाहिका बुद्धिẖ कथम् इत्य् अपि बुध्यते
नो चेत् तत् प्रति वाक्यार्थं न ग्रन्थिर् विनिवर्तते । भूतोत्सादनसूत्रस्य प्रति मन्त्रपदं यथा
जगद्बोधैकता बुद्ध्या बोद्धव्या तावद् अव्रणम् । अत्यन्तपरिणामेन यावत् सापि न बुध्यते
सबाह्याभ्यन्तरे चित्ते शान्ते भाति स्वभावता । शीतलां व्योमनिर्भासां ताम् एवाश्रित्य शाम्यताम्
ज्ञानवाञ् ज्ञानयज्ञस्थो ध्यानयूपं विरोपयन् । जगद् विजित्य यजति सर्वत्यागैकदक्षिणः
पतत्य् अङ्गारवर्षे वा वाति वा प्रलयानिले । भूतले व्रजति व्योम्नि समम् आस्ते ज्ञ आत्मनि
वैतृष्ण्यशान्तमनसो निरोधम् अलम् ईयुषः । स्थितिर् वज्रसमाधानं विनान्या नोपपद्यते
यथा बाह्यार्थवैतृष्ण्येनोपशाम्यत्य् अलं मनः । न तथा शास्त्रसन्दर्भैर् नोपदेशतपोदमैः
मनस्तृणस्य सर्वार्थवैतृष्ण्याग्निर् विबोध्यताम् । सर्वत्यागानिलैस् सम्पद् अत्यापद् इति भावनात्
बहिर् अन्तश् च मोहश् च पिण्डग्राहो ऽर्थवेदनम् । ज्ञप्तिर् एवेति कचति ज्ञत्वान् मणिर् इवात्मनि
नरनागसुरागारगिरिगह्वरदृष्टिभिः । चितिर् एवातिविसृता धूमो ऽम्बुदतयेव खे
चोपन्ति विद्रवत्वेन ब्रह्माण्डजडभाण्डगाः । स्वविवर्ततरङ्गिण्यो जीवशक्त्या पतद्रसाः
जीवका जीर्णशफरा व्योमवारिविहारिणः । मोहजालेन वलिता न स्मरन्त्य् आत्मनि स्थितिम्
घनीभूता घनत्वेन चिद्घना गगनाङ्गने । नानापदार्थरूपेण स्फुरन्ति स्वात्मनात्मनि
सर्व एवम् अमी जीवा वासनावातरेणवः । शुष्कपर्णवद् उद्ग्रीवा जडाश् श्वसनवेणवः
आहृत्य पौरुषबलान्य् अवजित्य तन्द्रीम् उत्थाय तर्जितसमर्जितवासनौघम् । संसारपाशघनपञ्जरम् अञ्जसैव भङ्क्त्वाभ्युदेयम् इति नाज्ञसमेन भाव्यम्
इमे ये जीवसङ्घाता दृश्यन्ते दशदिग्गताः । नरनागसुरागेन्द्रगन्धर्वाद्यभिधानकाः
ते स्वप्नजागराẖ केचित् केचित् सङ्कल्पजागराः । केचित् केवलजाग्रत्स्थास् चिरजाग्रत्स्थिताḫ परे
घनजाग्रत्स्थिताश् चान्ये जाग्रत्स्वप्नास् तथेतरे । क्षीणजागरकाẖ केचिज् जीवास् सप्तविधास् स्मृताः
एतेषां भगवन् भेदो बोधाय मम कथ्यताम् । जीवानां सप्तरूपाणां जलानाम् अर्णवेष्व् इव
कस्मिंश्चित् प्राक्तने कल्पे कस्मिंश्चिज् जगति क्वचित् । केचित् सुप्तास् स्थिता देहैर् जीवा जीवितधर्मिणः
ये स्वप्नम् अभिपश्यन्ति तेषां स्वप्नम् इदं जगत् । विद्धि ते हि खलूच्यन्ते जीवकास् स्वप्नजागराः
क्वचिद् एव प्रसुप्तानां यस् स्वप्नस् स्वयम् उत्थितः । विषये सो ऽयम् अस्माकं तेषां स्वप्ननरा वयम्
तेषां चिरतया स्वप्नस् स जाग्रत्त्वम् उपागतः । स्वप्नजागरकास् ते तु जीवा ये तद्गतास् स्थिताः
सर्वज्ञत्वात् सर्वगस्य सर्वं सर्वत्र विद्यते । तेन स्वप्नवतां तेषां वयं स्वप्ननरास् स्थिताः
येषु कल्पेषु ते जाताẖ क्षीयन्ते कल्पकल्पनाः । यदि तास् तत् कथं तेषां प्रबुद्धानाम् अवस्थितिः
इह स्वप्नभ्रमात् ते तु मुच्यन्ते वा विनिद्रताम् । प्राप्य सङ्कल्प्य ते देहांस् तथैवान्याञ् श्रयन्त्य् अलम्