यच् चेत्यते तु तेनाशु बहिर् अन्तश् च भूयते । सत्याकारम् असत्यं वा भवत्व् आहितविभ्रमम्
न चेत्यते चेत् तद् अलं भ्रमाद् अस्माद् विमुच्यते । भ्रमस् सत्यो ऽस्त्व् असत्यो वा किं विचारणयानया
एतच् चेतनम् एवान्तर् विकसत्य् उद्भवभ्रमैः । वासनेच्छामनẖकर्मसङ्कल्पाद्यभिधात्मभिः
प्रबुद्धस्याप्रबुद्धस्य देहिनो देहगेहके । आदेहं विद्यते वित्त्वं त्यागस् त्व् अस्य न विद्यते । जीवतां तस्य सन्त्यागẖ कथं नामोपपद्यते
केवलं कर्मशब्दार्थभावनाभावने सति । कर्म कर्मत्वम् उत्सृज्य स्वयम् एव भवत्य् अजम्
असम्भवति सन्त्यागे कर्मणो यẖ करोति हि । इदंकर्तव्यतात्यागं न किञ्चित् तेन तत् कृतम्
बोधाद् इदन्तासंवित्तेस् स्वयं विलयनं तु यत् । जगतस् तं विदुस् त्यागम् असङ्गं मोक्षम् एव च
वेदनं सति संवेद्ये सर्गादाव् एव वेद्यदृक् । नोत्पन्ना विद्यते नैव तस्मात् किं क्वेव वेदनम्
वेद्योन्मुखत्वं सन्त्यज्य रूपं यद् वेदनस्य वै । न वेदनं तन् नो कर्म तच् छान्तं ब्रह्म कथ्यते
चेतनं प्रोच्यते कर्म संसृत्या प्रविकासितम् । अचेतनं विदुर् मोक्षं ज्ञं चेत्य् एवोपदेशधीः
त्यागो हि कर्मणां तस्माद् आदेहं नोपपद्यते । यैस् तु सन्त्यज्यते कर्म तन्मूलं तैर् न मुच्यते
मूलं स्वकर्मणस् संविन् मनसो वासनात्मनः । सा चादेहं समुच्छेत्तुम् ऋते बोधान् न शक्यते
राम केवलम् एषान्तẖ कर्ममूलकला परा । सूक्ष्मा संविद् असंवित्त्या स्वयत्नेन निकृन्त्यते
येन संविद् असंवित्त्या स्वयत्नेन निवार्यते । तेन संसृतिवृक्षस्य मूलकाषो वितन्यते
अचेतनाकाशम् अजं यद् एकं तत्रैवम् अस्ति त्व् इदम् अर्थहीनम् । तद् व्योमरूपं यत एतद् एवं निरामयं चेतनसारम् आहुः
अवेदनं वेदनस्य मुनीन्द्र क्रियते कथम् । नासतो विद्यते भावो नाभावो विद्यते सतः
नासतो विद्यते भावो नाभावो विद्यते सतः । यदा तदैव सुकरं वेदनावेदनं स्वयम्
एतौ वेदनशब्दार्थौ रज्जुसर्पभ्रमोपमौ । असत्याव् उदितौ विद्धि मृगतृष्णाम्भसस् समौ
अबोधस् त्व् अनयोश् श्रेयान् बोधो दुẖखाय चैतयोः । तस्मात् सद् एव बुध्यस्व मासद् बुध्यस्व राघव
जन्तोर् वेदनशब्दार्थबोधो दुẖखकरḫ परः । न्यक्कृत्य ज्ञप्तिशब्दार्थबोधं तिष्ठ यथास्थितम्
सर्वावबोधावसरे ज्ञप्तिशब्दार्थयोर् इह । निर्वाणोदय इत्य् एव परम् ॐ इति शाम्यताम्
शुभाशुभात्म कर्म स्वं नाशनीयं विवेकिना । तन् नास्तीत्य् अवबोधेन तत्त्वज्ञानेन सिध्यति
कर्ममूलनिकाषेण संसारḫ परिशाम्यति । सुविचारितम् अन्विष्टं यावत् कर्म न विद्यते
चिद्रूपो बिल्वमज्जो ऽन्तश् चित्रास् सञ्ज्ञा यद् आत्मनि । करोति तद् यथा बिल्वान् न स्वल्पम् अपि भिद्यते
तथा ब्रह्मघनस्यान्तर् अनानैवावभासते । नानेव ननु तस्मात् तन् न मनाग् अपि भिद्यते
न यथा सन्निवेशो ऽन्तस् सन्निवेशवतḫ पृथक् । तथा नञर्थादि पृथङ् न परस्मान् मनाग् अपि
यद् एवान्तस् तद् एवान्तर् द्रवत्वम् अपृथग् यथा । वित्त्वम् एव तथावित्त्वं तद्रूपत्वान् नञर्थयोः
यथा द्रवत्वं पयसि यथालोकश् च तेजसि । तथा ब्रह्मण्य् अतद्भावश् चित्य् अचित्त्वं न विद्यते
चेतनं कर्म तच् चान्तर् निर्मूलं भ्रमयक्षवत् । उदेत्य् अहेतुकं तच् चेन् नोदितं तन् न विद्यते
चेतनं कर्म तच् चैतद् भाति स्पन्द इवानिले । अहेतुकं यदात्मैतद् बहिर् अन्तश् च सार्थधीः