असत्य् एव खरूपे ऽस्मिञ् जगदाख्ये विदो भ्रमे । लोकान्तराद्र्योघमयी सुदृढाज्ञस्य भावना
इदं हेयम् उपादेयम् इदम् इत्य् अन्तर् अज्ञता । यस्य तस्य भवायास्ति सर्वज्ञस्यापि मूढता
सचेतनो ह्य् अवयवी चेतत्य् अवयवान् यथा । स्वान्तर् एव ततं जीवस् त्रिजगद् बुध्यते तथा
संविदात्म पराकाशम् अनन्तम् अहम् अव्ययः । व्योम्नो ऽवयवरूपाणि तस्येमानि जगन्ति मे
सचेतनो ऽयḫपिण्डो ऽन्तẖ क्षुरसूच्यादिकं यथा । बुध्यते बुध्यते तद्वज् जीवो ऽन्तस् त्रिजगद्भ्रमम्
अचित् सचिद् वा मृत्पिण्डश् शरावोदञ्चनादिकम् । यथाङ्गं मनुते जीवस् तथाङ्गं मनुते जगत्
चिद् अचिद् वाङ्कुरो देहे वृक्षत्वं मन्यते यथा । वृक्षशब्दार्थरहितं ब्रह्मेदं त्रिजगत् तथा
चिद् वाचिद् वा यथादर्शो बिम्बितं वाप्य् अबिम्बितम् । नगरं वेत्ति नो वापि तथा ब्रह्म जगत्त्रयम्
देशकालक्रियाद्रव्यमात्रम् एव जगत्त्रयम् । अहन्त्वजगतोस् तेन भेदो नास्ति तदात्मनोः
कल्पितेनोपमानेन यद् एतद् उपदिश्यते । अत्रोपमैकदेशेन उपमेयसधर्मता
यद् इदं दृश्यते किञ्चिज् जगत् स्थावरजङ्गमम् । अमुञ्चतḫ पराणुत्वं जीवस्यैतत् स्मृतं वपुः
सर्वसंवेदनत्यागे शुद्धसत्तास्पदे पदे । न मनाग् अपि भेदो ऽस्ति निस्सङ्गोपलकोशयोः
यो यो नाम समुल्लेखो यत्र यत्र यथा यथा । यदा यदा येन येन पयसस् स यथा द्रवः
यो यो नाम विकल्पांशो यत्र यत्र यथा यथा । यदा यदा येन येन चीयते स तथेह चित्
अचित्त्वान् नास्ति मनसि सङ्कल्पẖ ख इवाङ्कुरः । चित्त्वात् तु चेतसो विद्धि चितेर् एवेह कल्पनम्
या योदेति विकल्पश्रीर् अप्रबुद्धाशयं प्रति । सर्वगत्वाद् अनन्तत्वाच् चिद्व्योम्नस् सा न सन्मयी
सर्वसङ्कल्पकलना सत्येत्य् आबालम् अक्षतम् । स्वप्नादाव् अनुभूतो ऽन्तर् अर्थẖ केनापलप्स्यते
सङ्कल्पो वास्त्व् असङ्कल्पो यो य आलिखितश् चिता । सो ऽनुभूतो ऽप्य् असत्यस् स्याद् असत्यस्यैव नो सतः
असत्यताभिधं सत्यं मुक्त एव भवेच् छिवः । सो ऽतिवाहिकदेहैकपरिक्षयविकासवान्
जगन्ति वातैर् उह्यन्ते व्योम्नि शल्मलितूलवत् । नोह्यन्ते चोपलानीव न च सन्त्य् एव कल्पनात्
इत्य् अस्मिन्न् अखिलपदार्थसार्थकोशे व्योमन्य् अप्य् अतिवितते जगन्ति सन्ति । क्षुब्धाम्बुप्रसृततरङ्गभङ्गभङ्ग्या सर्वत्राविरलतरं मिथो मिलन्ति
अन्योऽन्यं नियतम् अरोधकानि नित्यं प्रोत्कम्पान्य् अमलनभांसि वारिणीव । चित्रज्ञप्रविसृतचित्तचित्रजालानीवान्तर् बहिर् इव वृन्दजृम्भितानि
अन्योऽन्यं परिमिलितानि कानिचित् खे नान्योऽन्यं परिमिलितानि कानिचिच् च । सर्वत्वात् परमचितेर् अनन्तरूपाण्य् आरम्भप्रचुरदिगन्तसम्भृतानि
लोलाम्बूदरपुरबिम्बभङ्गुराणि स्वान्तस्थाविरलमहापुरोपमानि । सुस्थैर्याण्य् अपि सततं क्षणक्षयाणि चिद्रूपार्णवलहरीविवर्तनानि
पृथक्स्थितानि व्यतिमिश्रितानि जलानि वेवाम्बुनिधौ नदीनाम् । तारार्कचन्द्रग्रहमण्डलानां समोदितानां नभसीव भासः
मुने जीवस्य यद् रूपम् आकृतिग्रहणं तथा । यथा च परमार्थत्वं स्थानं यच् चास्य तद् वद
स्वसङ्कल्पाङ्कचेत्याङ्कं चिद् इत्य् अपरनामकम् । अनन्तं चेतनाकाशं जीवशब्देन कथ्यते
न पराणु न च स्थूलं न शून्यं न च किञ्चन । चिन्मात्रं स्वानुभूत्यात्म सर्वगं जीव उच्यते
अणीयसाम् अणीयांसं स्थविष्ठं च स्थवीयसाम् । नकिञ्चिन्मात्रकं चैव सर्वं जीवं विदुर् बुधाः
यस्य यस्य पदार्थस्य यो भावस् तेन तत्र तम् । स्थितं विद्धि तदाभासं तदात्मैकान्तवेदनात्