कदाचिन् निर्वृतिं यातẖ क्षणं शमतरौ क्वचित् । मनोहरिणको राजन् राजीवम् इव भास्वति
तालीतमालबकुलादिकवृक्षगुल्मविश्रान्तिषु प्रचुरपुष्पविलासहासैः । नामापि यस्य न विदन्ति सुखस्य मूढाḫ प्राप्नोति तच् छमतरोस् स्वमनोमृगो वः
इति विश्रान्तिमान् एष मनोहरिणको ऽरिहन् । तत्रैव रतिम् आयाति न याति विटपान्तरम्
एतावताथ कालेन स विवेकद्रुमḫ फलम् । अन्तस्स्थं परमार्थात्म शनैḫ प्रकटयत्य् अलम्
ध्यानद्रुमफलं पुण्यं तद् असौ स्वमनोमृगः । अधस्स्थितḫ प्रान्तगतं तस्य पश्यति सत्तरोः
आरोहति ततो वृक्षं तद् आस्वादयितुं फलम् । अन्यगर्धपरित्यागे वितताध्यवसायवान्
विवेकरसम् आक्रामन् वृत्तीस् त्यजति भूगताः । उत्तमं पदम् आसाद्य भूयो नाधस् समीहते
तेनोत्तमफलार्थेन संस्कारान् प्राक्तनान् असौ । विवेकपदम् आरूढस् त्यजत्य् अहिर् इव त्वचम्
हसत्य् उच्चैḫ पदारूढम् आत्मानम् अवलोकयन् । एतावन्तम् अहं कालं कृपणẖ को ऽभवं त्व् इति
करुणादिषु तेष्व् अस्तभ्रमश् शाखान्तरेषु सः । लोभव्यालम् अधẖ कुर्वन् सम्राड् इव विराजते
हृदयेन्दोर् घनश्रेणीर् मुखाब्जतिमिरावलीः । कृष्णायश्शृङ्खलास् तृष्णा दिनानुदिनम् उज्झति
उपेक्षते न सम्प्राप्तं नाप्राप्तम् अभिवाञ्छति । सोमसोम्यो भवत्य् अन्तश्शीतलस् सर्ववृत्तिषु
शास्त्रार्थपल्लवेष्व् एव निषण्णात्मावतिष्ठते । उन्नतावनतापाता अधḫ पश्यञ् जगद्गतीः
भीमद्रुमलतोत्कीर्णपुष्पप्रकरदन्तुराः । प्राक्तनीस् स्वास् स्थलीḫ पश्यन् हसत्य् अन्तर् वराकताम्
तेषु तत्स्कन्धदेशेषु तयोड्डीनविडीनया । हारिण्या विहरन् गत्या राजेव परिराजते
पुत्रदारकलत्राणि मित्राणि च धनानि च । जन्मान्तरकृतानीव स्वप्नजानीव पश्यति
रागद्वेषभयोन्मादमानमोहमहार्तयः । नटस्येवास्य दृश्यन्ते शीतलामलचेतसः
उन्मत्तचेष्टिताकारा हसत्य् अपि पुरो ऽसतीः । तरङ्गभङ्गुराधारास् संसारसरितो गतीः
न स चेतयते काश्चिल् लोकदारधनैषणाः । अपूर्वपदविश्रान्तो जीवन्न् एव यथा शवः
केवलं केवले शुद्धे बोधात्मनि महोन्नतौ । दत्तदृष्टिḫ फले तस्मिन् दूरं समधिरोहति
स्मृत्वा स्मृत्वापदḫ पूर्वास् सन्तोषामृतपोषितः । अर्थानाम् अप्य् अनर्थानां नाशे न परितप्यते
व्यवहारेषु कार्येषु भोगसम्पादकेष्व् अपि । परम् उद्वेगम् आयाति सनिद्र इव बोधितः
दीर्घाध्वग इवोदाराम् अनारतम् अबाधिताम् । चिरं मौर्ख्यश्रमाक्रान्तो विश्रान्तिम् अभिवाञ्छति
निश्श्वासबोधितो ऽप्य् अग्निर् अनिन्धन इवात्मनि । श्वासमात्रभ्रमे ऽप्य् अन्तर् अतिष्ठन्न् एव शाम्यति
आपतन्तीं बलाद् एव पदार्थेष्व् अरतिं शनैः । न शक्नोति निराकर्तुं वृष्टिम् अभ्रच्युताम् इव
तां महापदवीं गच्छन् परमार्थफलप्रदाम् । भूमिं काम् अप्य् उपायाति वचसाम् अप्य् अगोचराम्
कुतो ऽप्य् अचेष्टितेष्व् एव सम्प्राप्तेषु विधेर् वशात् । भोगेष्व् अरतिम् आयाति पान्थो मरुमहीष्व् इव
घूर्णन् क्षीव इवानन्दी सुप्तस् संसारवृत्तिषु । अन्तḫपूर्णमना मौनी काम् अपि स्थितिम् ऋच्छति
स तादृग्रूपताम् एत्य परमार्थफलस्य तत् । क्रमान् निकटम् आप्नोति खगो ऽर्कपदवीम् इव
ततस् तद् अखिला बुद्धीर् विहाय वियता समः । गृह्णात्य् अथास्वादयति भुङ्क्ते ऽथ परितृप्यति