पशुर् अज्ञो ह्य् अमूर्तो ऽपि दुःखस्यैवैष भाजनम् । चेतनत्वाच् चेततीदम् अत्यनर्थस् स्वयं स्थितः
चेत्यनिर्मुक्तता या स्याद् अचेत्योन्मुखताथवा । अस्य सा भरितावस्था तां ज्ञात्वा नानुशोचति
भिद्यते हृदयग्रन्थिश् छिद्यन्ते सर्वसंशयाः । क्सीयन्ते चास्य कर्माणि तस्मिन् दृष्टे परापरे
तस्य चेत्योन्मुखत्वं तु चेत्यासम्भवनं विना । रोद्धुं न शक्यं दृश्यं तु चेत्यं शाम्यतु वै कथम्
साधुसङ्गमसच्छास्त्रैस् संसारार्णवतारकः । दृश्यते परमात्मा यस् स ब्रह्मन् वद कीदृशः
यद् एतच् चेतनं जीवो विशीर्णो जन्मजङ्गले । एतम् आत्मानम् इच्छन्ति ये ते ऽज्ञाः पण्डिता अपि
जीव एवेह संसारश् चेतनाद् दुःखसन्ततेः । अस्मिञ् ज्ञाते नाविज्ञातं किञ्चिद् भवति कुत्रचित्
ज्ञायते परमात्मा चेद् राम तद् दुःखसन्ततिः । क्षयम् एति विषावेशशान्ताव् इव विषूचिका
रूपं कथय मे ब्रह्मन् यथावत् परमात्मनः । यस्मिन् दृष्टे नरो मोहात् समग्रात् सन्तरिष्यति
देशाद् देशान्तरं दूरं प्राप्तायास् संविदो वपुः । निमेषेणैव यन् मध्ये तद् रूपं परमात्मनः
अत्यन्ताभाव एवास्ति संसारस्य जगत्स्थितेः । यस्मिन् बोधमहाम्भोधौ तद् रूपं परमात्मनः
द्रष्टृदृश्यक्रमो यत्र स्थितो ऽप्य् अस्तम् अलं गतः । यद् अनाकाशम् आकाशस् तद् रूपं परमात्मनः
अशून्यम् इव यच् छून्यं यस्मिञ् शून्यं जगत् स्थितम् । सर्गौघे सति यच् छून्यं तद् रूपं परमात्मनः
यन् महाचिन्मयम् अपि बृहत्पाषाणवत् स्थितम् । जडं त्व् अजडम् एवान्तस् तद् रूपं परमात्मनः
सबाह्याभ्यन्तरं सर्वं येन सम्प्राप्य सङ्गमम् । स्वरूपसत्ताम् आप्नोति तद् रूपं परमात्मनः
प्रकाशस्य यथालोको यथा शून्यत्वम् अम्बरे । तथेदं संस्थितं यत्र तद् रूपं परमात्मनः
सर्वतः परमात्मैष कथं नामावबुध्यते । इयतो ऽस्य जगन्नाम्नो दृश्यस्यासम्भवः कुतः
भ्रमस्य जागतस्यास्य जातस्याकाशवर्णवत् । अत्यन्ताभावसम्बोधे यदि रूढिर् अलं भवेत्
तज् ज्ञातं ब्रह्मणो रूपं भवेन् नान्येन कर्मणा । दृश्यात्यन्ताभावतस् तु ऋते नान्या शुभा गतिः
अत्यन्ताभावसम्पत्तौ दृश्यस्यास्य यथास्थितेः । शिष्यते परमार्थो ऽसौ बुध्यते ज्ञायते ततः
न चिद् अप्रतिबिम्बास्ति दृश्याभावाद् ऋते क्वचित् । क्व विना प्रतिबिम्बेन किलादर्शो ऽवतिष्ठते
जगन्नाम्नो ऽस्य दृश्यस्य सत्तासम्भवनं विना । बुध्यते परमं तत्त्वं न कदाचन केनचित्
इयतो दृश्यजालस्य ब्रह्माण्डस्य जगत्स्थितेः । मुने कथम् असत्तास्ति क्व मेरुस् सर्षपोदरे
दिनानि कतिचिद् राम यदि तिष्ठस्य् अखिन्नधीः । साधुसङ्गमसच्छास्त्रपरमस् तद् अहं क्षणात्
प्रमार्जयामि ते दृश्यं बोधे मृगजलं यथा । दृश्याभावे द्रष्टृता च शाम्येद् बोधो ऽवशिष्यते
द्रष्टृत्वं सति दृश्ये ऽस्मिन् दृश्यत्वं सत्य् अवेक्षके । एकत्वं सति हि द्वित्वे द्वित्वं चैकत्ववेदने
एकाभावे द्वयोर् एव सिद्धिर् भवति नात्र हि । द्वित्वैक्यद्रष्टृदृश्यत्वक्षये सद् अवशिष्यते
अहन्तादि जगद्दृश्यं सर्वं ते मार्जयाम्य् अहम् । अत्यन्तासत्त्वसंवित्त्या मनोमकुरतो मलम्
नासतो विद्यते भावो नाभावो विद्यते सतः । यत् तु नास्ति स्वभावेन कः क्लेशस् तत्प्रमार्जने
जगद् आदाव् अनुत्पन्नं यच् चेदं दृश्यते ततम् । तत् स्वात्मन्य् एव विमले ब्रह्म चित्त्वात् स्वबृंहितम्