अभावं भावना याति बोधेन घनतानवा । विपश्चित्सङ्गमाभ्यासात् पाण्डित्यम् इव मूढता
नाहम् अस्मीति सद्युक्त्या निश्चयो ऽन्तश् शमात्मकः । जीवतो ऽजीवतश् चातिरूढो बोध इति स्मृतः
वायौ स्पन्द इवात्रेदं जगदाद्य् अवभासते । को ऽहं कथम् इदं चेति विचारेणैव शाम्यति
नाहम् इत्य् एव निर्वाणं किम् एतावति मूढता । सत्सङ्गमविचाराभ्याम् एतद् आश्व् अवगम्यते
क्षीयते तत्त्ववित्सङ्गाद् अहम् इत्य् एव बन्धनम् । आलोकेनेव तिमिरं दिवसेनेव यामिनी
को ऽहं कथम् इदं दृश्यं को जीवः किं च जीवनम् । इति तत्त्वज्ञसंयोगाद् यावज्जीवं विचारयेत्
जीवितं भुवनं भाति तमो ऽहम् इति नश्यति । तत्त्वालोकेन तज्ज्ञार्कसेवनात् स निषेव्यताम्
यो यो बोधातिशयवांस् तं तं पृथग् उपास्स्व भोः । सङ्गसङ्कथयोदेति तेषां वादपिशाचिका
विवादयक्षे ऽभ्युदिते बालस्येव विपश्चितः । मुक्तिम् उक्ताम् अलं मुख्यम् उदेत्य् अहम् इति भ्रमः
अतḫ प्रत्येकम् एकान्ते प्राज्ञस् सेवेत पण्डितम् । एकीकृत्य तदुक्तांस् तान् अर्थान् बुद्ध्या विचारयेत्
विचारयेत् तदुक्त्यर्थं बुद्ध्या बुद्धिविवृद्धये । सर्वसङ्कल्पमुक्तं यत् तत् सत् तन्मयतां व्रजेत्
विपश्चित्सङ्गमे बुद्धिं नीत्वा परमतीक्ष्णताम् । अज्ञानलतिका सैका कणशẖ क्रियताम् अलम्
एषो ऽर्थस् सम्भवत्य् एव तेनेदं कथयाम्य् अहम् । अनुभूतं वयं बाला नासमञ्जसवेदिनः
व्योम्नो ऽम्बुवाहादिविजृम्भयेव तरङ्गभङ्ग्येव महार्णवस्य । न युज्यते नापि च नश्यतीह नाशोदये निर्मननस्य किञ्चित्
इदं हि सर्वं मृगतृष्णिकाम्बुवन् निरामये ब्रह्मणि शान्त आतते । विचारिते नाहम् इतीव विद्यते कुतẖ क्व कस्मान् मननादिविभ्रमः
स्वपौरुषेण स्वधिया सत्सङ्गमविकासया । यदि नानीयते ज्ञत्वं तद् उपायो ऽस्ति नेतरः
अकल्पितं कल्पितं च प्रतिकल्पनया स्वया । तद् एवान्यत्वम् आदत्ते विषत्वम् अमृतं यथा
कल्पना चाकल्पनान्ता मुक्तता त्यक्तकल्पनम् । एतच् च भोगसन्त्यागपूर्वं सिध्यति नान्यथा
वचसा मनसा चान्तश् शब्दार्थाव् अविभावयन् । य आस्ते वर्धते तस्य कल्पनोपशमश् शनैः
वर्जयित्वाहम् इत्य् एव नाविद्यास्तीतरात्मिका । शान्ते त्व् अभावनाद् अस्मिन् नान्यो मोक्षो ऽस्ति कश्चन
अहम्भावम् अथादेहं किञ्चिच् छ्रयसि नश्यसि । जगदादौ चिरं तस्मिंस् त्यक्ते शाम्यसि सिध्यसि
अचेतनाद् इदं सर्वं सद् एवासद् इव स्थितम् । शान्तं यस्योपलस्येव नमस् तस्मै महात्मने
अचेतनाद् इदं सर्वम् उपलस्येव शाम्यति । शून्याख्यान्तḫ परालीनचित्तस्याचित्तभावनात्
इदम् अस्त्व् अथ वा मास्तु चेतितं दुẖखवृद्धये । अचेतितं सुखायान्तर् अचेतनम् अचेतनात्
द्वौ व्याधी देहिनो घोराव् अयं लोकस् तथा परः । याभ्यां घोराणि दुẖखानि भुङ्क्ते सर्वत्र पीडितः
इहलोके यतन्ते ऽज्ञा व्याधौ भोगदुरौषधैः । आजीवितं यथाशक्ति चिकित्सा नापरामये
परलोकमहाव्याधौ प्रयतन्ते चिकित्सितुम् । शमसत्सङ्गबोधाद्यैर् अमृतैḫ पुरुषोत्तमाः
परलोकचिकित्सायां सावधाना भवन्ति ये । मोक्षमार्गमहेच्छायां शमयुक्त्या जयन्ति ते
इहैव नरकव्याधेश् चिकित्सां न करोति यः । गत्वा निरौषधं स्थानं स रोगी किं करिष्यति
इहलोकचिकित्साभिर् जीवितं यातु मा क्षयम् । आत्मज्ञतौषधैर् अज्ञाḫ परलोकश् चिकित्स्यताम्